NgocSusu42
New member
Không thể thiếu sự cố "thiên niên kỷ" Y2K từng gây bão một thời...
Thời đại số giờ này, chỉ một cái lỗi máy tính tí hon cũng có thể phá tan tành cuộc sống, làm chao đảo nền kinh tế của cả một quốc gia hay thậm chí toàn xã hội luôn nha
Giờ thì cùng mình điểm mặt 5 lỗi phần mềm máy tính "huyền thoại" nhất trong lịch sử nhân loại nào!
Định nghĩa: "Mother-of-bug"
Bạn có bao giờ thắc mắc, tại sao lỗi máy tính lại được gọi là bug (con bọ) thay vì error (lỗi) không?
Story này bắt đầu từ ngày 9/9/1947, khi bà Grace Murray Hopper (một nhà khoa học tiên phong trong lĩnh vực computer) phát hiện ra con bướm bị mắc kẹt bên trong máy tính Harvard Mark II và làm nó đơ hẳn luôn.
Sau đấy, bà Murray Hopper đã ghi chép lại trong nhật ký với dòng chữ: "First actual case of bug being found" (tạm dịch: con bọ đầu tiên được phát hiện).
Giờ thì thuật ngữ "bug" trong khoa học máy tính không còn mang nghĩa đen như xưa nữa, mà được dùng để chỉ lỗi máy tính hoặc các trường hợp phần mềm hoạt động sai sai gì đó.
1. Sự cố "thiên niên kỷ" Y2K
Nếu bạn đã sống qua khoảng thời gian chuyển giao giữa hai thiên niên kỷ (năm 1999 – 2000), chắc chắn cái tên Y2K vẫn còn ám ảnh đến giờ.
Lúc đó cả thế giới vừa mong chờ vừa lo sợ sự kiện này - không khác gì ngày tận thế luôn nha.
Thế kỷ 20, các dev cho rằng con số "19" đứng trước biến "năm" là thừa thãi, nó ngốn bộ nhớ không cần thiết (thời điểm đó bộ nhớ máy tính quý lắm nha).
Vì thế họ quyết định bỏ qua hai chữ số này, chẳng hạn thay vì viết "1990", "1991" thì chỉ ghi "90", "91" để tiết kiệm bộ nhớ.
Tuy nhiên, ngay cả Bill Gates, Steve Jobs cũng không lường trước được chuyện gì sẽ xảy ra lúc chuyển tiếp giữa 2 thiên niên kỷ: đồng hồ máy tính sẽ về lại 1/1/1900 hay nhảy lên 1/1/2000?
Theo các nhà khoa học, trong trường hợp xấu nhất khi hệ thống máy tính toàn cầu quay về năm 1900:
Máy móc sẽ đứng im, tên lửa hạt nhân bị kích hoạt, máy bay rơi và ngân hàng ngừng hoạt động - đúng là thảm họa thật sự của nhân loại!
Cuối cùng thì sự kiện Y2K cũng xảy ra nhưng mọi thứ vẫn ổn. Hàng tỷ USD đã được chi ra để nâng cấp lại hệ thống máy tính ngay trước thời điểm năm 2000.
Trên thực tế, trên thế giới vẫn có một số sự cố như website của Viện khí tượng Pháp đăng tin thời tiết cho ngày 1/1/1900, còn ở Tây Ban Nha thì nhiều trạm xăng không thể hoạt động bình thường.
2. Tên lửa Dhahran
Sự kiện Dhahran là minh chứng rõ ràng nhất cho câu "sai một ly, đi một dặm".
Tháng 2/1991 (chiến tranh vùng vịnh lần thứ nhất), một tên lửa Iraq bắn thẳng vào căn cứ của Mỹ tại Ả Rập và lấy đi sinh mạng của 28 binh sĩ Mỹ.
Cuộc điều tra được tiến hành ngay lập tức: tại sao hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ không hoạt động?
Kết quả cho thấy, một lỗi máy tính khiến pin của tên lửa bắn chặn Patriot hoạt động liên tục trong 100 giờ.
Sau mỗi giờ, đồng hồ trên tên lửa bị lệch 0.0034s và tổng cộng sau 100 giờ là 0,33s - khoảng 1/3s, một con số rất nhỏ.
Với con người thì 0,33 giây chỉ như một cái chớp mắt, nhưng với hệ thống radar phải theo dõi tên lửa AI Hussein Scud với tốc độ 1,5 km/s thì cái chớp mắt đó tương đương với 600m!
Kết cục là radar của Mỹ vẫn phát hiện được tên lửa trên bầu trời nhưng không thể theo dõi chính xác vị trí để bắn chặn.
Vụ này chứng minh một lần nữa: một lỗi nhỏ trong phần mềm có thể để lại hậu quả khủng khiếp như thế nào.
3. Feet hay Meter?
Năm 1998, tàu thăm dò Mars Climate Orbiter được phóng đi với mục đích nghiên cứu khí hậu Sao Hỏa.
Tuy nhiên, sau khi di chuyển được vài tháng trong không gian, con tàu này bị phá hủy vì một lỗi cực kỳ ngớ ngẩn: phần mềm tính toán trên tàu dùng hệ đo lường Meter.
Trong khi nhóm điều khiển từ trái đất lại sử dụng đơn vị feet (1 ft = 30cm)
Sự nhầm lẫn tai hại này khiến Climate Orbiter đi chệch hướng khoảng 100km, cuối cùng nó vỡ vụn khi ma sát với bầu khí quyển sao Hỏa - để lại bài học đáng nhớ cho NASA.
4. Quá nhiều số trên tàu Ariane 5
Trong quá trình phát triển phần mềm, lập trình viên luôn phải xác định các biến cần sử dụng cũng như kích thước mà biến đó chiếm trên bộ nhớ máy tính, thể hiện bằng các bit.
Ví dụ biến 16-bit sẽ có giá trị từ -32,768 đến 32,767, còn biến 64-bit sẽ có giá trị từ -9.223.372.036.854.775.808 đến 9.223.372.036.854.775.807.
Ngày 04/06/1996, tên lửa Ariane 5 (dòng tên lửa đã đưa 2 vệ tinh Vinasat của Việt Nam lên quỹ đạo đó) nổ tung trên bầu trời chỉ vài giây sau khi phóng.
Nguyên nhân là do lỗi mô phỏng hệ thống tương tự phiên bản Ariane 4 cũ. Động cơ trong Ariane 5 có tốc độ nhanh hơn.
Vì thế khi chuyển đổi số chứa dấu phẩy động 64 bit sang ký hiệu số nguyên 16 bit sẽ gây ra hàng loạt lỗi trong bộ nhớ, làm tê liệt hệ thống và 370 triệu USD bay hơi - chỉ do lỗi đặt biến trong phần mềm thôi!
5. Huyền thoại – Màn hình xanh chết chóc (BSOD) trên Windows 98
Có lẽ bất cứ ai dùng máy tính cũng từng gặp màn hình "đáng sợ" này ít nhất một lần rồi.
Nó thường xuất hiện khi một lỗi nghiêm trọng xảy ra ở phần cứng hoặc phần mềm khiến toàn bộ hệ thống đứng im ngay lập tức.
Cách duy nhất là khởi động lại PC và nhiều khả năng sẽ mất toàn bộ dữ liệu đang làm nếu chưa kịp lưu
Nguồn: soha.vn