Mỹ lo lắng theo dõi mối quan hệ ngày càng được tăng cường giữa Nga và Iran.
Tổng thống Nga Vladimir Putin (phải) và Tổng thống Iran Ebrahim Raisi (trái) tại cuộc gặp ở Moskva, Nga, ngày 7/12/2023. Ảnh: AFP/TTXVN
Báo Izvestia của Nga ngày 8/12 dẫn lời các chuyên gia cho rằng Iran có thể "lên đời" trở thành thành viên chính thức của Liên minh kinh tế Á-Âu (EAEU) trong vài năm tới. Theo lời ông Putin - người vừa gặp Tổng thống Iran Ebrahim Raisi hôm 7/12 tại Moskva, hiện hai bên đang đàm phán về một hiệp định thương mại tự do giữa EAEU và Tehran.
Theo ông Putin, mối quan hệ Nga - Iran đang phát triển khá ổn định, kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng 20% vào năm ngoái, chạm mốc gần 5 tỷ USD. Theo các chuyên gia được Izvestia phỏng vấn, Điện Kremlin đang rất "chú tâm" đến các mối quan hệ ở Trung Đông.
Boris Dolgov, nhà nghiên cứu hàng đầu tại Trung tâm Nghiên cứu Arab và Hồi giáo thuộc Viện Nghiên cứu Phương Đông của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, nhận định việc xây dựng mối quan hệ với thế giới Arab-Hồi giáo là xu hướng mới đầy tiềm năng trong chính sách đối ngoại hiện đại của Moskva. Ông nói: "Những chuyến thăm và đàm phán như trên xác nhận sự mở rộng hợp tác của Nga với các nước này cũng như sự gia tăng ảnh hưởng của Nga trong khu vực".
Một số chuyên gia lưu ý rằng quan hệ kinh tế giữa Nga và Iran từ lâu đã dựa trên cơ sở tương hỗ và tiềm năng hợp tác kinh tế song phương "còn xa mới chạm trần". Theo Sergey Katyrin, người đứng đầu Phòng Thương mại và Công nghiệp Nga, kim ngạch kinh tế giữa Nga và Iran có thể "bùng nổ" lên tới 40 tỷ USD/năm trong thời gian tới.
Về phần mình, Rajab Safarov, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Iran hiện đại, cho biết nước cộng hòa Hồi giáo này rất quan tâm đến việc trở thành thành viên chính thức của EAEU. "Iran đã ký hiệp định thương mại tự do với EAEU, nhưng đây chưa phải tư cách thành viên đầy đủ. Chúng tôi đã trao đổi với giới lãnh đạo Iran và họ hiểu sự cần thiết phải đi theo hướng này. Tôi tin rằng Iran sẽ gia nhập EAEU trong 2 hoặc 3 năm tới, thậm chí có thể sớm hơn. Điều này sẽ giúp xuất khẩu của Iran tăng ít nhất 30% và lên tới 40% đối với một số quốc gia", ông Safarov chia sẻ.
Chuyên gia Safarov nhấn mạnh rằng áp lực trừng phạt lớn hơn từ phương Tây chỉ giúp tạo điều kiện "cho sự hội tụ kinh tế" giữa Nga và Iran. Nói cách khác, càng bị "ghẻ lạnh" thì hai nước càng gắn bó hơn
Cùng ngày, tờ Thời báo Tehran cũng bình luận rằng trong thế giới ngoại giao toàn cầu năng động, Iran và Nga đang "tạo nên một câu chuyện về tình bạn ngày càng phát triển". Những năm gần đây đã chứng kiến mối quan hệ của hai nước thăng hoa, gợi nhớ đến những liên minh lịch sử đang được khơi dậy.
Bất chấp những thách thức, Iran và Nga đã tìm ra điểm chung, lợi ích chung để cùng phát triển. Các cuộc đàm phán ngoại giao giữa Tehran và Moskva đã không được chú ý nhiều, đặc biệt là trước các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với Nga kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột ở Ukraine vào tháng 2/2022.
Tờ Thời báo Tehran cho rằng, trong khi cả hai quốc gia đều cam kết thúc đẩy kết nối kinh tế và thương mại, thì quan hệ đối tác quốc phòng mới là thứ thu hút sự quan tâm của quốc tế và sự thận trọng, đặc biệt là từ Mỹ về sự mở rộng chưa từng có trong lĩnh vực này. Do đó, ông Putin đã nhiều lần nhấn mạnh rằng Nga và Iran "rất coi trọng việc tăng cường quan hệ kinh tế và thương mại", thể hiện chiều sâu của mối quan hệ song phương giữa họ.
Trong khi đó, Mỹ đang lo lắng theo dõi mối quan hệ ngày càng được tăng cường giữa Nga và Iran. Quân đội Mỹ cho biết Iran đã cung cấp cho Nga hàng trăm máy bay không người lái (UAV) để sử dụng trong cuộc xung đột ở Ukraine. Nga đã bác bỏ cáo buộc này. Mỹ cũng đã lên tiếng cáo buộc Iran cung cấp tài chính và vũ khí cho Hamas ở Gaza trong những năm trước cuộc tấn công ngày 7/10 vào Israel và cho lực lượng Houthi ở Yemen cũng như nhóm vũ trang Hezbollah ở Liban.
Nguồn: soha.vn