Hú hồn rồi nè mọi người ơi! Phương Tây vừa "đào" được 2,5 triệu tài liệu hé lộ bí mật căn cứ ngầm của Nga - nơi chứa hệ thống "Bàn tay Thần chết" có thể tự động trả đũa hạt nhân. Plot twist là: có thể Nga cố tình để lộ thông tin này luôn đó!
Nga đang mở rộng một trung tâm chỉ huy siêu xịn nằm sâu trong lòng núi, gắn với hệ thống Perimeter - thứ đảm bảo nếu ai đó "động" vào họ thì vẫn ăn đòn trả đủ. Điểm thú vị là những data mà phương Tây thu thập được đang đặt ra một giả thuyết đỉnh cao: Moscow có thể đã chủ động "rò rỉ" thông tin để gửi lời cảnh báo, và thông điệp này đã tới tay đúng người rồi đấy!
Trước đó, tờ The Sunday Times của Anh đăng tải cuộc điều tra về việc nâng cấp trung tâm chỉ huy ngầm mà phương Tây code name là "Cơ sở 1335". Theo Đài TST (Nga), ý nghĩa của câu chuyện không chỉ nằm ở quy mô công trình khủng thế nào, mà còn ở message: dù có tấn công bất ngờ thì vẫn không thể làm Nga mất khả năng trả đũa hạt nhân đâu nhé!
AI đã "cày" 2,5 triệu tài liệu như thế nào?
Thông tin được Danwatch (tổ chức báo chí điều tra của Đan Mạch) và Dossier Center (trung tâm điều tra do doanh nhân Nga Mikhail Khodorkovsky thành lập) thu thập từ nguồn công khai. Phần lớn data đến từ hồ sơ đấu thầu do Bộ Quốc phòng Nga công bố trong giai đoạn 2011–2024.
Với sự hỗ trợ của AI (trí tuệ nhân tạo - công cụ thần thánh thời đại 4.0 mà!), các nhà nghiên cứu và chuyên gia đã rà soát khoảng 2,5 triệu tài liệu, lục lọi tìm những yêu cầu kỹ thuật về khoan, đào đường hầm và mua thiết bị cho công trình ngầm. Họ còn đối chiếu hồ sơ với ảnh vệ tinh, trang mạng xã hội của quân nhân từng làm việc tại cơ sở và thông tin trên báo địa phương nữa. Chi li vãi!
Căn cứ khủng cỡ nào?
Theo Danwatch, công trình nằm gần làng Kytlym, tỉnh Sverdlovsk, sâu trong núi Kosvinsky Kamen. Nơi đây từng có một trung tâm chỉ huy được build từ những năm 1980, mà giới tình báo và phân tích phương Tây liên kết với hệ thống Perimeter. Những năm trước khi chiến sự Ukraine nổ ra, cơ sở được mở rộng đáng kể.
The Sunday Times cho biết từ năm 2018, Moscow mua máy đào đất, thiết bị khoan hạng nặng, hệ thống thông gió và bộ lọc có khả năng xử lý chất ô nhiễm hóa học, sinh học, bụi phóng xạ. Các đơn hàng còn bao gồm hệ thống điều hòa chịu được chấn động địa chấn cùng lượng khủng thép, bê tông, đường ống và dây cáp.
Nghe con số này mà choáng: khoảng 20.000 tấn thép được mua, tương đương khối lượng BA THÁP EIFFEL luôn á! Công trình xài 3 triệu lít nhiên liệu. Phân tích hồ sơ cho thấy khoảng cách giữa lối ra chính và lối thoát hiểm khoảng 2,5 km, với ít nhất 24 phòng kín trong lòng núi.
Các tài liệu còn ghi nhận 361 km dây cáp (dài hơn đường từ Hà Nội vào Đà Nẵng ấy), ít nhất 30 máy biến áp, 16 tổ hợp lọc và thông gió cùng 5.429 bóng đèn. Giai đoạn thi công mạnh nhất diễn ra trong hai năm 2020–2021.
Từ những data này, cuộc điều tra vẽ lại được một tổ hợp ngầm siêu to khổng lồ, được thiết kế để hoạt động được ngay cả khi chiến tranh hạt nhân xảy ra. Tưởng tượng như bunker trong phim Hollywood ấy!
Ông Putin đã hint từ năm 2020
Những dấu hiệu công khai đầu tiên liên quan đến "Bàn tay Thần chết" xuất hiện từ năm 2020. Lúc đó, Điện Kremlin công bố biên bản một cuộc họp giữa Tổng thống Vladimir Putin và giới lãnh đạo quân sự cấp cao, trong đó đề cập tới việc xây dựng hệ thống có khả năng duy trì hoạt động của cơ sở hạ tầng chỉ huy hạt nhân ngay cả khi bị tấn công.
Ông Putin nói một trung tâm được bảo vệ ở mức rất cao để chỉ huy lực lượng hạt nhân chiến lược đang sắp hoàn tất rồi đấy.
"Bàn tay Thần chết" Perimeter là gì?
Perimeter được build vào cuối thời Liên Xô nhằm đối phó nguy cơ Mỹ tiến hành một cuộc tấn công bất ngờ, xóa sổ giới lãnh đạo và làm tê liệt hệ thống chỉ huy. Phương Tây gọi hệ thống này là "Dead Hand" (Bàn tay Thần chết) - tên nghe đã thấy rợn rồi!
Theo TST, các cảm biến theo dõi nhiệt độ, phóng xạ, dao động địa chấn và những đồng vị xuất hiện sau vụ nổ hạt nhân. Khi phát hiện các dấu hiệu này, hệ thống có thể tự động kích hoạt quy trình trả đũa.
Chuyên gia quân sự Stanislav Krapivnik, cựu sĩ quan quân đội Mỹ, nói với TST rằng nếu trong khoảng 20 phút không có lệnh của con người để dừng hệ thống, một tên lửa đạn đạo chỉ huy sẽ được phóng, truyền lệnh khai hỏa tới những lực lượng hạt nhân còn sống sót.
Điểm key trong lập luận của ông là ngay cả khi các trung tâm chỉ huy chính bị phá hủy, Nga vẫn giữ được khả năng đáp trả bằng tên lửa bố trí trong giếng phóng và trên các tổ hợp cơ động.
Theo Đài Nga, thông điệp gửi tới phương Tây rất rõ ràng: phá hủy bộ máy lãnh đạo không có nghĩa là ngăn được đòn trả đũa. Chính khả năng đáp trả sau một cuộc tấn công thảm khốc tạo nên sức răn đe của Perimeter. Kiểu "ai đụng thì bay màu cả" ấy!
The Sunday Times lưu ý, ông Putin đã "hồi sinh" hệ thống từ thời Chiến tranh Lạnh. Trong khi đó, TST cho rằng Perimeter chưa từng ngừng trực chiến kể từ giữa những năm 1980.
Chuyên gia quân sự Alexander Mikhailov giải thích thêm rằng trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Boris Yeltsin, dữ liệu mục tiêu từ thời Chiến tranh Lạnh đã được xóa khỏi các tên lửa chiến lược Nga.
Theo ông, việc xóa dữ liệu mục tiêu chủ yếu nhằm thể hiện thiện chí với NATO. Nhưng khi cần, Nga chỉ mất vài phút để nhập lại mục tiêu vào tên lửa, nên vẫn có thể tung đòn trả đũa bất cứ lúc nào. Sẵn sàng combat 24/7!
Nhiều nước cũng có bunker tương tự
Việc xây dựng trung tâm chỉ huy sâu trong lòng núi không phải ý tưởng mới đâu nhé. Mỹ có những cơ sở tương tự tại núi Cheyenne ở Colorado và tổ hợp Raven Rock tại Pennsylvania, nơi được gọi là "Lầu Năm Góc dưới lòng đất". Iran, Triều Tiên và Trung Quốc cũng phát triển các công trình quân sự ngầm tương tự.
Andy Weber, cựu trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách các chương trình phòng vệ hạt nhân, hóa học và sinh học, nhận định cuộc điều tra không khiến ông ngạc nhiên. Việc mở rộng cơ sở phù hợp với xu hướng Nga tăng đầu tư vào phương tiện mang vũ khí hạt nhân, đầu đạn và hệ thống chỉ huy trong thập niên qua.
Chuyên gia chính sách hạt nhân Jeffrey Lewis của Đại học Stanford cũng cho rằng Nga lo ngại một số năng lực quân sự của Mỹ. Khi vũ khí thông thường ngày càng chính xác và nguy cơ chiến tranh hạt nhân gia tăng, các nước càng tìm cách che giấu, bảo vệ lực lượng chiến lược.
Plot twist: Nga cố tình để lộ thông tin?
Chi tiết đáng chú ý nhất nằm ở giả thuyết do các chuyên gia được The Sunday Times phỏng vấn đưa ra: thông tin đấu thầu về Cơ sở 1335 có thể đã được cố ý công khai để tình báo phương Tây phát hiện.
Nếu đúng thì đây là một nước cờ thiên tài! Những hồ sơ này vừa phục vụ hoạt động xây dựng, vừa giúp Moscow truyền đi một lời cảnh báo không chính thức về khả năng sống sót và trả đũa hạt nhân.
TST kết luận rằng "chiến dịch tình báo (của Nga) đã thành công": các nhóm nghiên cứu phương Tây phát hiện dữ liệu, dựng lại quy mô công trình, rồi đưa thông tin lên một tờ báo lớn. Lời cảnh báo của Nga, theo giả thuyết này, đã đến đúng đối tượng rồi đấy.
Nguồn: soha.vn