Ngoại giao đang chơi vai main character trong cuộc khủng hoảng kéo dài ở Syria đấy mọi người ơi. Và phải công nhận Nga đang để lại dấu ấn siêu đậm trong quá trình này luôn!
Sau 2 ngày họp căng não tại thủ đô Riyadh của Saudi Arabia, phe đối lập Syria vốn "chia năm xẻ bảy" cuối cùng cũng đã flex được một thành tích đáng kể vào ngày 23/11: thống nhất được thành phần đoàn đại biểu chung cho 50 nhóm tham gia các cuộc hòa đàm do Liên Hợp Quốc bảo trợ dự kiến vào tuần tới tại Geneva (Thụy Sĩ). Là sao nè, drama này một lần nữa chứng minh vai trò cực kỳ quan trọng của ngoại giao trong giải quyết cuộc khủng hoảng kéo dài ở Syria, và đặc biệt là dấu ấn đậm chất Nga đó các bạn!
Đây là lần đầu tiên tập hợp được hầu như tất cả các lực lượng đối lập ở Syria kể từ khi cuộc xung đột bùng phát năm 2011 nhằm thành lập một phái đoàn thống nhất tham gia đàm phán hòa bình tại Geneva vào ngày 28/11 tới dưới sự chủ trì của Liên Hợp Quốc. Cuộc gặp chỉ vắng mặt nhóm nổi dậy Đảng thống nhất dân chủ của người Kurd (do Thổ Nhĩ Kỳ phản đối) và Mặt trận al-Nusra (bị xếp vào danh sách các tổ chức khủng bố rồi).
Theo người phát ngôn của Lực lượng đối lập Syria - Firas Al-Khaldi cho biết, các bên sẽ tiếp tục nhóm họp trong ngày hôm đó để thống nhất danh sách và số lượng đại diện của mỗi nhóm: "Các đại biểu tham gia hội nghị đã bầu ra 50 thành viên của Ủy ban đàm phán cấp cao để thực hiện nhiệm vụ đàm phán và đại diện cho tất cả các thành phần của lực lượng đối lập cũng như nền tảng lập trường". Nghe xịn sò phết đúng không nào!
Tính đến thời điểm đó, Liên Hợp Quốc đã tổ chức được 7 vòng đàm phán hòa bình tại Geneva rồi đấy. Tuy nhiên, tất cả những vòng họp diễn ra trong các năm 2014, 2016 và mới nhất tháng 2/2017, phái đoàn đối lập Syria thường xuyên bị chỉ trích là thiếu tính đại diện và thậm chí còn mơ hồ về mục đích đấu tranh nữa chứ. Hơi messy phải không nè?
Đây cũng chính là lý do mà Saudi Arabia đã đứng ra đăng cai tổ chức cuộc họp tại thủ đô Riyadh, với sự tham dự của cả các lực lượng đối lập ôn hòa được Nga support (có đại bản doanh tại Cairo - Ai Cập và Moscow - Nga), cũng như Ủy ban đàm phán cấp cao (HCN) - một liên minh đối lập được thành lập năm 2015 dưới sự thúc đẩy của phương Tây và các đồng minh Arab.
Là lực lượng chính tham gia các cuộc đàm phán do Liên Hợp Quốc chủ trì, Ủy ban đàm phán cấp cao gồm đại diện các nhóm đối lập Syria, trong đó có Liên minh dân tộc Syria (CNS) phản đối siêu mạnh chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad, Ủy ban phối hợp dân tộc vì sự thay đổi dân chủ (chỉ trích việc quân sự hóa cuộc nổi dậy), các nhóm vũ trang như Quân đội tự do Syria hay phong trào Jaich Al-Islam (tham gia tiến trình tại Astana dưới sự thúc đẩy của Nga nhằm hạ nhiệt căng thẳng ở Syria).
Cuối cùng là các lực lượng độc lập, xuất thân từ giới doanh nghiệp, hội phụ nữ và hội đồng địa phương đang kiểm soát những khu vực nằm trong tay các nhóm nổi dậy.
Phải nói thật là nếu như cách đó một năm thì một cuộc họp tập hợp đầy đủ tất cả các lực lượng đối lập ở Syria như đang diễn ra ở Saudi Arabia còn là điều không tưởng luôn í. Và một điều dễ thấy là cuộc gặp này mang đậm dấu ấn của Nga cực kỳ! Song song với cuộc họp của các nhóm đối lập Syria tại Riyadh, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng đăng cai tổ chức một cuộc họp cấp cao với các nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ và Iran - những nước bảo trợ cho tiến trình hòa bình tại Astana để thảo luận về tương lai Syria nữa đấy. Đúng là multitasking level max!
Trước đó hồi đầu tuần, Tổng thống Putin đã đón tiếp người đồng cấp Bashar al-Assad ở điện Kremlin (cuộc gặp đầu tiên kể từ tháng 10/2015 đó), và một ngày sau đó là một loạt cuộc tham vấn qua điện thoại với Tổng thống Mỹ Donald Trump và Quốc vương Saudi Arabia Salman. Bận rộn ghê!
Một điều không khó nhận thấy là ông trùm nước Nga đang huy động mọi nỗ lực để biến những chiến thắng về mặt quân sự của các lực lượng ủng hộ chính phủ Syria thành những chiến thắng chính trị, hướng tới chấm dứt một trong những cuộc khủng hoảng dai dẳng nhất Trung Đông này. Chiến thuật cực thông minh luôn!
Tổng thống Nga Putin có chia sẻ: "Người dân Syria sẽ tự quyết định tương lai của họ, cũng như các cuộc đàm phán về những nguyên tắc của mô hình nhà nước trong tương lai. Đây chắc chắn không phải là điều dễ dàng, bởi nó đòi hỏi sự thỏa hiệp và nhượng bộ từ tất cả những người tham gia, bao gồm cả chính phủ Syria.
Tôi hy vọng, Nga, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cùng nhau tăng cường các nỗ lực nhằm làm cho công việc này trở nên hiệu quả nhất. Tôi tin rằng, sự thành công của những thay đổi sắp tới chủ yếu phụ thuộc vào giải pháp cho các vấn đề kinh tế và xã hội của Syria". Deep thoughts đấy các bạn ơi!
Trong bối cảnh chiến thắng của các lực lượng ủng hộ chính phủ đang dần trở thành điều tất yếu, thì những nước được xem là tiền đồn của mặt trận chống chính quyền Tổng thống al-Assad như Saudi Arabia hay các nước phương Tây đều buộc phải xem xét lại lập trường của mình về số phận người đứng đầu Syria rồi đấy.
Điều này được thể hiện rõ ở việc dù chỉ nhận được một số lượng ít giấy mời tham gia cuộc gặp tại Riyadh, nhưng sự tham gia của các lực lượng đối lập ôn hòa được Nga hậu thuẫn tại Saudi Arabia không chỉ cho thấy một nỗ lực ngoại giao quốc tế trong vấn đề Syria đang diễn ra, mà còn cho thấy sự nhượng bộ của Saudi Arabia và phương Tây nữa. Plot twist đấy các bạn!
Chính vì thế, theo các nhà phân tích, lập trường lâu nay của Ủy ban đối thoại cấp cao - luôn coi sự ra đi của ông Assad là điều kiện tiên quyết cho mọi tiến trình chính trị - có thể sẽ thay đổi trong tuyên bố cuối cùng đưa ra sau hội nghị đó.
Nguồn: soha.vn