Nga vừa thả một "quả bom" khiến cả thế giới phải giật mình – tạm dừng xuất khẩu amoni nitrat trong một tháng! Nghe có vẻ ngắn ngủi nhưng plot twist ở chỗ này đang làm cả thị trường phân bón toàn cầu phải "hoảng hốt" đấy các bạn ơi
Từ ngày 21/3 đến 21/4, Nga chính thức đình chỉ giấy phép xuất khẩu amoni nitrat với lý do ưu tiên cho mùa vụ trong nước. Nghe thì có vẻ hợp lý, nhưng các chuyên gia quốc tế lại đọc được thông điệp ngầm khác: đây là cách Nga "đánh tiếng" với phương Tây đấy!
Nhà kinh tế Steve Hanke thẳng thắn chỉ ra rằng đây không đơn giản là quyết định kỹ thuật, mà là "tín hiệu trực tiếp" gửi tới phương Tây. Message rõ ràng: muốn có phân bón thì nới trừng phạt đi nhé!
Và tại sao động thái này lại "nguy hiểm" đến vậy? Bởi vì Nga đang nắm giữ tận 40% thị phần amoni nitrat toàn cầu luôn! Là nhà sản xuất phân bón lớn thứ hai thế giới sau Trung Quốc, Nga có thể nói là đang cầm "lá bài tẩy" trong tay. Chỉ cần rút khỏi thị trường một tháng thôi cũng đủ làm chuỗi cung ứng nông nghiệp toàn cầu "loạn cào cào" rồi
Amoni nitrat không phải hàng "tầm thường" đâu nhé – nó là nguyên liệu siêu quan trọng để sản xuất phân bón, đặc biệt cho các cây trồng quy mô lớn. Nên bất cứ biến động nào về nguồn cung đều khiến giá cả và chi phí nông nghiệp "nhảy múa" liền!
Thị trường vốn đã căng như dây đàn nay còn thêm drama. Eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển hóa chất và năng lượng siêu quan trọng – đang bị gián đoạn, khiến nguồn cung amoniac toàn cầu bị ảnh hưởng. Áp lực từ đây lại lan sang thị trường phân bón làm tình hình càng "rối như tơ vò"
Chưa hết, một số nhà máy sản xuất phân bón lớn của Nga còn bị tấn công bằng máy bay không người lái (drone), khiến sản lượng amoni nitrat bị đình trệ. Thế là các yếu tố này "cộng hưởng" với nhau, tạo nên cơn bão giá kinh hoàng!
Đến tháng 3/2026, giá phân bón toàn cầu đã tăng tới 27%, trong đó phân bón nitơ tăng "khủng" nhất. Nông dân ở Mỹ, Mỹ Latinh và châu Âu đang phải gồng mình với chi phí "trên trời" ngay vào mùa gieo trồng quan trọng
Về mặt lý thuyết, các lệnh trừng phạt của phương Tây không nhắm trực tiếp vào phân bón Nga. Bộ Tài chính Mỹ cũng xác nhận xuất khẩ phân bón không bị cấm.
Nhưng thực tế thì... plot twist!
Các biện pháp trừng phạt rộng hơn từ sau xung đột Ukraine năm 2022 vẫn tạo ra hàng rào khổng lồ. Ngân hàng Nga bị "kick" khỏi hệ thống SWIFT, các công ty bảo hiểm ngại bảo lãnh vận chuyển – thế là xuất khẩu phân bón gặp khó về thanh toán và logistics đủ thứ luôn!Nguồn: soha.vn