Một nghiên cứu khủng của Đại học Harvard theo dõi suốt 43 năm (khủng thật á!) vừa mang tin vui: uống cà phê và trà có caffeine vừa vừa thôi có thể giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ đó! Nhưng mà lưu ý, phải uống đúng cách và đúng liều lượng mới chuẩn nha các bạn!
Theo bác sĩ thần kinh Tạ Bội Trinh (Bệnh viện Thành phố Thổ Thành, Đài Loan), nghiên cứu này đã theo dõi hơn 130.000 nhân viên y tế (nam lẫn nữ) trong suốt 43 năm trời để xem mối liên hệ giữa chế độ ăn uống và nguy cơ mắc sa sút trí tuệ. Đây là một trong những nghiên cứu theo dõi lâu nhất về chủ đề này luôn, được đăng trên Tạp chí JAMA nha!
Caffeine mới là "main character", chứ không phải cà phê đâu nha!
Kết quả nghiên cứu cho thấy: Những người uống cà phê có caffeine nhiều nhất có nguy cơ mắc sa sút trí tuệ thấp hơn khoảng 18% so với nhóm uống ít nhất. Wow!
Còn những người uống trà nhiều nhất thì nguy cơ giảm khoảng 14%. Nhưng mà plot twist đây: cà phê decaf (loại khử caffeine) lại không có tác dụng bảo vệ đáng kể nào cả! Vậy là caffeine mới chính là "nhân tố vàng" chứ không phải bản thân cà phê đâu nhen!
Các nhà khoa học cho rằng caffeine tác động lên hệ thần kinh trung ương bằng cách ức chế thụ thể adenosine - chất khiến mình buồn ngủ. Không chỉ giúp tỉnh táo, cơ chế này còn có thể làm giảm viêm trong não và hạn chế quá trình thoái hóa tế bào thần kinh nữa.
Ngoài caffeine, cà phê và trà còn chứa cả trăm hợp chất hoạt tính sinh học như polyphenol, axit chlorogenic, catechin và flavonoid - những "chiến binh" chống oxy hóa siêu mạnh, giúp bảo vệ tế bào thần kinh khỏi các tổn thương do gốc tự do gây ra đó!
Vậy uống bao nhiêu cà phê là đủ?
Một điểm đáng chú ý là: uống càng nhiều KHÔNG có nghĩa là hiệu quả càng cao nha mọi người! Đừng nghĩ "càng nhiều càng tốt" nhen!
Phân tích dữ liệu cho thấy mức uống đem lại lợi ích tối đa là:
• 2-3 cốc cà phê/ngày (mỗi cốc khoảng 237ml)
• 1-2 cốc trà/ngày
• Tổng lượng caffeine khoảng 300mg/ngày
Khi lượng cà phê vượt quá 5 cốc/ngày, hiệu quả bảo vệ gần như không tăng thêm, trong khi nguy cơ gặp tác dụng phụ lại cao hơn á!
Điều này cũng khớp với khuyến nghị của FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ). Họ cho biết 400mg caffeine/ngày là mức an toàn cho đa số người trưởng thành khỏe mạnh, tương đương khoảng 4-5 tách cà phê pha thông thường. Tuy nhiên, mỗi người chịu đựng khác nhau nên phải điều chỉnh theo thể trạng của mình nha!
Vì sao caffeine có thể giúp bảo vệ não?
Các chuyên gia cho rằng tác dụng bảo vệ não của cà phê và trà đến từ nhiều cơ chế phối hợp:
- Giảm tích tụ protein amyloid
Một trong những đặc điểm bệnh lý của Alzheimer là sự tích tụ beta-amyloid và protein tau bất thường trong não.
Nhiều nghiên cứu trên động vật cho thấy caffeine có thể làm giảm sự hình thành các mảng amyloid và cải thiện chức năng ghi nhớ. Dù cần thêm các thử nghiệm trên người để khẳng định, đây được xem là cơ chế đầy triển vọng đó!
- Chống viêm và chống oxy hóa
Não bộ tiêu thụ khoảng 20% lượng oxy của cơ thể, vì vậy rất dễ bị tổn thương bởi stress oxy hóa. Các polyphenol trong cà phê và trà có khả năng trung hòa các gốc tự do, đồng thời làm giảm tình trạng viêm mạn tính ở hệ thần kinh - yếu tố được cho là thúc đẩy quá trình lão hóa não.
- Cải thiện sức khỏe chuyển hóa
Nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy uống cà phê điều độ có liên quan đến nguy cơ thấp hơn mắc đái tháo đường type 2.
Trong khi đó, tiểu đường, béo phì và hội chứng chuyển hóa đều là những yếu tố làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ. Việc cải thiện độ nhạy insulin và chuyển hóa glucose có thể gián tiếp góp phần bảo vệ chức năng nhận thức luôn.
- Bảo vệ mạch máu não
Một số nghiên cứu còn cho thấy những người uống cà phê điều độ thường có nguy cơ thấp hơn mắc đột quỵ và bệnh tim mạch. Việc duy trì hệ mạch khỏe mạnh giúp đảm bảo lưu lượng máu lên não, từ đó hỗ trợ chức năng nhận thức khi về già.
Không phải ai cũng nên uống nhiều cà phê nhen!
Mặc dù kết quả nghiên cứu khá tích cực, các chuyên gia nhấn mạnh cà phê KHÔNG PHẢI "thuốc phòng sa sút trí tuệ" đâu nha!
WHO (Tổ chức Y tế Thế giới) và Hiệp hội Alzheimer quốc tế đều cho rằng nguy cơ sa sút trí tuệ chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất vẫn là: Kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu; duy trì cân nặng hợp lý; tập thể dục thường xuyên; không hút thuốc; ngủ đủ giấc; duy trì giao tiếp xã hội và rèn luyện trí não thông qua đọc sách, học kỹ năng mới hoặc chơi các trò kích thích tư duy.
Đối với cà phê, người bị mất ngủ, rối loạn lo âu, tim đập nhanh, phụ nữ mang thai hoặc người mắc một số bệnh tim mạch nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng nhiều caffeine nha!
Ngoài ra, nếu một cốc cà phê chứa quá nhiều đường, siro, kem béo hoặc whipping cream, lượng calo và chất béo bão hòa cao có thể làm tăng nguy cơ béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch, từ đó làm giảm những lợi ích mà cà phê mang lại đó!
Cà phê có thể là một phần của lối sống bảo vệ não
Nghiên cứu kéo dài 43 năm của Đại học Harvard góp thêm bằng chứng rằng uống cà phê hoặc trà chứa caffeine với lượng vừa phải có liên quan đến nguy cơ sa sút trí tuệ thấp hơn. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu quan sát, vì vậy chưa thể khẳng định mối quan hệ nhân quả tuyệt đối nhen!
Các chuyên gia cho rằng, thay vì coi cà phê là "thần dược", nên xem đây là một phần của lối sống lành mạnh. Duy trì thói quen uống khoảng 2-3 cốc cà phê hoặc 1-2 cốc trà mỗi ngày, kết hợp chế độ ăn cân bằng, vận động đều đặn và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính mới là chiến lược toàn diện giúp bảo vệ sức khỏe não bộ và giảm nguy cơ sa sút trí tuệ khi tuổi tác tăng lên nha!
Nguồn: kenh14.vn