Nga đang làm một điều mà nghe xong ai cũng phải "respect" — biến giấc mơ tái chế hạt nhân thành hiện thực luôn nha!
Rosatom (tức Tập đoàn Năng lượng Nguyên tử Quốc gia của Nga) vừa thả info về một dự án khủng nhất tại Nga: Nhà máy tái chế nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng — nghe thôi đã thấy "xịn sò" rồi đúng không nè! Đây là nỗ lực "trâu bò" để khép kín vòng tuần hoàn nhiên liệu hạt nhân của Moscow luôn á.
"Với công suất thiết kế ban đầu 400 tấn/năm, nhà máy sẽ trở thành cơ sở tái chế Nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng (SNF) lớn nhất ở Nga, có khả năng xử lý nhiên liệu từ cả lò phản ứng nhiệt và lò phản ứng nhanh" — World Nuclear News trích thông tin từ Rosatom ngày 24/6 nha.
Hiện tại thì Rosatom đang "nghiên cứu bài bản" về khả thi và lựa địa điểm xây nhà máy theo mô-đun mới. Quyết định cuối cùng về vị trí và số tiền "khủng" bỏ ra dự kiến sẽ được công bố trước cuối năm 2026 nha các bạn ơi!
Con đường tái chế hạt nhân của Nga có lộ trình cực kỳ bài bản nè
Tất cả nhằm thực hiện mục tiêu chiến lược mà Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố hồi tháng 9/2025: Nga sẽ xây dựng Nhà máy điện hạt nhân chu trình nhiên liệu khép kín đầu tiên trên thế giới tại Vùng Tomsk. Dự kiến năm 2030 công trình này sẽ hoàn thành — countdown bắt đầu rồi nè!
Bước đầu tiên: BREST-OD-300
Lò phản ứng neutron nhanh làm mát bằng chì BREST-OD-300 chính là "trái tim" của Tổ hợp Năng lượng Trình diễn Thí điểm — được thiết kế để chứng minh cho vòng tuần hoàn nhiên liệu hạt nhân khép kín hoàn toàn. Nghe thôi đã thấy "pro" chưa!
Đặt tại Tổ hợp Hóa học Siberia, lò phản ứng hạt nhân thế hệ IV làm mát bằng chì đầu tiên trên thế giới này có công suất 300 MWe, tích hợp luôn việc chế tạo nhiên liệu ngay tại chỗ, tái chế nhiên liệu uranium-plutonium nitride hỗn hợp, và tái xử lý nhiên liệu đã qua sử dụng — all-in-one luôn á!
Bước thứ hai: Cơ sở vừa được hé lộ
Rosatom dự kiến sẽ áp dụng trực tiếp các công nghệ và bài học rút ra từ tổ hợp này để phát triển các nhà máy tái chế thế hệ tiếp theo quy mô lớn hơn, với cơ sở tái chế công suất 400 tấn SNF/năm là điểm khởi đầu thôi nha — tức là còn "scale up" nữa đó!
Lò phản ứng nhanh BREST-OD-300 (đặt tại Seversk, vùng Tomsk, Siberia) là một phần của Dự án Proryv (hay Dự án Đột phá) của Rosatom nhằm thiết lập chu trình nhiên liệu hạt nhân khép kín, không tạo ra chất thải phóng xạ đầu tiên thế giới tại Nga — chính xác là "game-changing" luôn!
Dự án Đột phá nhằm hiện thực hóa lời Tổng thống Nga tuyên bố hồi tháng 9/2025: Nhà máy điện hạt nhân chu trình nhiên liệu khép kín đầu tiên trên thế giới năm 2030. Đây chính là bước cuối cùng của Proryv — đích đến đã rõ ràng rồi đó!
Ông Andrey Nikipelov, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Kỹ thuật Cơ khí và Giải pháp Công nghiệp tại Rosatom, chia sẻ: "Các công nghệ tái chế hạt nhân công nghiệp và cơ sở hạ tầng phát triển không chỉ là giải pháp cho thách thức môi trường cấp bách ở riêng Nga.
Việc mở rộng năng lực và phát triển các công nghệ mới trong lĩnh vực hóa phóng xạ sẽ cho phép Nga vượt ra khỏi việc chỉ cung cấp các dịch vụ một lần cho các quốc gia khác và hướng tới việc phát triển một quan hệ đối tác chiến lược toàn diện.
Quan hệ đối tác này dựa trên các nguyên tắc về năng lượng hạt nhân có trách nhiệm với môi trường: Giảm lượng khí thải carbon và giảm thiểu chất thải".
Thực tế về nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng trên thế giới
Theo tính toán của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ngày 22/6, tổng lượng nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng (SNF) toàn cầu vào khoảng 448.000 tấn kim loại nặng — con số "khủng" không đùa được đâu!
Gần ba phần tư trong số đó, khoảng 322.000 tấn, đang nằm im. Chỉ một phần tư số đó, khoảng 126.000 tấn, đã được tái chế, cho phép sử dụng vật liệu có thể tái chế thành nhiên liệu mới. Quá trình này làm giảm cả lượng uranium tự nhiên dùng để sản xuất nhiên liệu và lượng chất thải phóng xạ mức độ cao cần xử lý — win-win luôn nè!
Dự án nhà máy tái chế SNF mà Rosatom vừa công bố mở ra cơ hội tái chế nhiên liệu hạt nhân đã sử dụng nhằm làm giảm gánh nặng lên cơ sở lưu trữ và giảm những rủi ro về môi trường mà nó có thể gây ra — "sustainable" là đây chứ đâu!
Nguồn: soha.vn