Nang014433
New member
Nghe có vẻ hơi sốc nhưng mà đây là sự thật từ khoa học nha mọi người ơi!
Chắc hẳn bạn đã từng nghe câu: "Thu nhập của bạn thường sẽ tiệm cận với mức thu nhập trung bình của vài người mà bạn tiếp xúc nhiều nhất" đúng không? Nghe có vẻ hơi "tâm linh" nhưng giờ Harvard đã chứng minh nó là sự thật luôn rồi đó!
Sau khi phân tích mạng lưới quan hệ xã hội của hơn 70 triệu người (con số khủng vãi), các nhà nghiên cứu phát hiện ra một điều cực kỳ thú vị: những đứa trẻ từ nhỏ đã học tập, chơi chung và kết bạn với con nhà giàu sẽ có mức thu nhập tốt hơn khi lớn lên, đồng thời cơ hội "đổi đời" cũng cao hơn hẳn.
Plot twist ở đây là: thứ thay đổi vận mệnh của một người không chỉ là kiến thức họ học được, mà còn là **những người họ được gặp gỡ** nữa đấy!
## Bạn bè giàu có mới là yếu tố "buff" thăng tiến đỉnh nhất
Năm 2022, team nghiên cứu từ Harvard, Stanford và Trường Kinh doanh Stern thuộc Đại học New York đã thả bom trên tạp chí khoa học đỉnh cao **Nature**. Họ phân tích dữ liệu từ 21 tỷ lượt kết bạn trên Facebook của hơn 70 triệu người dùng Mỹ trong độ tuổi từ 25-44 để tìm câu trả lời cho câu hỏi: "Tại sao một số người lại dễ leo rank trong xã hội hơn những người khác?"
Trong nghiên cứu đầu tiên, team đã đánh giá địa vị kinh tế - xã hội (SES) của người dùng thông qua các thông tin như thu nhập khu vực sống, dòng điện thoại xài, trường học,... rồi chia họ thành hai team: team giàu và team nghèo.
Kết quả cho thấy sự chênh lệch khổng lồ giữa các vùng miền tại Mỹ. Ở một số cộng đồng, trẻ em từ gia đình khó khăn và gia đình giàu có thường học chung trường, cùng chơi thể thao hay tham gia hoạt động cộng đồng, nên dễ dàng thiết lập những tình bạn "vượt tầng lớp". Nhưng ở những nơi khác thì dù sống gần nhau, giữa các nhóm thu nhập lại có một bức tường vô hình khiến họ gần như không qua lại gì cả.
Từ trước giờ, chuyện thăng tiến giai tầng luôn là topic hot được các nhà xã hội học và kinh tế học quan tâm, nhưng họ chỉ tập trung vào trình độ học vấn, thu nhập gia đình, điều kiện nhà ở,... Còn nghiên cứu này lại đưa ra một khái niệm hoàn toàn mới: **"Liên kết kinh tế" (Economic Connectedness)** - tức là số lượng bạn bè thuộc tầng lớp cao mà bạn có được.
Và đây là phần điên rồ nhất: **Mức độ liên kết kinh tế càng cao thì khả năng thăng tiến càng lớn!** Những đứa trẻ từ nhỏ đã chơi chung với con nhà giàu thì xác suất đạt được thu nhập cao lúc lớn sẽ tăng rõ rệt luôn!
Nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng nếu một đứa trẻ thuộc gia đình thu nhập thấp có được mức độ liên kết kinh tế tương đương với con cái gia đình thu nhập cao, thì thu nhập lúc trưởng thành của chúng có thể **tăng trung bình khoảng 20%**. Nếu tính trên suốt 40 năm sự nghiệp thì đây là con số "mlem" vô cùng đấy nha!
Tình bạn vượt giai tầng tạo ra tác động to lớn như vậy là vì nó không chỉ là kết nối về tình cảm mà còn là **liên kết về nguồn lực**. Các gia đình giàu thường có nhiều thông tin, cơ hội và tài nguyên xã hội hơn. Thông qua những mối quan hệ này, một người bình thường có thể tiếp cận được thông tin giáo dục chất lượng, cơ hội thực tập, lời khuyên nghề nghiệp hay thậm chí là network của giới nhà giàu.
Dù là vô hình, nhưng đôi khi chỉ một cuộc trò chuyện ngẫu nhiên với một người bạn giàu có cũng đủ để thay đổi hoàn toàn quỹ đạo cuộc đời của một người rồi!
## Tại sao khó kết bạn vượt tầng lớp vậy trời? 
Nếu tình bạn vượt giai tầng quan trọng đến thế, sao trong thực tế các tầng lớp khác nhau lại khó trở thành bạn bè vậy? Trong bài báo thứ hai tên **Social Capital II**, team nghiên cứu đã "mổ xẻ" và chỉ ra hai nguyên nhân chính:
**Thứ nhất: Hoàn toàn không có cơ hội gặp mặt luôn á!**
Nếu một trường có đến 80% học sinh xuất thân từ gia đình giàu có thì học sinh ở đó đương nhiên có nhiều cơ hội tiếp xúc với nhóm "xịn" hơn rồi. Ngược lại, nếu một cộng đồng toàn gia đình nghèo thì dù có muốn kết bạn đến mấy cũng không thể vì... đơn giản là không gặp được người giàu!
Nghiên cứu phát hiện khoảng **50% sự đứt gãy trong liên kết kinh tế là do thiếu cơ hội tiếp xúc**. Người giàu có xu hướng tụ họp ở khu phố sang, trường học xịn, trong khi nhóm thu nhập thấp lại tập trung ở những môi trường hạn chế tài nguyên hơn. Ngay từ lúc sinh ra, cơ hội tiếp xúc giữa hai nhóm này đã khác biệt rồi.
**Thứ hai: Gặp được rồi nhưng chưa chắc đã thân thiết!**
Liệu cứ tăng cơ hội tiếp xúc là có thể làm bạn với người giàu không? Chưa chắc đâu! Chúng ta thường có xu hướng kết bạn với những người có cùng background với mình, từ thu nhập gia đình, trình độ học vấn cho đến kinh nghiệm sống. Nghĩa là ngay cả khi trẻ em nghèo và trẻ em giàu cùng vào một trường, chúng vẫn sẽ tự hình thành những vòng tròn bạn bè riêng biệt.
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng nhấn mạnh việc tăng cơ hội tiếp xúc giữa các giai tầng vẫn là cách hiệu quả nhất để thu hẹp khoảng cách kinh tế đấy! Phân tích dữ liệu từ các trường cấp ba và đại học tại Mỹ cho thấy, những ngôi trường tạo điều kiện cho học sinh có hoàn cảnh khác nhau cùng hợp tác, tham gia hoạt động chung sẽ dễ hình thành tình bạn vượt giai tầng hơn nhiều.
Trái lại, ở một số trường đại học quy mô lớn, dù xuất thân của sinh viên rất đa dạng nhưng hiện tượng "chia phe, tách băng" lại diễn ra rõ rệt hơn. Sinh viên tự chia nhóm dựa trên bối cảnh gia đình, sở thích hay thậm chí là khả năng chi tiêu. Điển hình là các hội nam sinh, nữ sinh (fraternities/sororities) tại các trường tư thục Mỹ đã vô tình dựng lên những bức tường rào cản xã hội siêu kiên cố.
Vậy đâu mới là nơi lý tưởng nhất để thiết lập các mối quan hệ "đổi đời"? Data cho thấy các **trường cấp ba** dễ tạo ra sự giao lưu vượt giai tầng hơn đại học lớn nhờ môi trường gắn kết chặt chẽ hơn. Đặc biệt, nhóm nghiên cứu phát hiện ra các **tổ chức tôn giáo hay cộng đồng** mới là nơi tốt nhất để kết bạn với người giàu, bởi ở đó địa vị kinh tế - xã hội của mỗi người mờ nhạt đi đáng kể, giúp tình bạn được thiết lập tự nhiên và bình đẳng nhất!
## Skill tối quan trọng trong tương lai: Khả năng kết nối xuyên vòng tròn
Ở phần cuối nghiên cứu, các tác giả đã thảo luận về cách giảm bớt "định kiến kết bạn" để thúc đẩy các mối quan hệ thực chất giữa các tầng lớp:
**Chia nhỏ quy mô nhóm:** Thay vì để học sinh tự bơi trong không gian trường học rộng lớn, việc xếp họ vào các nhóm nhỏ có quy mô hạn chế và background đa dạng như ký túc xá, câu lạc bộ, nhóm dự án... sẽ thúc đẩy sự tương tác nhiều hơn. Môi trường khép kín này giúp học sinh dễ phá vỡ rào cản ban đầu để xích lại gần nhau hơn.
**Thay đổi thiết kế không gian:** Nghiên cứu dẫn chứng trường cấp ba Lake Highlands tại Texas (Mỹ). Ngôi trường này vốn có nhiều nhà ăn độc lập, khiến các nhóm học sinh khác nhau có thói quen sinh hoạt tách biệt. Sau đó, trường đã hợp nhất các nhà ăn này thành một không gian chung duy nhất.
Kết quả là sự tương tác giữa các học sinh tăng lên rõ rệt luôn! Một sự điều chỉnh không gian đơn giản đã làm thay đổi hoàn toàn xác suất gặp gỡ và trò chuyện giữa người với người. Tình bạn vượt giai tầng không tự nhiên sinh ra, nó cần được thiết kế, kiến tạo và nuôi dưỡng bởi một môi trường phù hợp đấy!
Đối với các bậc phụ huynh, nghiên cứu này mang lại một góc nhìn giáo dục hoàn toàn mới luôn á! Nhiều gia đình coi giáo dục chỉ đơn thuần là việc tích lũy kiến thức, từ đó không ngừng ép con học thêm, luyện đề, lấy chứng chỉ với hy vọng dùng điểm số để giành lợi thế cạnh tranh.
Thế nhưng, phát hiện của team Harvard nhắc nhở chúng ta rằng thứ ảnh hưởng đến sự phát triển tương lai của một đứa trẻ không chỉ là chúng học được cái gì, mà còn là **chúng đang đứng ở đâu, quen biết những ai và đang làm bạn với người nào** nữa!
Cuộc cạnh tranh trong xã hội tương lai ngày càng giống như một cuộc cạnh tranh về mạng lưới kết nối. Một người sở hữu network càng phong phú thì càng tiếp cận được nhiều thông tin, từ đó nhìn thấy nhiều cơ hội và tiềm năng rộng mở hơn.
Nghiên cứu của Harvard suy cho cùng không phải là một câu chuyện khoe mẽ về sự giàu có, mà nó nhắn nhủ một message sâu sắc: quyết định tầm cao tương lai của một người, bên cạnh năng lực bản thân, còn nằm ở việc họ có thể kết nối được với những ai và họ có sẵn sàng bước ra khỏi ranh giới vô hình của chính mình hay không.
Cơ hội không chia đều cho tất cả, nhưng chính sự kết nối giữa người với người sẽ làm cho các cơ hội được luân chuyển đấy!
Theo QQ
Nguồn: kenh14.vn
Chắc hẳn bạn đã từng nghe câu: "Thu nhập của bạn thường sẽ tiệm cận với mức thu nhập trung bình của vài người mà bạn tiếp xúc nhiều nhất" đúng không? Nghe có vẻ hơi "tâm linh" nhưng giờ Harvard đã chứng minh nó là sự thật luôn rồi đó!
Sau khi phân tích mạng lưới quan hệ xã hội của hơn 70 triệu người (con số khủng vãi), các nhà nghiên cứu phát hiện ra một điều cực kỳ thú vị: những đứa trẻ từ nhỏ đã học tập, chơi chung và kết bạn với con nhà giàu sẽ có mức thu nhập tốt hơn khi lớn lên, đồng thời cơ hội "đổi đời" cũng cao hơn hẳn.
Plot twist ở đây là: thứ thay đổi vận mệnh của một người không chỉ là kiến thức họ học được, mà còn là **những người họ được gặp gỡ** nữa đấy!
## Bạn bè giàu có mới là yếu tố "buff" thăng tiến đỉnh nhất
Năm 2022, team nghiên cứu từ Harvard, Stanford và Trường Kinh doanh Stern thuộc Đại học New York đã thả bom trên tạp chí khoa học đỉnh cao **Nature**. Họ phân tích dữ liệu từ 21 tỷ lượt kết bạn trên Facebook của hơn 70 triệu người dùng Mỹ trong độ tuổi từ 25-44 để tìm câu trả lời cho câu hỏi: "Tại sao một số người lại dễ leo rank trong xã hội hơn những người khác?"
Trong nghiên cứu đầu tiên, team đã đánh giá địa vị kinh tế - xã hội (SES) của người dùng thông qua các thông tin như thu nhập khu vực sống, dòng điện thoại xài, trường học,... rồi chia họ thành hai team: team giàu và team nghèo.
Kết quả cho thấy sự chênh lệch khổng lồ giữa các vùng miền tại Mỹ. Ở một số cộng đồng, trẻ em từ gia đình khó khăn và gia đình giàu có thường học chung trường, cùng chơi thể thao hay tham gia hoạt động cộng đồng, nên dễ dàng thiết lập những tình bạn "vượt tầng lớp". Nhưng ở những nơi khác thì dù sống gần nhau, giữa các nhóm thu nhập lại có một bức tường vô hình khiến họ gần như không qua lại gì cả.
Từ trước giờ, chuyện thăng tiến giai tầng luôn là topic hot được các nhà xã hội học và kinh tế học quan tâm, nhưng họ chỉ tập trung vào trình độ học vấn, thu nhập gia đình, điều kiện nhà ở,... Còn nghiên cứu này lại đưa ra một khái niệm hoàn toàn mới: **"Liên kết kinh tế" (Economic Connectedness)** - tức là số lượng bạn bè thuộc tầng lớp cao mà bạn có được.
Và đây là phần điên rồ nhất: **Mức độ liên kết kinh tế càng cao thì khả năng thăng tiến càng lớn!** Những đứa trẻ từ nhỏ đã chơi chung với con nhà giàu thì xác suất đạt được thu nhập cao lúc lớn sẽ tăng rõ rệt luôn!
Nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng nếu một đứa trẻ thuộc gia đình thu nhập thấp có được mức độ liên kết kinh tế tương đương với con cái gia đình thu nhập cao, thì thu nhập lúc trưởng thành của chúng có thể **tăng trung bình khoảng 20%**. Nếu tính trên suốt 40 năm sự nghiệp thì đây là con số "mlem" vô cùng đấy nha!
Tình bạn vượt giai tầng tạo ra tác động to lớn như vậy là vì nó không chỉ là kết nối về tình cảm mà còn là **liên kết về nguồn lực**. Các gia đình giàu thường có nhiều thông tin, cơ hội và tài nguyên xã hội hơn. Thông qua những mối quan hệ này, một người bình thường có thể tiếp cận được thông tin giáo dục chất lượng, cơ hội thực tập, lời khuyên nghề nghiệp hay thậm chí là network của giới nhà giàu.
Dù là vô hình, nhưng đôi khi chỉ một cuộc trò chuyện ngẫu nhiên với một người bạn giàu có cũng đủ để thay đổi hoàn toàn quỹ đạo cuộc đời của một người rồi!
## Tại sao khó kết bạn vượt tầng lớp vậy trời?
Nếu tình bạn vượt giai tầng quan trọng đến thế, sao trong thực tế các tầng lớp khác nhau lại khó trở thành bạn bè vậy? Trong bài báo thứ hai tên **Social Capital II**, team nghiên cứu đã "mổ xẻ" và chỉ ra hai nguyên nhân chính:
**Thứ nhất: Hoàn toàn không có cơ hội gặp mặt luôn á!**
Nếu một trường có đến 80% học sinh xuất thân từ gia đình giàu có thì học sinh ở đó đương nhiên có nhiều cơ hội tiếp xúc với nhóm "xịn" hơn rồi. Ngược lại, nếu một cộng đồng toàn gia đình nghèo thì dù có muốn kết bạn đến mấy cũng không thể vì... đơn giản là không gặp được người giàu!
Nghiên cứu phát hiện khoảng **50% sự đứt gãy trong liên kết kinh tế là do thiếu cơ hội tiếp xúc**. Người giàu có xu hướng tụ họp ở khu phố sang, trường học xịn, trong khi nhóm thu nhập thấp lại tập trung ở những môi trường hạn chế tài nguyên hơn. Ngay từ lúc sinh ra, cơ hội tiếp xúc giữa hai nhóm này đã khác biệt rồi.
**Thứ hai: Gặp được rồi nhưng chưa chắc đã thân thiết!**
Liệu cứ tăng cơ hội tiếp xúc là có thể làm bạn với người giàu không? Chưa chắc đâu! Chúng ta thường có xu hướng kết bạn với những người có cùng background với mình, từ thu nhập gia đình, trình độ học vấn cho đến kinh nghiệm sống. Nghĩa là ngay cả khi trẻ em nghèo và trẻ em giàu cùng vào một trường, chúng vẫn sẽ tự hình thành những vòng tròn bạn bè riêng biệt.
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng nhấn mạnh việc tăng cơ hội tiếp xúc giữa các giai tầng vẫn là cách hiệu quả nhất để thu hẹp khoảng cách kinh tế đấy! Phân tích dữ liệu từ các trường cấp ba và đại học tại Mỹ cho thấy, những ngôi trường tạo điều kiện cho học sinh có hoàn cảnh khác nhau cùng hợp tác, tham gia hoạt động chung sẽ dễ hình thành tình bạn vượt giai tầng hơn nhiều.
Trái lại, ở một số trường đại học quy mô lớn, dù xuất thân của sinh viên rất đa dạng nhưng hiện tượng "chia phe, tách băng" lại diễn ra rõ rệt hơn. Sinh viên tự chia nhóm dựa trên bối cảnh gia đình, sở thích hay thậm chí là khả năng chi tiêu. Điển hình là các hội nam sinh, nữ sinh (fraternities/sororities) tại các trường tư thục Mỹ đã vô tình dựng lên những bức tường rào cản xã hội siêu kiên cố.
Vậy đâu mới là nơi lý tưởng nhất để thiết lập các mối quan hệ "đổi đời"? Data cho thấy các **trường cấp ba** dễ tạo ra sự giao lưu vượt giai tầng hơn đại học lớn nhờ môi trường gắn kết chặt chẽ hơn. Đặc biệt, nhóm nghiên cứu phát hiện ra các **tổ chức tôn giáo hay cộng đồng** mới là nơi tốt nhất để kết bạn với người giàu, bởi ở đó địa vị kinh tế - xã hội của mỗi người mờ nhạt đi đáng kể, giúp tình bạn được thiết lập tự nhiên và bình đẳng nhất!
## Skill tối quan trọng trong tương lai: Khả năng kết nối xuyên vòng tròn
Ở phần cuối nghiên cứu, các tác giả đã thảo luận về cách giảm bớt "định kiến kết bạn" để thúc đẩy các mối quan hệ thực chất giữa các tầng lớp:
**Chia nhỏ quy mô nhóm:** Thay vì để học sinh tự bơi trong không gian trường học rộng lớn, việc xếp họ vào các nhóm nhỏ có quy mô hạn chế và background đa dạng như ký túc xá, câu lạc bộ, nhóm dự án... sẽ thúc đẩy sự tương tác nhiều hơn. Môi trường khép kín này giúp học sinh dễ phá vỡ rào cản ban đầu để xích lại gần nhau hơn.
**Thay đổi thiết kế không gian:** Nghiên cứu dẫn chứng trường cấp ba Lake Highlands tại Texas (Mỹ). Ngôi trường này vốn có nhiều nhà ăn độc lập, khiến các nhóm học sinh khác nhau có thói quen sinh hoạt tách biệt. Sau đó, trường đã hợp nhất các nhà ăn này thành một không gian chung duy nhất.
Kết quả là sự tương tác giữa các học sinh tăng lên rõ rệt luôn! Một sự điều chỉnh không gian đơn giản đã làm thay đổi hoàn toàn xác suất gặp gỡ và trò chuyện giữa người với người. Tình bạn vượt giai tầng không tự nhiên sinh ra, nó cần được thiết kế, kiến tạo và nuôi dưỡng bởi một môi trường phù hợp đấy!
Đối với các bậc phụ huynh, nghiên cứu này mang lại một góc nhìn giáo dục hoàn toàn mới luôn á! Nhiều gia đình coi giáo dục chỉ đơn thuần là việc tích lũy kiến thức, từ đó không ngừng ép con học thêm, luyện đề, lấy chứng chỉ với hy vọng dùng điểm số để giành lợi thế cạnh tranh.
Thế nhưng, phát hiện của team Harvard nhắc nhở chúng ta rằng thứ ảnh hưởng đến sự phát triển tương lai của một đứa trẻ không chỉ là chúng học được cái gì, mà còn là **chúng đang đứng ở đâu, quen biết những ai và đang làm bạn với người nào** nữa!
Cuộc cạnh tranh trong xã hội tương lai ngày càng giống như một cuộc cạnh tranh về mạng lưới kết nối. Một người sở hữu network càng phong phú thì càng tiếp cận được nhiều thông tin, từ đó nhìn thấy nhiều cơ hội và tiềm năng rộng mở hơn.
Nghiên cứu của Harvard suy cho cùng không phải là một câu chuyện khoe mẽ về sự giàu có, mà nó nhắn nhủ một message sâu sắc: quyết định tầm cao tương lai của một người, bên cạnh năng lực bản thân, còn nằm ở việc họ có thể kết nối được với những ai và họ có sẵn sàng bước ra khỏi ranh giới vô hình của chính mình hay không.
Cơ hội không chia đều cho tất cả, nhưng chính sự kết nối giữa người với người sẽ làm cho các cơ hội được luân chuyển đấy!
Theo QQ
Nguồn: kenh14.vn