Tết đến xuân về, lũ trẻ ai cũng hype lắm vì được nghỉ dài, sum họp gia đình, còn có hàng tá hoạt động vui chơi nữa chứ! Nhưng mà các chuyên gia đã lên tiếng: thay đổi nhịp sinh hoạt đột ngột, áp lực xã hội và quá nhiều kích thích trong mấy ngày Tết này có thể khiến tâm lý các bé bị "loạn nhịp" đó nha!
Theo dữ liệu từ UNICEF Việt Nam cùng nghiên cứu quốc tế của WHO và CDC cập nhật giai đoạn 2025–2026, các vấn đề tâm lý phổ biến ở lũ nhóc hiện nay gồm có ADHD (rối loạn tăng động giảm chú ý), lo âu, trầm cảm và rối loạn hành vi. Thêm vào đó, các vấn đề mới xuất hiện như rối loạn ăn uống, cô đơn xã hội, stress sau đại dịch và "nghiện" màn hình đang tăng đều đều.
Tại Việt Nam mình, ước tính khoảng 12–30% trẻ em và vị thành niên gặp khó khăn về sức khỏe tâm thần nhưng chỉ một tỷ lệ nhỏ được tiếp cận hỗ trợ chuyên môn kịp thời. Số liệu này đáng lo thật!
BS.CK2 Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa Liên chuyên khoa Tâm lý lâm sàng – Phục hồi chức năng – Y học cổ truyền Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết Tết tuy vui nhưng cũng là lúc trẻ dễ bị "lệch nhịp" sinh hoạt nhất. Thức khuya cày game, ngủ muộn, ăn uống lung tung với cả núi bánh mứt nước ngọt khiến các bé mệt mỏi, giảm tập trung, dễ cáu gắt và khó kiểm soát cảm xúc lúc quay lại trường.
Đám đông đúc, di chuyển nhiều nơi và gặp gỡ liên tục cũng có thể trở thành yếu tố gây quá tải với các bé nhạy cảm, đặc biệt là trẻ hay lo âu hoặc có đặc điểm tự kỷ mức độ nhẹ. Khi bị kích thích quá mức, các con dễ rơi vào trạng thái lo lắng, sợ hãi hoặc tự thu mình lại.
Một áp lực khác thường bị xem nhẹ là những câu hỏi "vô thưởng vô phạt" kiểu: "Học bao nhiêu điểm?", "Lì xì bao nhiêu?", "Có bạn gái/bạn trai chưa?" Nghe thì có vẻ vô hại nhưng những tình huống này có thể khiến trẻ cảm thấy tự ti, hình thành nhận thức lệch lạc về giá trị bản thân hoặc vật chất đó nha.
Theo BS Sang, sau Tết nhiều trẻ có biểu hiện uể oải, khó thích nghi khi trở lại trường. Đây là dạng "sốc tâm lý nhẹ" do thay đổi nhịp sinh hoạt và môi trường. Tuy nhiên, nếu được chuẩn bị tốt từ trước, các tác động tiêu cực có thể giảm đáng kể.
Vậy các bố mẹ nên làm gì để bảo vệ tâm lý con cái trong dịp Tết?
Các chuyên gia khuyên là nên duy trì nhịp sinh hoạt cơ bản cho trẻ ngay trong kỳ nghỉ, giữ giờ ngủ tương đối ổn định, hạn chế thức quá khuya, đồng thời khuyến khích vận động nhẹ như chơi ngoài trời hoặc tham gia dọn dẹp nhà cửa cùng gia đình. Việc này không chỉ giúp trẻ duy trì thể trạng mà còn ổn định cảm xúc nữa nhé!
Trẻ cũng cần được chuẩn bị trước cho các tình huống giao tiếp ngày Tết. Cha mẹ có thể hướng dẫn con cách chào hỏi, chúc Tết, nhận lì xì lịch sự và giải thích ý nghĩa của phong bao lì xì là lời chúc may mắn thay vì giá trị vật chất để tránh tâm lý so sánh.
Một yếu tố quan trọng là tạo không gian an toàn để trẻ bộc lộ cảm xúc. Việc dành thời gian trò chuyện riêng, lắng nghe trẻ chia sẻ cảm giác vui, mệt hay lo lắng giúp trẻ cảm thấy được thấu hiểu. Ngược lại, việc ép phải vui vẻ hoặc so sánh với anh chị em, bạn bè có thể làm gia tăng áp lực tâm lý cho trẻ. Đừng nói kiểu "Sao con không vui như các em khác?" nha! 
Trước khi trẻ quay lại trường khoảng 3–5 ngày, phụ huynh nên điều chỉnh dần giờ giác sinh hoạt, cùng con chuẩn bị sách vở và gợi nhắc những kỷ niệm tích cực ở lớp để tạo tâm thế hào hứng. Những câu nói mang tính khích lệ như "sắp được gặp lại bạn bè" sẽ giúp trẻ thích nghi nhẹ nhàng hơn đó!
Đối với những tình huống trẻ bị hỏi các vấn đề riêng tư hoặc mang tính so sánh, cha mẹ có thể dạy trẻ kỹ năng chuyển hướng câu chuyện bằng những câu trả lời lịch sự, tích cực. Trẻ cũng cần được hướng dẫn cách nhận biết cảm xúc của mình và tìm đến cha mẹ khi cảm thấy khó chịu.
Việc đóng vai các tình huống ngay tại nhà giúp trẻ tự tin hơn khi đối diện thực tế. Trong một số trường hợp, phụ huynh nên chủ động trở thành "lá chắn" bằng cách nhẹ nhàng chuyển chủ đề để bảo vệ cảm xúc cho con. Ngoài ra, các kỹ thuật đơn giản như hít thở sâu hoặc tạm dừng vài giây trước khi trả lời sẽ giúp trẻ bình tĩnh, tránh phản ứng bốc đồng.
Các chuyên gia lưu ý phụ huynh cần theo dõi những dấu hiệu bất thường kéo dài sau Tết như mất ngủ, thu mình, cáu gắt hoặc lo âu tăng rõ rệt. Khi đó, việc tìm đến sự hỗ trợ của chuyên gia tâm lý là cần thiết nhé!
Ở chiều ngược lại, nếu được chuẩn bị tốt, Tết vẫn là cơ hội quý giá để trẻ tăng cường gắn kết gia đình, học kỹ năng giao tiếp và giảm cảm giác cô đơn. Điều quan trọng là người lớn hiểu rằng bên cạnh niềm vui sum vầy, trẻ cũng cần một môi trường ổn định và an toàn về cảm xúc để kỳ nghỉ thực sự trở thành khoảng thời gian hồi phục tinh thần.
Nguồn: kenh14.vn
Theo dữ liệu từ UNICEF Việt Nam cùng nghiên cứu quốc tế của WHO và CDC cập nhật giai đoạn 2025–2026, các vấn đề tâm lý phổ biến ở lũ nhóc hiện nay gồm có ADHD (rối loạn tăng động giảm chú ý), lo âu, trầm cảm và rối loạn hành vi. Thêm vào đó, các vấn đề mới xuất hiện như rối loạn ăn uống, cô đơn xã hội, stress sau đại dịch và "nghiện" màn hình đang tăng đều đều.
Tại Việt Nam mình, ước tính khoảng 12–30% trẻ em và vị thành niên gặp khó khăn về sức khỏe tâm thần nhưng chỉ một tỷ lệ nhỏ được tiếp cận hỗ trợ chuyên môn kịp thời. Số liệu này đáng lo thật!
BS.CK2 Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa Liên chuyên khoa Tâm lý lâm sàng – Phục hồi chức năng – Y học cổ truyền Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết Tết tuy vui nhưng cũng là lúc trẻ dễ bị "lệch nhịp" sinh hoạt nhất. Thức khuya cày game, ngủ muộn, ăn uống lung tung với cả núi bánh mứt nước ngọt khiến các bé mệt mỏi, giảm tập trung, dễ cáu gắt và khó kiểm soát cảm xúc lúc quay lại trường.
Đám đông đúc, di chuyển nhiều nơi và gặp gỡ liên tục cũng có thể trở thành yếu tố gây quá tải với các bé nhạy cảm, đặc biệt là trẻ hay lo âu hoặc có đặc điểm tự kỷ mức độ nhẹ. Khi bị kích thích quá mức, các con dễ rơi vào trạng thái lo lắng, sợ hãi hoặc tự thu mình lại.
Một áp lực khác thường bị xem nhẹ là những câu hỏi "vô thưởng vô phạt" kiểu: "Học bao nhiêu điểm?", "Lì xì bao nhiêu?", "Có bạn gái/bạn trai chưa?" Nghe thì có vẻ vô hại nhưng những tình huống này có thể khiến trẻ cảm thấy tự ti, hình thành nhận thức lệch lạc về giá trị bản thân hoặc vật chất đó nha.
Theo BS Sang, sau Tết nhiều trẻ có biểu hiện uể oải, khó thích nghi khi trở lại trường. Đây là dạng "sốc tâm lý nhẹ" do thay đổi nhịp sinh hoạt và môi trường. Tuy nhiên, nếu được chuẩn bị tốt từ trước, các tác động tiêu cực có thể giảm đáng kể.
Vậy các bố mẹ nên làm gì để bảo vệ tâm lý con cái trong dịp Tết?
Các chuyên gia khuyên là nên duy trì nhịp sinh hoạt cơ bản cho trẻ ngay trong kỳ nghỉ, giữ giờ ngủ tương đối ổn định, hạn chế thức quá khuya, đồng thời khuyến khích vận động nhẹ như chơi ngoài trời hoặc tham gia dọn dẹp nhà cửa cùng gia đình. Việc này không chỉ giúp trẻ duy trì thể trạng mà còn ổn định cảm xúc nữa nhé!
Trẻ cũng cần được chuẩn bị trước cho các tình huống giao tiếp ngày Tết. Cha mẹ có thể hướng dẫn con cách chào hỏi, chúc Tết, nhận lì xì lịch sự và giải thích ý nghĩa của phong bao lì xì là lời chúc may mắn thay vì giá trị vật chất để tránh tâm lý so sánh.
Một yếu tố quan trọng là tạo không gian an toàn để trẻ bộc lộ cảm xúc. Việc dành thời gian trò chuyện riêng, lắng nghe trẻ chia sẻ cảm giác vui, mệt hay lo lắng giúp trẻ cảm thấy được thấu hiểu. Ngược lại, việc ép phải vui vẻ hoặc so sánh với anh chị em, bạn bè có thể làm gia tăng áp lực tâm lý cho trẻ. Đừng nói kiểu "Sao con không vui như các em khác?" nha!
Trước khi trẻ quay lại trường khoảng 3–5 ngày, phụ huynh nên điều chỉnh dần giờ giác sinh hoạt, cùng con chuẩn bị sách vở và gợi nhắc những kỷ niệm tích cực ở lớp để tạo tâm thế hào hứng. Những câu nói mang tính khích lệ như "sắp được gặp lại bạn bè" sẽ giúp trẻ thích nghi nhẹ nhàng hơn đó!
Đối với những tình huống trẻ bị hỏi các vấn đề riêng tư hoặc mang tính so sánh, cha mẹ có thể dạy trẻ kỹ năng chuyển hướng câu chuyện bằng những câu trả lời lịch sự, tích cực. Trẻ cũng cần được hướng dẫn cách nhận biết cảm xúc của mình và tìm đến cha mẹ khi cảm thấy khó chịu.
Việc đóng vai các tình huống ngay tại nhà giúp trẻ tự tin hơn khi đối diện thực tế. Trong một số trường hợp, phụ huynh nên chủ động trở thành "lá chắn" bằng cách nhẹ nhàng chuyển chủ đề để bảo vệ cảm xúc cho con. Ngoài ra, các kỹ thuật đơn giản như hít thở sâu hoặc tạm dừng vài giây trước khi trả lời sẽ giúp trẻ bình tĩnh, tránh phản ứng bốc đồng.
Các chuyên gia lưu ý phụ huynh cần theo dõi những dấu hiệu bất thường kéo dài sau Tết như mất ngủ, thu mình, cáu gắt hoặc lo âu tăng rõ rệt. Khi đó, việc tìm đến sự hỗ trợ của chuyên gia tâm lý là cần thiết nhé!
Ở chiều ngược lại, nếu được chuẩn bị tốt, Tết vẫn là cơ hội quý giá để trẻ tăng cường gắn kết gia đình, học kỹ năng giao tiếp và giảm cảm giác cô đơn. Điều quan trọng là người lớn hiểu rằng bên cạnh niềm vui sum vầy, trẻ cũng cần một môi trường ổn định và an toàn về cảm xúc để kỳ nghỉ thực sự trở thành khoảng thời gian hồi phục tinh thần.
Nguồn: kenh14.vn