CaoCandy5591
New member
Ai cũng biết bố mẹ yêu con hết mực, nhưng thật ra không phải ai cũng "giỏi" cách dạy con đúng chuẩn đâu nha!
Nhắc đến bạo lực gia đình, chắc nhiều bạn nghĩ ngay đến cảnh bố mẹ cãi nhau ầm ĩ hay đánh nhau. Nhưng thật ra, có một kiểu "bạo lực gia đình" còn nguy hiểm hơn thế, đó là bạo lực ngôn từ (hay còn gọi là bạo lực tâm lý). Nghe thì có vẻ "nhẹ nhàng" nhưng hậu quả lại nặng nề vô cùng luôn!
Theo báo cáo nghiên cứu của UNICEF, có tới 61,7% bố mẹ từng có hành vi bạo lực ngôn từ với con. Trong đó, hành động phổ biến nhất là dìm hàng con, hoặc chỉ trích trẻ vô lý.
Nghiên cứu còn chỉ ra thêm: Tuy bạo lực ngôn từ không để lại vết thương trên cơ thể, nhưng nó lại để lại những ám ảnh tâm lý cực kỳ khó quên cho các bé.
Điều đau lòng nhất là kiểu bạo hành tâm lý này thường núp dưới vỏ bọc "tình yêu gia đình" và đến từ chính những người gần gũi nhất với trẻ.
Những hành động bạo hành do chính bố mẹ và người thân thực hiện, xuất phát từ mục đích tưởng chừng "đúng đắn" kiểu "mẹ làm vì con" khiến các bé chỉ biết im lặng và chịu đựng những lời chửi bới, đe dọa hay hạ thấp.
Một số dấu hiệu của bạo hành tâm lý có thể đến từ những câu nói kiểu:
• Hạ thấp năng lực hay thành tích của bé ("Con làm cái này chẳng ích gì đâu, bỏ đi!")
• Đe dọa trẻ ("Nếu con không nghe lời, mẹ sẽ...")
• Trách móc vô lý ("Chỉ vì con mà cuộc đời mẹ mới khổ thế này đây!")
• Thường xuyên so sánh khiến trẻ xấu hổ ("Nhìn con nhà người ta mà học đi!")
• Trêu chọc, chế nhạo ("Con không ăn ít lại thì sẽ mập hơn cả anh trai đấy!")
• Đặt biệt danh xúc phạm ("Con lợn mập mạp")
• Phớt lờ nhu cầu bằng thái độ lạnh lùng ("Ra ngoài đi, để mẹ yên")
Đó là những dòng chia sẻ nhận về hơn 1,5 triệu lượt thích từ một bài đăng ẩn danh trên Douban (MXH nổi tiếng của Trung Quốc).
Dưới bài viết, vô số netizen đã bày tỏ sự đồng cảm, đồng thời kể lại những kỷ niệm tuổi thơ đầy bất lực của mình.
Trong đó, cũng có không ít phụ huynh comment: "Tôi đã cho con tất cả điều kiện vật chất tốt nhất rồi. Cho con đi học thêm đắt đỏ, nấu ăn đủ 3 bữa/ngày. Tôi chưa đụng vào mà nó đã giận dữ, kêu không chịu nổi là sao?".
Sự bất bình của các bố mẹ trên cũng là tiếng nói chung của không ít gia đình ngày nay. Thực tế, nhiều phụ huynh dành hết tình yêu và tiền bạc cho con với hy vọng con sẽ hạnh phúc. Họ không đánh đập con, nhưng lại hay dùng những từ ngữ gay gắt khi nói chuyện. Đó mới chính là điều khiến các bé đau lòng và để lại ám ảnh tâm lý khó quên.
Trong một nghiên cứu về "tổn thương của trẻ em bị bạo hành", các nhà khoa học đã nhận được 721 lá thư từ những người lớn từng bị bạo hành hồi nhỏ. Họ đã trải qua lạm dụng tình dục, bạo lực thể chất và bạo hành tinh thần.
Kết quả cuộc khảo sát chỉ ra: 80% cho rằng bạo hành tinh thần để lại dư chấn và đau khổ nhiều nhất!
Trong khi đó, nghiên cứu từ Tiến sĩ Ethan Kross (nhà tâm lý học người Mỹ, tác giả loạt sách best-seller về phương pháp dạy con) nhận định: Khi một người bị tấn công bằng bạo lực lời nói, nỗi đau tinh thần ở vùng não sẽ tương tự như nỗi đau thể xác.
Đặc biệt, nỗi đau thể xác có thể lành, nhưng nỗi đau tâm lý lại để lại "vết sẹo" lâu dài trong tâm hồn.
Nhiều bố mẹ nghĩ lời nói tiêu cực với con chỉ là chuyện bình thường. Nhưng thực ra, các bé đã bị tổn thương sâu sắc với 3 điều dưới đây:
1. Não dễ bị tổn thương
Nghiên cứu cho thấy những người thường xuyên bị bạo lực ngôn từ hồi nhỏ, khi lớn lên có thể bị tổn thương ở các vùng não chịu trách nhiệm điều chỉnh cảm xúc và xử lý căng thẳng.
Thậm chí, tổn thương tâm lý quá mức có thể làm thay đổi cấu trúc não bộ, khiến hệ thống thần kinh phản ứng với căng thẳng trở nên nhạy cảm hơn. Điều này khiến các bé dễ căng thẳng và sợ hãi, từ đó tăng nguy cơ trầm cảm hay rối loạn lo âu.
2. Tác động tiêu cực đến tâm lý
Việc la mắng quá nhiều không khiến trẻ tiến bộ nhanh hơn, mà ngược lại, có thể gây suy giảm trí nhớ và nhận thức, cản trở việc học.
Bên cạnh đó, những đánh giá tiêu cực từ bố mẹ về lâu dài sẽ khiến trẻ tự ti, mất niềm tin vào bản thân. Các bé có xu hướng phủ nhận, coi mình là "kẻ thất bại", rơi vào trạng thái chán ghét cuộc sống.
3. Hình thành mối quan hệ gắn bó không lành mạnh
Trẻ em bị bạo lực ngôn từ trong thời gian dài sẽ không có cảm giác an toàn, lòng tự trọng suy giảm. Khi trưởng thành, trẻ có xu hướng trở nên hung dữ hoặc yếu đuối quá mức. Ngoài ra, các bé còn bị rối loạn tương tác với mối quan hệ xung quanh như gia đình, bạn bè...
Chúng dễ trở thành 2 kiểu người: Hay làm theo ý người khác, hoặc biến thành kẻ ưa bạo lực. Trong vài trường hợp nghiêm trọng, trẻ còn có thể tự gây tổn thương bản thân và người khác, thậm chí tự tử.
Trong mối quan hệ gia đình, bố mẹ luôn quan tâm và yêu thương con, nhưng không phải ai cũng biết giáo dục đúng cách.
Để con vẫn nghe lời và sống lành mạnh trong hành trình trưởng thành, bố mẹ cần lưu ý những điều sau nha:
1. Tôn trọng con như những cá thể độc lập
Trong quyển sách Người Đua Diều, tác giả Khaled Hosseini từng chia sẻ: "Trẻ em không phải cuốn tập vẽ. Bạn không nên chỉ tô màu cho con bằng những màu sắc mình yêu thích".
Trong khi đó, Giáo sư Maria Montessori (nhà giáo dục người Ý nổi tiếng với phương pháp Montessori) cũng nhận định: Để trẻ nghe theo ý muốn của người lớn là sai lầm đáng xấu hổ nhất mà bố mẹ mắc phải.
Trẻ em không phải công cụ để người lớn đặt kỳ vọng, cũng không phải "con rối" để bố mẹ phó thác mục tiêu cuộc đời. Thực tế, mục đích thực sự của giáo dục là để con tìm thấy chính mình và trở thành phiên bản tốt nhất, chứ không phải trở thành "sản phẩm" theo sự tưởng tượng của phụ huynh.
Do đó, bố mẹ cần tôn trọng trẻ như những cá thể độc lập với tính cách, suy nghĩ và con đường riêng. Thay vì ra lệnh hay quát mắng, bố mẹ nên đưa ra lời khuyên và khích lệ con, hướng bé đi theo con đường đúng đắn.
2. Sử dụng ngôn ngữ tích cực khi giao tiếp với con
Nghiên cứu từ Đại học Iowa (Mỹ) đưa ra kết quả: Chưa đến 20% lời bố mẹ nói với con hàng ngày là những điều tích cực và khích lệ.
Theo đó, các nhà khoa học yêu cầu trẻ ghi lại những nhận xét nhận được hàng ngày. Kết quả đau lòng cho thấy mỗi trẻ nhận được trung bình 400 lời tiêu cực mỗi ngày, trong khi chỉ có hơn 30 lời nhận xét tích cực!
Trong số đó, một số câu hay bị bố mẹ nói nhất là: "Sao con dốt thế?", "Con không thể làm được việc nhỏ này sao?", "Trong đầu con đang nghĩ gì vậy?"...
Trẻ em chính là tấm gương phản chiếu của bố mẹ. Vậy nên những lời lẽ tiêu cực phụ huynh nói với con sẽ khiến trẻ bị nhiễm theo, dần hình thành những nét tiêu cực như chính bố mẹ hay nói.
Do đó, hãy cố gắng nhận xét tích cực với con nhiều nhất có thể!
Khi con bị điểm kém, đừng đổ lỗi con không học chăm chỉ; mà hãy tìm môn học hay lĩnh vực bé đã tiến bộ để khuyến khích học tiếp. Khi trẻ gặp khó khăn, bố mẹ đừng coi con là "kẻ kém cỏi". Thay vào đó, nên cùng bé tìm ra giải pháp và tin rằng con mình có khả năng giải quyết mọi vấn đề.
3. Giải thích cho trẻ những lần bố mẹ quát mắng
Thực tế, mỗi lần bố mẹ quát mắng hay dùng lời lẽ tiêu cực với con, cũng là do người lớn chưa kiềm chế được cảm xúc lúc đó. Do vậy, bố mẹ hãy cố gắng giải thích cho trẻ hiểu rằng những lời nói tiêu cực khi đó chỉ là bộc phát cảm xúc, không phải cố tình làm tổn thương con nhé!
Nguồn: kenh14.vn