PandaBong7468
New member
Giống hệt như núi lửa ngủ quên bao năm, áp lực đã âm thầm tích tụ trong ngành công nghệ suốt hơn một thập kỷ nay. Và giờ nó sắp phun trào rồi đó các bạn ơi!
Bloomberg mở màn bài phân tích chất lừ bằng một nhận xét: Trong nửa thế kỷ qua, Silicon Valley cứ loanh quanh giữa hai mục tiêu nghe thì na ná nhau nhưng thực tế lại mâu thuẫn khét lẹt - đó là: Tạo của cải và kiếm tiền nhanh.
Tạo của cải là cả một quá trình dài hơi: phát minh, kiên nhẫn xây dựng doanh nghiệp bền vững lâu dài. Chờ khi "thủy triều dâng cao, mọi con thuyền đều nổi" - nhân viên được lợi, cổ đông được lời, ai cũng vui. Còn kiếm tiền? Đơn giản là săn tiền cho nhanh thôi, cái gì nhanh cái đó!
SỰ SỤP ĐỔ NĂM 2022 - DRAMA CỦA NĂM
Ngành công nghệ và những ông chủ "all-in" trong lĩnh vực này đã không phải lần đầu nhận ra rằng: Ưu tiên cày lời ngắn hạn thay vì tập trung phát triển bền vững sẽ dẫn đến điều gì. Nhưng thôi, tất cả lại cùng nhau "đứng chung mâm" vào thời điểm này rồi. Sau nhiều năm các công ty được định giá phi thực tế, các vụ lừa đảo crypto và đủ thứ trò cơ hội trần trụi... cuối cùng đã đưa chúng ta đến "SỰ SỤP ĐỔ CỦA NĂM 2022"
Tính đến giờ, chỉ số S&P 500 nặng về công nghệ đã bay màu 1/5 giá trị. Danh sách những cái tên đau đớn nhất gồm: Amazon.com (-36%), Tesla (-38%), Meta (-45%), Zoom (-44%) và Shopify (-76% luôn các bạn ơi! ). Nhìn chung, theo PitchBook thì các công ty được các quỹ đầu tư mạo hiểm hỗ trợ và niêm yết thời đại dịch đã chứng kiến cổ phiếu giảm 48%.
Các đối tác tại quỹ Lightspeed Venture Partners viết trong ghi chú tháng 5 rằng: "Thời kỳ bùng nổ của thập kỷ trước rõ ràng đã qua rồi". Tâm lý toàn ngành đã đổi chiều 180 độ. "Schadenfreude (nghĩa là cảm giác sướng khi thấy người khác đau đớn) đã được thiết lập" - toxic thật đấy!
Các big boss sùng đạo thì hay lý lẽ rằng những đợt suy thoái này là "tác động kinh tế vĩ mô từ trên cao", giống như cơn bão 100 năm có một, hoặc ngắn hơn là 15 năm.
Trong trường hợp này, logic là: Hai thập kỷ lãi suất thấp đã khiến các công ty công nghệ thành khoản đầu tư hấp dẫn vô cùng, thu hút dòng vốn khủng từ thị trường đại chúng. Việc cạnh tranh để đổ tiền vào các startup triển vọng đã đẩy định giá lên tận mây xanh, không bền vững tí nào, cho đến khi hàng loạt tin xấu chưa từng có (Covid-19, xung đột Ukraine, lạm phát) khiến tất cả sụp đổ như domino. Sẽ dễ dàng khi đổ lỗi cho hoàn cảnh thế giới. Nhưng có một lời giải thích thật hơn: Ngành công nghệ, một lần nữa, đang phải gánh hậu quả từ những quyết định tệ hại của chính họ!
Mọi chuyện bắt đầu từ hai động lực thúc đẩy mọi nhà đầu tư mạo hiểm:
1. Nỗi sợ bỏ lỡ "big thing" tiếp theo (FOMO cực mạnh)
2. Lòng tham (đơn giản vậy thôi)
Một thập kỷ trước, các công ty mới nhú từ các trường khởi nghiệp như Y Combinator đã dám đòi định giá hàng triệu USD trước khi kiếm được đồng nào. Để câu được những startup ngon nhất, một số quỹ VC (đầu tư mạo hiểm), đặc biệt là Andreessen Horowitz, đã nhiệt tình chấp nhận mức giá phi lý này và thường cho phép founder rút tiền ra trước cả khi chứng minh được mô hình kinh doanh. Cháy túi thật!
Những vụ sập tiệm nổi tiếng như thảm họa xét nghiệm máu Theranos và startup chia sẻ văn phòng WeWork đã tạo ra vài tiếng vang đáng chú ý nhưng không khiến ai rút lui khỏi tư duy "tốc độ là vua" này. Thay vào đó, các quỹ VC và đối thủ mới như SoftBank Group Corp. và Tiger Global Management LLC tiếp tục đổ tiền và thổi giá lên từng bước. Jeff Clavier, đối tác quản lý của Uncork Capital cho biết: "Có quá nhiều tiền ở mọi giai đoạn và mọi nơi bạn nhìn"
Dễ hiểu thôi, nhiều founder đã "hốt" hết số tiền rẻ mạt mà họ có thể lấy được. Một số startup lớn huy động nhiều vòng gọi vốn mỗi năm luôn. Với sự háo hức của nhiều nhà đầu tư đổ xô vào các cược "nghe có vẻ chắc ăn", ngay cả những người không thích mạo hiểm cũng phải cân nhắc vì sợ bỏ lỡ (FOMO lại nè).
Nhưng rồi, một số thương vụ IPO đã không thể xảy ra. Ví dụ điển hình là vụ IPO của WeWork năm 2019 - sụp đổ sau khi hé lộ tình hình tài chính thảm họa. Tuy nhiên, nhanh như cắt, các công ty tư nhân tìm ra cách giải quyết với các SPAC (công ty mua lại có mục đích đặc biệt).
Các công ty này đã giúp các doanh nghiệp như SoFi (cho vay), Rocket Lab và Virgin Galactic (vũ trụ), Bark (đăng ký sản phẩm pet) và Grab (Uber Đông Nam Á) lên sàn. Giờ thì cổ phiếu của tất cả đều đang trade thấp hơn giá IPO. Yelena Dunaevsky, luật sư chuyên về SPAC tại Woodruff Sawyer nói: "Một số công ty đã không với tới được vị trí mà họ đáng lẽ ra phải có khi IPO"
Hành vi xấu này còn được "boost" bởi thị trường tiền số sôi sục, đã làm mờ mắt Silicon Valley và các đối tác toàn cầu, khiến nhiều người phải chịu rủi ro lớn. Các nhà đầu cơ đổ tiền vào crypto, sàn giao dịch mờ ám và tài sản ảo.
Nhưng hầu hết sự hype với crypto đều liên quan đến việc rút tiền nhanh. Các coin và stablecoin như TerraUSD gần đây đã sụp đổ giá trị sau hiện tượng "bank run". Từ đầu năm, Chỉ số tiền số Bloomberg Galaxy đã giảm 48%. Rip!
CÓ GÌ ĐÓ SAI SAI
Mọi thứ đã đi quá xa đến mức có cảm giác "ủa sao kỳ kỳ vậy nhỉ", nhất là trong mùa Super Bowl năm nay khi NBC phát sóng quảng cáo crypto với sự góp mặt của LeBron James, Matt Damon và Larry David.
Mặc dù có điểm tương đồng với các đợt suy thoái trước, "Sự sụp đổ 2022" vẫn mang cảm giác lạ lẫm, có lẽ vì đã quá lâu kể từ cú sốc cuối ở level cao như thế này. Một điểm đáng lo là các chu kỳ bùng nổ trước kéo dài khoảng 8 năm. Giống như núi lửa không hoạt động lâu, áp lực đã tích tụ hơn một thập kỷ rồi đó!
Năm 2021, các startup công nghệ Mỹ huy động được gấp ba lần số tiền năm 2000 và lần sụp đổ này còn mang tính toàn cầu theo cách mà các đợt suy thoái trước chưa từng có. Giá cổ phiếu và định giá giảm từ Anh đến Trung Quốc hết.
Thế giới công nghệ cũng cảm thấy chia rẽ nhiều hơn so với trước. Không đâu rõ hơn việc Elon Musk mua Twitter. Tháng vừa rồi, Musk tuyên bố trung thành với Đảng Cộng hòa.
Điều này khác hẳn trước đây. Steve Jobs và Bill Gates tuy không được chính trì gia ưa nhưng vẫn giữ thái độ phi chính trị vì lý do đơn giản - họ cần khách hàng từ cả hai phe. Giờ thì giới công nghệ đang tan vỡ. Đầu tiên, cựu Tổng thống Donald Trump buộc các công ty công nghệ đứng về phía các vấn đề như nhập cư, tự do ngôn luận, thông tin sai lệch và đề xuất cấm TikTok.
Ngay cả khi không còn tweet hàng ngày của Trump, các founder và nhà đầu tư ngày nay vẫn phải tính đến yếu tố chính trị từ những người như Musk, Peter Thiel và Marc Andreessen về các vấn đề như cứu trợ vay học phí, thuế. Sự gay gắt đã dẫn đến làn sóng "chạy trốn" nổi tiếng từ Silicon Valley đến Miami và Austin. Ngành công nghệ thậm chí không còn đồng thuận về một vấn đề từng được toàn cầu công nhận: Liệu Bay Area có phải là trung tâm thế giới của nó hay không?
Một điều có lẽ không đổi trong đợt suy thoái này là ai được - ai mất: Các nhà đầu tư lão làng và nhân viên có skill. Giống như founder và nhà đầu tư tổ chức đã bán cổ phiếu trong thời kỳ tốt, các VC kiếm được khoản phí quản lý khổng lồ bất kể chuyện gì xảy ra với startup trong danh mục của họ. Những nhà đầu tư này vẫn đang nắm kỷ lục 300 tỷ USD vốn chưa đầu tư và sẽ tiếp tục kiếm phí quản lý bất kể thành tích hay hiệu quả thị trường ra sao.
Trong khi đó, hơn 13.000 công nhân công nghệ trên toàn cầu đã bị sa thải từ đầu tháng 4, theo trang Layoffs.fyi, bao gồm đợt cắt giảm lớn tại Netflix và sàn Robinhood Markets. Có lẽ còn nhiều hơn nữa sắp xảy ra, đặc biệt nếu suy thoái kéo dài đến 2023. "Chúng tôi chưa thấy bất kỳ cuộc tàn sát thực sự nào", nhà đầu tư mạo hiểm Elad Gil nói. "Những điều này có xu hướng xảy ra khi tiền thực sự cạn kiệt. Tôi nghĩ rất nhiều người vẫn không chắc chắn hoặc đang phủ nhận dự đoán này".
Tất nhiên, phủ nhận là tấm vé dẫn đến thảm họa trong bất kỳ suy thoái nào của thị trường và không ai muốn chuyện tệ xảy ra cả.
Dẫu vậy, những công nghệ như thực tế ảo tăng cường đang khiến nhiều người kỳ cựu lạc quan. "Thật kỳ lạ, tôi khá lạc quan đấy", Michael Moritz, đối tác tại Sequoia Capital cho biết. "Cú sốc này sẽ mang lại nguồn lực toàn diện cho rất nhiều công ty và một số sẽ chịu đựng được hậu quả còn những công ty khác thì không. Những ai làm được sẽ ổn thôi".
Nguồn: kenh14.vn