Ôi chao, tin xịn đây: thế giới chỉ còn khoảng ba năm nữa thôi là xài hết sạch ngân sách carbon rồi đó! Mà xài hết là sao? Tức là không thể giữ được mức nóng lên toàn cầu dưới ngưỡng 1,5°C như Thỏa thuận Paris đã cam kết nữa rồi.
Cảnh báo này được đưa ra trong báo cáo Chỉ số biến đổi khí hậu toàn cầu (IGCC) công bố ngày 11/6 trên tạp chí khoa học Earth System Science Data luôn á. Nghiên cứu này khủng lắm, có hơn 70 nhà khoa học từ 56 tổ chức ở 17 quốc gia cùng làm đấy!
Theo các chuyên gia thì mức nóng lên do con người gây ra đã chạm 1,37°C vào năm 2025 rồi. Sắp chạm ngưỡng 1,5°C - mức mà cộng đồng quốc tế đặt ra để tránh những tác động siêu nghiêm trọng của biến đổi khí hậu
Giờ tính toán lại thì lượng CO₂ tối đa mà thế giới còn có thể thải ra để giữ được mục tiêu 1,5°C chỉ còn khoảng 130 tỷ tấn thôi (tính từ đầu 2026 nhé). Với tốc độ xả khí thải như hiện tại, "ví carbon" này sẽ về số 0 vào khoảng năm 2030 luôn!
"Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy phát thải khí nhà kính đã lên mức cao nhất trong lịch sử, chủ yếu do việc đốt nhiên liệu hóa thạch", William Lamb - nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu Tác động Khí hậu Potsdam (Đức) cho biết.
Giải thích cho dễ hiểu: Ngân sách carbon (Carbon Budget) là tổng lượng khí nhà kính (chủ yếu là CO₂) tối đa mà nhân loại có thể thải ra bầu khí quyển mà vẫn giữ nhiệt độ toàn cầu không vượt quá các mức giới hạn (ví dụ: tăng 1,5°C hay 2°C) theo Hiệp định Paris. Hiểu nôm na là giống như bạn có một "ví tiền carbon" và phải chi tiêu sao cho hợp lý thôi!
Năm 2024 phá kỷ lục luôn với 56,8 tỷ tấn CO₂ tương đương được thải ra Nồng độ ba loại khí nhà kính chính - CO₂, methane và nitrous oxide - đều tăng liên tục kể từ 2019. Riêng CO₂ trong khí quyển bây giờ đã lên 425,6 phần triệu (ppm) rồi các bạn ạ.
Matt Palmer, chuyên gia của Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office), nói thẳng luôn: nguyên nhân cốt lõi rất đơn giản - thế giới đang thải ra nhiều khí nhà kính hơn bao giờ hết, khiến lượng nhiệt bị giữ lại trong khí quyển ngày càng nhiều và làm hệ thống khí hậu mất cân bằng.
Báo cáo còn ghi nhận tình trạng mất cân bằng năng lượng của Trái Đất nữa đó! Cái này là chênh lệch giữa lượng nhiệt hấp thụ từ Mặt Trời và lượng nhiệt phát tán trở lại không gian - đã tăng hơn gấp đôi trong những thập kỷ gần đây và hiện ở mức cao nhất từ trước tới giờ ️
Nói cách khác, hành tinh của chúng ta đang tích tụ nhiệt với tốc độ nhanh nhất kể từ khi có các phép đo hiện đại.
"Tình trạng mất cân bằng năng lượng đang gia tăng nhanh chóng, kéo theo những thay đổi trên toàn bộ hệ thống khí hậu, từ đại dương và lục địa ấm lên, băng vĩnh cửu tan chảy, mất băng cho đến nước biển dâng", Karina Von Schuckmann thuộc Viện Nghiên cứu Mercator Ocean International (Pháp) cho biết.
Các đại dương đang gánh team cực mạnh - hấp thụ phần lớn lượng nhiệt dư thừa của Trái Đất Năm 2025, mực nước biển toàn cầu tăng tổng cộng 23 cm so với năm 1901, và tốc độ dâng còn tiếp tục tăng nữa chứ!
Báo cáo năm nay lần đầu tiên bổ sung chỉ số về các đợt nắng nóng đại dương. Kết quả cho thấy số ngày xảy ra hiện tượng này trên toàn cầu đã tăng hơn gấp ba lần trong giai đoạn 1991-2025 luôn!
Cụ thể, năm 2025 ghi nhận 65 ngày nắng nóng đại dương, gây hại hệ sinh thái biển, đe dọa nguồn hải sản và làm gián đoạn các cơ chế điều hòa khí hậu tự nhiên nữa
Trên đất liền cũng không khá hơn gì đâu. Nhiệt độ cực đại trung bình trong thập kỷ qua cao hơn gần 0,5°C so với thập kỷ trước, góp phần làm gia tăng các đợt nắng nóng cực đoan trên toàn cầu.
"Phần lớn sự nóng lên trong thập kỷ qua là do hoạt động của con người", Samantha Burgess thuộc Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu cho biết. "Tác động đối với sinh kế và hệ sinh thái đã xuất hiện trên khắp thế giới và sẽ tiếp tục gia tăng khi nhiệt độ tăng lên".
Nhưng mà đừng quá bi quan các bạn ơi! Các nhà khoa học cho rằng vẫn còn cơ hội để hạn chế tốc độ nóng lên nếu các quốc gia đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng
Theo William Lamb, đầu tư vào năng lượng tái tạo và điện khí hóa không chỉ giúp cắt giảm phát thải mà còn góp phần xây dựng hệ thống năng lượng sạch hơn, ổn định hơn và an toàn hơn nữa cơ!
Bên cạnh những cảnh báo về khí hậu, nhóm nghiên cứu cũng lo ngại về nguy cơ thiếu hụt dữ liệu phục vụ theo dõi biến đổi khí hậu toàn cầu. Việc cắt giảm ngân sách cho các chương trình quan trắc môi trường ở một số quốc gia có thể làm suy yếu khả năng đánh giá và dự báo khí hậu trong tương lai luôn đó
"Nếu thiếu những dữ liệu này, các đánh giá khí hậu trong tương lai sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều vào thời điểm thế giới đang cần hành động khẩn cấp", Chris Smith thuộc Viện Phân tích Hệ thống Ứng dụng Quốc tế (IIASA) cảnh báo.
Nguồn: soha.vn
Cảnh báo này được đưa ra trong báo cáo Chỉ số biến đổi khí hậu toàn cầu (IGCC) công bố ngày 11/6 trên tạp chí khoa học Earth System Science Data luôn á. Nghiên cứu này khủng lắm, có hơn 70 nhà khoa học từ 56 tổ chức ở 17 quốc gia cùng làm đấy!
Theo các chuyên gia thì mức nóng lên do con người gây ra đã chạm 1,37°C vào năm 2025 rồi. Sắp chạm ngưỡng 1,5°C - mức mà cộng đồng quốc tế đặt ra để tránh những tác động siêu nghiêm trọng của biến đổi khí hậu
Giờ tính toán lại thì lượng CO₂ tối đa mà thế giới còn có thể thải ra để giữ được mục tiêu 1,5°C chỉ còn khoảng 130 tỷ tấn thôi (tính từ đầu 2026 nhé). Với tốc độ xả khí thải như hiện tại, "ví carbon" này sẽ về số 0 vào khoảng năm 2030 luôn!
"Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy phát thải khí nhà kính đã lên mức cao nhất trong lịch sử, chủ yếu do việc đốt nhiên liệu hóa thạch", William Lamb - nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu Tác động Khí hậu Potsdam (Đức) cho biết.
Giải thích cho dễ hiểu: Ngân sách carbon (Carbon Budget) là tổng lượng khí nhà kính (chủ yếu là CO₂) tối đa mà nhân loại có thể thải ra bầu khí quyển mà vẫn giữ nhiệt độ toàn cầu không vượt quá các mức giới hạn (ví dụ: tăng 1,5°C hay 2°C) theo Hiệp định Paris. Hiểu nôm na là giống như bạn có một "ví tiền carbon" và phải chi tiêu sao cho hợp lý thôi!
Năm 2024 phá kỷ lục luôn với 56,8 tỷ tấn CO₂ tương đương được thải ra Nồng độ ba loại khí nhà kính chính - CO₂, methane và nitrous oxide - đều tăng liên tục kể từ 2019. Riêng CO₂ trong khí quyển bây giờ đã lên 425,6 phần triệu (ppm) rồi các bạn ạ.
Matt Palmer, chuyên gia của Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office), nói thẳng luôn: nguyên nhân cốt lõi rất đơn giản - thế giới đang thải ra nhiều khí nhà kính hơn bao giờ hết, khiến lượng nhiệt bị giữ lại trong khí quyển ngày càng nhiều và làm hệ thống khí hậu mất cân bằng.
Báo cáo còn ghi nhận tình trạng mất cân bằng năng lượng của Trái Đất nữa đó! Cái này là chênh lệch giữa lượng nhiệt hấp thụ từ Mặt Trời và lượng nhiệt phát tán trở lại không gian - đã tăng hơn gấp đôi trong những thập kỷ gần đây và hiện ở mức cao nhất từ trước tới giờ ️
Nói cách khác, hành tinh của chúng ta đang tích tụ nhiệt với tốc độ nhanh nhất kể từ khi có các phép đo hiện đại.
"Tình trạng mất cân bằng năng lượng đang gia tăng nhanh chóng, kéo theo những thay đổi trên toàn bộ hệ thống khí hậu, từ đại dương và lục địa ấm lên, băng vĩnh cửu tan chảy, mất băng cho đến nước biển dâng", Karina Von Schuckmann thuộc Viện Nghiên cứu Mercator Ocean International (Pháp) cho biết.
Các đại dương đang gánh team cực mạnh - hấp thụ phần lớn lượng nhiệt dư thừa của Trái Đất Năm 2025, mực nước biển toàn cầu tăng tổng cộng 23 cm so với năm 1901, và tốc độ dâng còn tiếp tục tăng nữa chứ!
Báo cáo năm nay lần đầu tiên bổ sung chỉ số về các đợt nắng nóng đại dương. Kết quả cho thấy số ngày xảy ra hiện tượng này trên toàn cầu đã tăng hơn gấp ba lần trong giai đoạn 1991-2025 luôn!
Cụ thể, năm 2025 ghi nhận 65 ngày nắng nóng đại dương, gây hại hệ sinh thái biển, đe dọa nguồn hải sản và làm gián đoạn các cơ chế điều hòa khí hậu tự nhiên nữa
Trên đất liền cũng không khá hơn gì đâu. Nhiệt độ cực đại trung bình trong thập kỷ qua cao hơn gần 0,5°C so với thập kỷ trước, góp phần làm gia tăng các đợt nắng nóng cực đoan trên toàn cầu.
"Phần lớn sự nóng lên trong thập kỷ qua là do hoạt động của con người", Samantha Burgess thuộc Cơ quan Biến đổi Khí hậu Copernicus của Liên minh châu Âu cho biết. "Tác động đối với sinh kế và hệ sinh thái đã xuất hiện trên khắp thế giới và sẽ tiếp tục gia tăng khi nhiệt độ tăng lên".
Nhưng mà đừng quá bi quan các bạn ơi! Các nhà khoa học cho rằng vẫn còn cơ hội để hạn chế tốc độ nóng lên nếu các quốc gia đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng
Theo William Lamb, đầu tư vào năng lượng tái tạo và điện khí hóa không chỉ giúp cắt giảm phát thải mà còn góp phần xây dựng hệ thống năng lượng sạch hơn, ổn định hơn và an toàn hơn nữa cơ!
Bên cạnh những cảnh báo về khí hậu, nhóm nghiên cứu cũng lo ngại về nguy cơ thiếu hụt dữ liệu phục vụ theo dõi biến đổi khí hậu toàn cầu. Việc cắt giảm ngân sách cho các chương trình quan trắc môi trường ở một số quốc gia có thể làm suy yếu khả năng đánh giá và dự báo khí hậu trong tương lai luôn đó
"Nếu thiếu những dữ liệu này, các đánh giá khí hậu trong tương lai sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều vào thời điểm thế giới đang cần hành động khẩn cấp", Chris Smith thuộc Viện Phân tích Hệ thống Ứng dụng Quốc tế (IIASA) cảnh báo.
Nguồn: soha.vn