MiuLili4631
New member
Ở trường học, thầy cô có việc giảng dạy thì học trò cũng có việc học tập của mình. Vậy nên có khai giảng thì đương nhiên phải có khai học rồi!
Sau 3 tháng nghỉ hè "sấp mặt", năm học mới lại về với bao ánh mắt háo hức và tâm trạng hân hoan của hàng triệu học sinh trên cả nước. Các em được gặp lại trường lớp, thầy cô và bạn bè với đủ thứ drama và ước hẹn cho một năm học mới. Ngày 5/9 càng ý nghĩa hơn với những bạn đầu cấp khi mọi thứ đều mới toanh nha!
Nhưng mà, ngày 5/9 được gọi chính xác là ngày gì khi có tận 4 cái tên khác nhau là khai trường, khai giảng, khai học, tựu trường? Nhân dịp năm học mới sắp bắt đầu, cùng mình tìm hiểu về các từ này nhé!
Theo từ điển Tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học, các từ khai trường, khai giảng, khai học, tựu trường được giải thích đơn giản như sau:
- Khai trường, khai học: Bắt đầu năm học ở nhà trường.
- Khai giảng: Bắt đầu năm học, khóa học.
- Tựu trường: Học sinh tập trung tại trường vào ngày khai giảng.
PGS Phạm Văn Tình - nhà ngôn ngữ học cho biết: "Tất cả các từ khai trường, khai giảng, khai học, tựu trường đều là từ Hán - Việt, cùng nằm trong một trường nghĩa liên quan tới "nhà trường" nói chung. Mỗi một từ lại được hình thành từ các thành tố ghép lại và dĩ nhiên, ngữ nghĩa gốc của chúng là khác nhau".
Khai có nghĩa là "mở, mở đầu". Nghĩa này mình thường gặp trong các từ như: khai bút (viết hoặc vẽ lần đầu tiên vào dịp đầu năm), khai hoả (bắt đầu nổ súng), khai mạc (bắt đầu, mở đầu hội nghị, cuộc thi...).
Khai trường (trường: nơi tụ họp) có 2 nghĩa:
1. Bắt đầu mở một công trường (nghĩa này quá xưa rồi, giờ ít ai dùng);
2. Bắt đầu năm học mới ở nhà trường (thường sau đợt nghỉ hè).
Các bạn còn nhớ không, vào tháng 9/1945, Bác Hồ đã có bức thư gửi toàn thể học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam độc lập đấy! Khai trường cũng gần nghĩa với tựu trường (tựu: tới, tựu trường: học sinh tập trung tại trường vào đầu năm học).
Bình thường, ta hoàn toàn có thể nói: "Chúng mình gặp nhau vào ngày khai trường" hay "Đợi đến ngày tựu trường, chúng mình sẽ gặp nhau"...
Tuy nhiên, hiện giờ mọi người ít dùng các từ khai trường, tựu trường mà thay vào đó là từ khai giảng. Ví dụ: "Lễ khai giảng năm học mới"; "Trường tổ chức khai giảng muộn hơn 1 tuần"; "Buổi khai giảng rất long trọng"... Giảng, với nghĩa là "giảng dạy" và nghĩa gốc của khai giảng là "bắt đầu công việc giảng dạy".
Tất nhiên rồi, ở trường thì giảng dạy mới chỉ là một mặt, một phần việc (là dạy) do các thầy cô đảm nhiệm. Phần việc còn lại (học tập) là của học sinh, cũng quan trọng không kém. Vậy có khai giảng thì hiển nhiên phải có từ khai học (bắt đầu học tập) chứ! Hai cặp từ này có 1 thành tố chung (khai), 1 thành tố trái nghĩa (giảng/học) và nếu thế thì sẽ thành một "cặp đôi hoàn hảo" luôn á.
Tuy nhiên, khai học là một từ cũ kỹ, ít dùng và gần như không còn được sử dụng trong giao tiếp hiện nay. Chính vì vậy mà khai giảng trở thành từ đại diện, "gánh" luôn nhiệm vụ thể hiện một nghĩa chung là "bắt đầu, mở đầu một năm học, một khóa học".
Nói đến khai giảng là mọi người, từ thầy cô, học sinh đến các bậc phụ huynh đều hiểu phải chuẩn bị những gì cho ngày mở đầu năm học rồi. Cũng bởi vì, ngày xưa, tựu trường chỉ có nghĩa là "ngày học sinh đến trường (sau kỳ nghỉ - như nghỉ hè, nhưng có thể là nghỉ đông hay nghỉ Tết)", còn khai trường là "ngày bắt đầu mở cửa trường (sau đợt nghỉ hè, kết thúc năm học cũ)".
Học sinh tựu trường, dự khai trường sau đó giải tán, phải một vài ngày (hoặc một thời gian sau) mới tập trung trở lại và vào học chính khóa. Bây giờ thì khác rồi, thường sau lễ khai giảng là hầu hết các trường tổ chức vào lớp luôn. Ngày khai giảng sẽ là ngày tập trung toàn thể, thực hiện một vài nghi lễ cần thiết, sau đó cả thầy cô và học sinh bắt tay ngay vào công việc giảng dạy và học tập thôi!
Nguồn: kenh14.vn