Nai2k74146
New member
Sao lại không ai nghĩ đến chuyện dùng carbon để làm thế giới xịn hơn cơ chứ?
Trong tâm trí của đa số mọi người, carbon bị coi như một thứ toxic vô cùng. Nói theo kiểu bóng gió thì nó như mớ bùn đen sì, nhầy nhụa kinh dị đang rỉ ra từ thùng hóa chất rồi tràn vào khí quyển vậy.
Với sự quan tâm của cộng đồng mạng, cùng những nghiên cứu nóng hổi về biến đổi khí hậu, mà các thuật ngữ lại không được giải thích kỹ càng cho công chúng. Thế nên chẳng khó hiểu sao giờ carbon lại bị ghét như ma vậy.
Đây chính là vấn đề mà William McDonough - một kiến trúc sư và nhà thiết kế đang "cháy" hết mình vì kiến trúc xanh - bàn luận trong bài đăng trên tạp chí Nature: "Carbon không phải là kẻ thù".
Trong bài viết này, McDonough chỉ ra rằng carbon không phải là nguyên tố hóa học để mình phải "diss" liên tục. Ngược lại nè, nó là một phần không thể thiếu của sự sống trên Trái Đất: trong quá trình quang hợp, carbon trong đất, "siêu carbon", chính là những phân tử xây dựng nên sự sống trên hành tinh luôn!
"Thay vì 'khai chiến' với phát thải carbon, chúng ta có thể làm việc với carbon ở mọi dạng vật chất của nó", McDonough viết. Ông mong muốn mọi người có cái nhìn positive hơn với carbon.
Từ đó, thay vì nghĩ carbon chỉ toàn gây hại và phải giảm thiểu khí thải nhà kính, sao mọi người không nghĩ rằng chúng ta có thể làm cho hành tinh trở nên "xịn xò" hơn, cũng với sự có mặt của carbon chứ? Ví dụ như carbon trong đất là một phần thiết yếu cho sự sống của cây cối đấy.
"Carbon có thể được sử dụng một cách an toàn, hiệu quả và có lợi", McDonough cho biết. Để phân biệt rõ ràng vấn đề này, ông muốn dùng một số thuật ngữ mới để nói về carbon gồm: carbon sống, carbon bền và carbon không bền.
Theo McDonough, cách gọi chung chung cũ của carbon quá rối não luôn. Nó làm lẫn lộn giữa các thuật ngữ như "carbon-negative" (carbon tiêu cực hay âm carbon) và "carbon-positive" (carbon tích cực hay dương carbon). Cả hai đều có nghĩa là loại bỏ carbon khỏi khí quyển nhưng lại dùng trong các ngữ cảnh khác nhau.
Ví dụ như Bhutan, một quốc gia nhỏ xinh trên dãy Himalaya tuyên bố họ là quốc gia âm carbon (carbon-negative). Context ở đây là đất nước này có diện tích rừng siêu to khổng lồ nhưng dân số ít ỏi, nên lượng khí thải carbon mà rừng hấp thụ còn nhiều hơn cả lượng carbon mà cả nước thải ra.
Ngược lại, trong context của một số doanh nghiệp, họ tự hào vì đang hấp thụ carbon bằng cách trồng cây hoặc sản xuất năng lượng tái tạo nhiều hơn cả mức họ cần. Lúc này, các doanh nghiệp tuyên bố họ là doanh nghiệp carbon tích cực (carbon-positive).
Cuối cùng không ai biết carbon-negative hay carbon-positive, cái nào mới đáng flex và đáng được khuyến khích cả?
Đâu chỉ là kẻ thù, carbon đang nuôi sống cả hành tinh này nè!
Ở Mỹ, có một sự chồng chéo ý nghĩa về carbon gây ra vô vàn mâu thuẫn. Khí carbon dioxide (CO2): đối với Cục Quản lý Đất đai Hoa Kỳ (BLM) là một loại hàng hóa, đối với Cơ quan Bảo vệ Môi sinh (EPA) là một chất gây ô nhiễm. Còn đối với Chicago Climate Exchange (một hệ thống giao dịch khí thải nhà kính), khí CO2 lại là công cụ tài chính.
Với tự nhiên, carbon là một chìa khóa quan trọng đại diện cho độ "khỏe mạnh" của đất. Carbon trong đất là yếu tố điều khiển sự tăng trưởng của cây trồng. Khi đó, carbon đất là một đầu của cây cầu nối giữa carbon trong khí quyển, môi trường nước và các vi khuẩn trong đất. Các vi khuẩn này lại chính là một cây cầu nối giữa đất đai có hoạt tính sinh học và các loài thực vật.
"Chúng ta hãy giữ cho những cây cầu carbon luôn thông thoáng, ở cả nông thôn và thành thị nha", McDonough viết. "Hãy sử dụng carbon từ không khí làm nhiên liệu cho các quá trình sinh học, làm giàu carbon trong đất và đảo ngược biến đổi khí hậu.
Hãy áp dụng những thiết kế canh tác nông nghiệp và đô thị tái sinh, để tăng khả năng quang hợp, tăng cường hoạt tính sinh học, xây dựng hệ thống thực phẩm đô thị và thúc đẩy một vòng khép kín của carbon dinh dưỡng.
Hãy biến những nhà máy xử lý nước thải thành các nhà máy sản xuất phân bón. Hãy nhận ra rằng carbon là một tài sản và nhìn nhận chu kỳ carbon đem lại sự sống như một mô hình cho những thiết kế của con người".
Trong bài viết của McDonough, positive-carbon (carbon tích cực) không đơn giản chỉ là tuyên bố cho quá trình hạn chế hay tăng lượng carbon đâu nha. Đó là một quá trình mà carbon trong khí quyển - thứ đưa chúng ta vào nhiều hậu quả của biến đổi khí hậu - chuyển thành những dạng khác hữu ích hơn, chẳng hạn như tăng cường dưỡng chất cho đất hoặc để làm nguyên vật liệu sản xuất nhựa.
Có thể thấy rằng, qua góc nhìn của McDonough, carbon không có mặt tốt và xấu rõ ràng. Theo anh, những gì nên làm là khiến cho những gì mà con người tạo nên đồng điệu hơn với chu trình carbon của tự nhiên. Nếu làm được như vậy, chúng ta sẽ cung cấp một mô hình tạo cảm hứng cho tất cả mọi người cùng hành động chống lại biến đổi khí hậu. Tất cả bắt đầu với việc thay đổi cách chúng ta nói về carbon thôi!
Nguồn: soha.vn