Những bé nào kiên nhẫn đợi để được chiếc kẹo thứ hai thì sau này điểm SAT xịn hơn, ít nghiện ngập hơn, ít béo phì hơn và handle stress giỏi hơn hẳn. Kỹ năng xã hội cũng boost lên theo feedback từ ba mẹ các em luôn đó!
Vào những năm 1960, một giáo sư tên Walter Mischel ở Stanford đã thực hiện một loạt nghiên cứu tâm lý siêu đỉnh. Trong suốt quá trình nghiên cứu, Mischel cùng team đã theo dõi hàng trăm trẻ em chủ yếu 4-5 tuổi và rút ra được kết luận về một phẩm chất mà giờ được coi là chìa khóa thành công trong sức khỏe, công việc và cuộc sống.
## Thí nghiệm kẹo Marshmallow huyền thoại
Thí nghiệm diễn ra như thế này: mỗi bé được dẫn vào một phòng kín riêng, ngồi xuống ghế với một chiếc kẹo Marshmallow được đặt ngay trước mặt.
Sau đó, người nghiên cứu đưa ra thử thách cho bé.
Chú nghiên cứu nói với bé rằng chú sẽ ra ngoài một lúc, và nếu bé không ăn chiếc Marshmallow trong lúc đó, bé sẽ được thưởng thêm một chiếc kẹo nữa. Nhưng nếu bé quyết định ăn luôn chiếc đầu tiên trước khi chú quay lại thì sẽ không có thêm chiếc nào cả.
Lựa chọn khá đơn giản: ăn một chiếc ngay bây giờ hoặc đợi để được ăn hai chiếc sau
Người trong team nghiên cứu rời phòng trong 15 phút.
Như bạn có thể tưởng tượng, những đoạn băng ghi lại hình ảnh lũ trẻ ngồi chờ một mình trong phòng cực kỳ cute và hài hước. Một số bé nhảy cẫng lên ăn ngay chiếc Marshmallow đầu tiên ngay khi cửa vừa đóng. Một số em quằn quại không yên trên ghế vì đang cố kìm lòng nhưng rồi cũng phải bỏ cuộc sau vài phút. Cuối cùng chỉ có một số ít bé có thể đợi hết khoảng thời gian đã hẹn.
Ra đời năm 1972, nghiên cứu nổi tiếng này được đặt tên là Thí nghiệm Marshmallow nhưng không phải vì chiếc kẹo mà nó nổi tiếng đâu. Điều thú vị được tiết lộ sau nhiều năm mới là điều làm nên giá trị thực sự!
## Sức mạnh của việc trì hoãn sự thỏa mãn
Nhiều năm trôi qua, những đứa trẻ đã lớn lên, team nghiên cứu tiếp tục theo dõi sự phát triển của các em trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Những điều họ phát hiện ra khá là mind-blowing đó!
Những bé chấp nhận trì hoãn sự thỏa mãn và đợi để được chiếc kẹo thứ hai thì sau này điểm SAT xịn hơn, ít nghiện ngập hơn, ít béo phì hơn và handle stress giỏi hơn hẳn. Kỹ năng xã hội cũng boost lên theo feedback từ ba mẹ các em. Nhìn chung thì những người này còn đạt điểm số cao hơn trong các thang đo chất lượng cuộc sống khác nữa.
Team nghiên cứu theo dõi từng đứa trẻ thêm 40 năm và hết lần này đến lần khác, nhóm trẻ em kiên nhẫn đợi chiếc kẹo thứ hai liên tục thành công trong mọi lĩnh vực mà chúng thử sức. Chuỗi thí nghiệm này chứng minh rằng khả năng trì hoãn sự thỏa mãn cực kỳ quan trọng để đạt được thành công.
Nếu bạn nhìn vào cuộc sống hằng ngày, bạn sẽ thấy rằng...
- Nếu bạn trì hoãn sự thỏa mãn của việc xem TV để làm bài tập, bạn sẽ học được nhiều hơn và điểm cao hơn.
- Nếu bạn trì hoãn sự thỏa mãn của việc mua đồ ăn vặt ở cửa hàng tạp hóa, khi về nhà bạn sẽ ăn những bữa healthy hơn.
- Nếu bạn trì hoãn sự thỏa mãn của việc dừng tập sớm để tập thêm vài hiệp nữa, bạn sẽ khỏe mạnh hơn.
... và còn vô vàn ví dụ khác nữa!
Thành công thường là kết quả của việc chọn nỗi đau của kỷ luật thay vì sự dễ dàng của những thứ làm bạn mất tập trung. Đó chính là ý nghĩa của việc trì hoãn sự thỏa mãn.
Kết quả này dẫn đến một câu hỏi khá thú vị: Liệu một số đứa trẻ sinh ra đã có tính kỷ luật, số phận định sẵn để thành công hay phải rèn luyện mới có được phẩm chất này?
## Điều gì quyết định khả năng trì hoãn sự thỏa mãn của bạn
Team nghiên cứu của Đại học Rochester thực hiện lại thí nghiệm kẹo Marshmallow với một sự cải biên quan trọng. Trước khi đưa kẹo Marshmallow cho mỗi đứa trẻ, team chia lũ trẻ thành hai nhóm.
Nhóm thứ nhất được tiếp xúc với một chuỗi những trải nghiệm không đáng tin cậy. Ví dụ, người nghiên cứu đưa cho mỗi em một hộp bút màu nhỏ và hứa khi quay lại sẽ mang một hộp lớn hơn, nhưng sau đó không làm như đã hứa. Rồi team lại đưa cho mỗi em một hình dán và hứa quay lại với một tập hình dán đẹp hơn nhưng cuối cùng chuyện đó cũng không xảy ra.
Trong khi đó, nhóm thứ hai có những trải nghiệm đáng tin cậy. Lũ trẻ được hứa sẽ nhận hộp màu lớn hơn và kết quả đúng như lời hứa. Chúng cũng được kể về những hình dán đẹp hơn và kết quả y chang.
Bạn có thể tưởng tượng những trải nghiệm này ảnh hưởng như thế nào đến thí nghiệm Marshmallow rồi đấy! Những đứa trẻ trong nhóm trải nghiệm không đáng tin không có lý do gì để tin người trong team sẽ quay lại với chiếc kẹo thứ hai nên chúng không chờ lâu để ăn luôn chiếc đầu tiên.
Trong khi đó, các em nhóm thứ hai rèn cho bộ não coi việc trì hoãn sự thỏa mãn như một điều tích cực. Mỗi lần người trong team giữ lời hứa, bộ não của đứa trẻ nghĩ đến hai điều: 1) đợi chờ để được thỏa mãn rất đáng công sức và 2) mình có khả năng chờ đợi được. Kết quả là nhóm thứ hai đợi được trung bình dài hơn gấp bốn lần nhóm thứ nhất.
Nói cách khác, khả năng trì hoãn sự thỏa mãn và tính kỷ luật của một đứa trẻ không phải do gen bẩm sinh mà chịu ảnh hưởng bởi những trải nghiệm và môi trường xung quanh. Thực tế là, tác động của môi trường xảy ra gần như ngay lập tức. Chỉ vài phút của một trải nghiệm đáng tin cậy hoặc không đáng tin cậy cũng đủ để điều chỉnh hành vi của đứa trẻ theo hướng này hay hướng khác.
Vậy chúng ta học được gì từ tất cả những điều này?
## Làm sao để trì hoãn sự thỏa mãn
Trước khi đi sâu hơn, cần làm rõ ngay từ đầu một điều: vì lý do nào đó, thí nghiệm Marshmallow trở nên khá viral. Bạn có thể thấy nó xuất hiện ở bất kỳ phương tiện truyền thông lớn nào. Thế nhưng đây chỉ là một phần của data thôi, một nghiên cứu nhỏ trong câu chuyện lớn về thành công. Hành vi con người (trong cuộc sống và nói chung) phức tạp hơn nhiều nên không thể khẳng định một lựa chọn của đứa trẻ 4 tuổi sẽ quyết định cả phần đời còn lại của cô/cậu bé ấy.
Thế nhưng...
Những nghiên cứu trên chỉ ra một điều: nếu bạn muốn thành công ở bất cứ việc gì, bạn cần tạo cho mình tính kỷ luật và bắt tay vào việc thay vì để mình mất tập trung và chỉ làm những điều dễ dàng. Thành công ở gần như mọi lĩnh vực đòi hỏi bạn từ bỏ những việc dễ dàng (trì hoãn sự thỏa mãn) để thực hiện những điều khó khăn hơn (dấn thân và học từ sai lầm).
Ý tưởng cốt lõi ở đây là ngay cả khi bạn nhận ra mình không giỏi trong việc trì hoãn sự thỏa mãn, bạn vẫn có thể rèn luyện từ những bước nhỏ nhất. Trong trường hợp các em nhỏ ở nghiên cứu trên, việc này là ở trong một môi trường đáng tin cậy nơi team nghiên cứu thực hiện được mọi lời hứa đã hứa với các em.
Người lớn chúng ta cũng có cách để rèn khả năng trì hoãn sự thỏa mãn. Bạn có thể làm theo cách của những đứa trẻ và team nghiên cứu trong bài: đưa ra những lời hứa và thực hiện chúng. Lặp lại hết lần này đến lần khác cho đến khi bộ não nói rằng: 1) đúng là đợi chờ rất đáng công sức bỏ ra và 2) mình có khả năng làm điều này.
Nguồn: kenh14.vn