Nghiên cứu khoa học nghe thì "xịn sò" lắm nhưng thật ra nó không phải lúc nào cũng bắt đầu từ lab sang chảnh hay ý tưởng "bom tấn" đâu nhé! Đôi khi chỉ là những câu hỏi đời thường kiểu: "Tại sao cùng bị bệnh mà người này uống thuốc là khỏi, người kia lại phải đổi thuốc mấy lần?"
Tại Ngày hội Sinh viên Nghiên cứu khoa học năm 2026 của trường Y - Dược Phenikaa ngày 13/9, PGS. TS Nguyễn Thanh Hồi - Hiệu trưởng nhà trường đã chia sẻ rằng chính những câu hỏi đơn giản như vậy mới là "chìa khóa vàng" mở đầu cho nghiên cứu đấy!
"Ai cũng nghĩ nghiên cứu khoa học phải 'to đùng' lắm, ý tưởng phải 'khủng', phòng lab phải 'xịn xò'. Nhưng thật ra không phải vậy đâu nha", thầy Hồi nói.
Trong thực tế lâm sàng, các thầy thuốc ngày nào cũng gặp đủ thứ vấn đề khó hiểu. Cùng bị viêm phổi thôi mà người thì sốt cao rét run như "tàu lượn", người chỉ sốt nhẹ nhàng, còn người khác lại không thấy sốt gì hết ️ Cùng một đơn thuốc, người thì khỏi "phà phà" sau một hai ngày, người lại phải đổi thuốc mãi mới ra hồn.
"Tại sao tình huống này có tác dụng, tình huống kia lại không? Các nghiên cứu đều bắt đầu từ những câu hỏi đó thôi", thầy Hồi giải thích.
Theo vị Hiệu trưởng này, giá trị thật sự của nghiên cứu không nằm ở việc có bao nhiêu bài báo hay giải thưởng xịn xò, mà là tạo ra được tri thức, sản phẩm mới để chăm sóc sức khỏe con người đấy các bạn ạ!
Từng nghĩ mình "không hợp" với nghiên cứu
Ngô Quỳnh Anh (sinh viên K15, Khoa Dược) kể rằng cô từng doubt bản thân cực mạnh khi mới bắt đầu làm nghiên cứu. Bao nhiêu cuối tuần "đắp mặt" trong phòng thí nghiệm để thực hiện đề tài Hóa Dược. Những thao tác lặp đi lặp lại như "robot", kết quả không như mong đợi khiến Quỳnh Anh tự hỏi: "Mình đang làm như kỹ thuật viên hay đang thực sự làm nghiên cứu đây ta?"
Plot twist là đề tài sau đó lọt Top 13 cuộc thi Nghiên cứu khoa học sinh viên Euréka 2025 và mang lại cho cô cơ hội "flex" tại ĐHQG Chungnam (Hàn Quốc) luôn!
Quỳnh Anh chia sẻ cô có tính "thích giấu dốt", hay ngại hỏi khi chưa hiểu (relatable quá đi!). Cô chọn cách tự "cày" tài liệu, đọc đến khi nắm được vấn đề rồi mới tìm thầy hướng dẫn, TS Hoàng Văn Hải.
Một câu nói của thầy đã "đổi đời" cách nghĩ của cô: "Không ai hiểu đề tài của em hơn chính em cả".
Theo Quỳnh Anh, điều nhận được từ nghiên cứu không chỉ là kết quả để "đẹp CV", mà còn là cách đặt câu hỏi, giải quyết vấn đề và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình
"Đừng đợi đến khi mình đủ giỏi mới bắt đầu, hãy cứ thử đi", Quỳnh Anh động viên hội sinh viên.
Nguyễn Vũ Đức (sinh viên K18, ngành Răng - Hàm - Mặt) cũng từng "hoài nghi nhân sinh" khi thực hiện đề tài đánh giá tác dụng bài thuốc y học cổ truyền, dưới sự hướng dẫn của thầy Nguyễn Trường Nam.
Khối lượng tài liệu về dược liệu, phản ứng viêm và mô hình thực nghiệm "khủng" đến mức Đức có lúc muốn "bỏ cuộc" luôn. Nhưng quá trình nghiên cứu dần thay đổi mindset học tập của anh.
"Sau khi làm nghiên cứu, em bắt đầu đặt câu hỏi: Bằng chứng ở đâu? Thông tin này đến từ đâu và có đáng tin không?", Đức kể.
Theo nam sinh viên, đó là tư duy cần thiết với một bác sĩ. "Sau này, khi trở thành bác sĩ, mình không thể nói 'em nghĩ phương pháp này tốt', mà cần hỏi 'bằng chứng khoa học nói gì?'. Đó chính là tư duy y học dựa trên bằng chứng", anh nói
Khi AI "trợ lý ảo" giải bài toán "nhìn lưỡi"
Một trong những đề tài hot nhất tại ngày hội năm nay xuất phát từ một vấn đề khá quen thuộc trong y học cổ truyền: Quan sát lưỡi.
Nhóm sinh viên Lê Văn Dũng, Phan Quốc Hưng và Nguyễn Hải Dũng thực hiện đề tài ứng dụng AI phân tích hình ảnh lưỡi ở người bệnh đau lưng, dưới sự hướng dẫn của TS. BS Nguyễn Trường Nam và ThS. BS Đỗ Ba Kế.
Trong Đông y, nhìn lưỡi là bước quan trọng trong thăm khám. Tuy nhiên, việc đánh giá màu sắc, rêu lưỡi hay các vết nứt có thể phụ thuộc vào kinh nghiệm của từng thầy thuốc. Với sinh viên mới đi lâm sàng, điều kiện ánh sáng và sự khác biệt trong cách quan sát càng khiến việc nhận định "méo mó" hết sức
Nhóm đặt câu hỏi liệu công nghệ có thể hỗ trợ chuẩn hóa quá trình này không?
Họ sử dụng thiết bị chụp ảnh chuyên dụng kết hợp AI để phân tích các đặc điểm của lưỡi. Công trình giành giải Nhất tại Ngày hội luôn!
Điểm đáng chú ý của đề tài không phải là việc đưa AI vào nghiên cứu, mà là công nghệ được dùng để giải quyết vấn đề thực tế trong thực hành. "AI nhìn vào hình ảnh, nhưng thầy thuốc nhìn vào con người", nhóm nghiên cứu chia sẻ (câu này sâu sắc quá đi mất! ).
Giải Nhì thuộc về đề tài ứng dụng mô hình ruồi giấm để sàng lọc dược liệu tự nhiên bảo vệ thần kinh của sinh viên Hồ Thị Trinh, dưới sự hướng dẫn của PGS. TS Phạm Thị Nguyệt Hằng.
Bắt đầu từ những điều mình chưa hiểu thôi!
Trường Y - Dược Phenikaa đặt mục tiêu đến năm 2030 có 25% sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học (ambitious ghê ha!). Nhà trường xây dựng hai hướng gồm đề tài cơ bản giúp sinh viên rèn phương pháp nghiên cứu, và đề tài triển vọng có thời gian thực hiện đến 36 tháng, hướng tới ứng dụng và công bố quốc tế.
TS. BS Trần Thị Oanh - Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang khuyên sinh viên đừng tự "dí" bản thân phải làm những nghiên cứu "bự" quá.
Tại bệnh viện, nghiên cứu khoa học được thực hiện bởi bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên và các bộ phận quản lý, với hơn 100 đề tài mỗi năm. "Chúng ta chỉ cần tham gia với vai trò là một thành viên thôi, chỉ cần tham gia một mắt xích và học cách làm sao cho nó thật tốt", bà Oanh nói.
Theo bà, sinh viên có thể bắt đầu ngay từ những buổi đi lâm sàng: Quan sát, ghi lại điều mình thắc mắc và hỏi thầy cô cách tìm lời giải.
Một câu hỏi về người bệnh, một biểu hiện chưa được lý giải, hay một phương pháp chưa hoàn toàn thuyết phục đều có thể trở thành điểm bắt đầu cho nghiên cứu của bạn đấy!
Nguồn: svvn.tienphong.vn