Sau thời kỳ đu trend mở chi nhánh tràn lan, giờ các ngân hàng đang phải tự "soi" lại mình, đóng bớt để sinh tồn trong thời khốn khó này. Sống sao cho khỏe mới là cái chính!
Sau gần 2 năm "lắng nghe ý kiến cộng đồng", Ngân hàng Nhà nước đã chính thức ra mắt Thông tư 21/2013/TT-NHNN - bản quy định về mạng lưới hoạt động của ngân hàng thương mại. Rõ ràng là thông tư này sẽ siết chặt lại những quy định khá "lỏng lẻo" trong việc phát triển mạng lưới của hệ thống ngân hàng thời gian qua rồi đây!
Bye bye Quỹ tiết kiệm và Điểm giao dịch!
So với Quyết định 13/2008/QĐ-NHNN cũ, thông tư 21 đã "xóa sổ" một số kiểu tổ chức hoạt động trong mô hình ngân hàng thương mại. Quan trọng nhất là bỏ luôn dạng Quỹ tiết kiệm và Điểm Giao dịch - hai "chiêu thức" mà các ngân hàng hay dùng trước đây.
Theo một cán bộ ngân hàng tiết lộ, việc đua nhau mở quỹ tiết kiệm trong thời gian dài thực chất là chiêu "lách luật" các quy định về mạng lưới của NHNN. "Cơ quan này quy định rất chặt chẽ về vị trí, số lượng được mở phòng giao dịch, nhưng lại chưa quy định điều này với Quỹ tiết kiệm; hay nói cho dễ hiểu là mở quỹ tiết kiệm điều kiện ít nghiêm ngặt và dễ dàng hơn nhiều", vị này chia sẻ.
Nhưng thực tế thì sao? Các quỹ tiết kiệm hoạt động chẳng khác gì phòng giao dịch đâu nhé! "Quỹ tiết kiệm không được phép cho vay, nhưng các ngân hàng lách bằng cách lãnh đạo chi nhánh quản lý quỹ tiết kiệm sẽ ký các văn bản tín dụng, hạch toán vào chi nhánh. Trên giấy tờ thì quỹ tiết kiệm hoàn toàn không cho vay, nhưng thực chất vẫn hoạt động cho vay bình thường luôn".
Nhiều cán bộ ngân hàng cũng phải gật gù thừa nhận tình trạng này, vì "chỉ cần nhìn qua các chỉ tiêu kinh doanh của nhân viên quỹ sẽ thấy không khác gì chỉ tiêu của một Phòng giao dịch, từ huy động, phát hành thẻ, tín dụng...".
Còn mô hình điểm giao dịch cũng tương tự vậy thôi. Theo quy định thì đây chỉ là nơi tiếp thị, giới thiệu sản phẩm của ngân hàng và không có con dấu riêng, nhưng hoạt động thì cũng không kém các Phòng giao dịch, quỹ tiết kiệm là mấy.
Bản chất "mơ hồ", không rõ ràng của các dạng mô hình này đã tồn tại lâu và đến nay, theo Thông tư 21 chúng sẽ phải "nghỉ chơi" trong vòng 24 tháng kể từ ngày thông tư có hiệu lực. Các ngân hàng thương mại phải hoàn thành việc chuyển đổi quỹ tiết kiệm, điểm giao dịch thành phòng giao dịch theo đúng quy trình hoặc đóng cửa luôn!
Phải siết lại thôi các bạn ơi!
Trong giai đoạn "phát triển nóng", các ngân hàng đã mở rộng mạng lưới một cách ào ạt. Việc khai trương liên tục các chi nhánh, phòng giao dịch, quỹ tiết kiệm đã tạo ra các con phố ngân hàng, tài chính, "ra ngõ gặp ngân hàng" luôn ấy.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại khi nền kinh tế đang khó khăn, nợ xấu gia tăng, bản thân các ngân hàng thương mại cũng phải tự "soi" lại chiến lược phát triển mạng lưới. Theo lãnh đạo Khối Mạng lưới và Kênh phân phối của một ngân hàng, họ đã tự rà soát lại các phòng giao dịch, quỹ tiết kiệm. "Nếu nơi nào hoạt động không hiệu quả, nợ xấu cao thì lập tức sẽ dừng phát triển kinh doanh, di chuyển, hợp nhất với phòng giao dịch khác để đảm bảo sắp xếp lại mạng lưới hợp lý hơn", ông này cho hay.
Theo một chuyên gia, hiện nhiều ngân hàng có chiến lược trở thành ngân hàng bán lẻ nên đương nhiên họ cần phát triển mạng lưới để tăng điểm giao dịch, tăng sự hiện diện - điều này là dễ hiểu thôi. Điều đó cũng tạo sự thuận lợi, tiện dụng cho khách hàng. Tuy nhiên, chi phí vận hành một điểm giao dịch không hề nhỏ đâu nhé: tiền thuê nhà, nội thất, lắp đặt, đường mạng... nên nếu mở quá nhiều sẽ rất lãng phí và tốn kém!
Ngoài ra, việc siết chặt phát triển mạng lưới hoạt động của các ngân hàng sẽ góp phần làm giảm bớt sự cạnh tranh không lành mạnh. "Mật độ đơn vị kinh doanh của các ngân hàng quá dày đặc sẽ dẫn đến sự cạnh tranh rất khốc liệt. Không chỉ trên địa bàn Hà Nội và TP.HCM, mà ngay cả tại nhiều địa phương khác, chi nhánh các ngân hàng lập ngày càng nhiều.
Vốn địa bàn nhỏ, hẹp, dư nợ lớn tập trung tại các ngân hàng lâu năm như Agribank, Vietinbank... thì chắc chắn, "miếng bánh" cho các ngân hàng thương mại cổ phần còn lại sẽ nhỏ đi. Vì thế, càng nhiều chi nhánh mọc lên cạnh tranh càng khốc liệt. Trong khi đó, chỉ tiêu kinh doanh lại cao thì dẫn đến khả năng "làm liều" càng lớn", một chuyên gia ngân hàng chia sẻ. Phải chăng đây cũng là một phần nguyên nhân gây ra nợ xấu, nợ quá hạn trong thời gian qua?
Do vậy, rõ ràng là việc siết chặt các quy định về mạng lưới hoạt động của ngân hàng thương mại là điều cần thiết, đảm bảo một thị trường lành mạnh, có tính cạnh tranh cao nhưng vẫn phải đảm bảo các nguyên tắc an toàn. Sống còn mà, phải cẩn thận thôi!
Nguồn: soha.vn