Tình hình tài chính của Nga đang khá là "căng đét" nha mọi người! Doanh thu từ dầu mỏ và khí đốt sụt giảm vì các lệnh trừng phạt từ phương Tây khiến ngân sách nhà nước thâm hụt nặng nề. Giờ thì Điện Kremlin đang phải "đục két" lấy đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc mà họ tích trữ được để bù vào chỗ thiếu hụt.
Theo kênh DW của Đức công bố, năm 2022 Nga bị thâm hụt ngân sách tới 3,3 nghìn tỷ Rúp (tầm 47 tỷ USD luôn các bạn ơi), tương đương khoảng 2,3% GDP. Số tiền "bốc hơi" này không phải dạng vừa đâu nhé!
Các chuyên gia từ Bloomberg cho hay, nếu giá dầu xuất khẩu của Nga giảm xuống dưới 50 USD/thùng (159 lít) thì ngân sách còn thâm hụt thêm 2,5 nghìn tỷ Rúp (35,5 tỷ USD) nữa cơ. Lúc đó Điện Kremlin buộc phải bán thêm đồng Nhân dân tệ để "chống đỡ".
Ngân sách năm 2023 của Nga được tính dựa trên giá dầu trung bình 70 USD/thùng. Nhưng với lệnh cấm của EU đối với dầu Nga, cộng thêm mức giá trần 60 USD/thùng, Điện Kremlin đang phải "chảy máu" hơn 170 triệu USD mỗi ngày luôn nha!
Tổ chức tư vấn Finish thuộc Trung tâm Nghiên cứu về Năng lượng và Không khí sạch (CREA) có trụ sở tại Phần Lan ước tính xuất khẩu dầu thô của Nga đã giảm 12% trong tháng 12/2022.
Nikolai Korzhenevsky - người sáng lập công ty phân tích thị trường Nga SberIndex - cho biết các số liệu này cho thấy tình hình tài chính nhà nước đang đi xuống "dốc không phanh" rồi đó.
Mark N. Katz - Giáo sư tại Đại học George Mason (Mỹ) - nhận định việc Tổng thống Vladimir Putin dùng đồng Nhân dân tệ để cân bằng ngân sách có thể khiến Nga càng ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc hơn.
Bloomberg dẫn lời các chuyên gia từ ngân hàng Citigroup cho biết Nga có thể duy trì chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine trong tối đa 3 năm, với điều kiện thu nhập từ dầu mỏ không bị sụt giảm quá nghiêm trọng.
Theo ước tính của Bloomberg, dự trữ Nhân dân tệ của Nga có thể cạn luôn vào năm 2023 nếu giá dầu trung bình giảm xuống 25 USD/thùng hoặc thấp hơn. Meanwhile, Citigroup dự đoán Nga sẽ "hết tiền" vào năm nay nếu giá dầu chạm mốc 35 USD/thùng. Họ kết luận rằng giá dầu trên 60 USD/thùng mới cho phép Chính phủ Nga bắt đầu tích lũy lại đồng Nhân dân tệ.
Các nhà phân tích cho biết Nga cần giá dầu Urals ở mức trung bình 104 USD/thùng để cân bằng sổ sách năm ngoái; còn mức hòa vốn sẽ giảm xuống 90 USD/thùng vào năm 2023 - nhưng chỉ khi Chính phủ Nga không tăng chi tiêu nha.
Timothy Ash - chiến lược gia cấp cao tại Bluebay Asset Management có trụ sở ở London (Anh) - cho rằng vấn đề lớn nhất của Nga khi bán dầu là phải giảm giá 30-40% so với giá thị trường thông thường để khách hàng đồng ý mua. Còn giá khí đốt thấp có nghĩa là vào năm 2023, Nga có thể mất khoảng 50 tỷ USD từ xuất khẩu khí đốt. "Toang" thật sự đấy!
Theo kênh DW, Tổng thống Putin cũng đang biến đồng Nhân dân tệ thành đồng tiền dự trữ chính của Nga sau khi Washington và Brussels áp các lệnh trừng phạt, đóng băng 300 tỷ USD dự trữ ngoại hối của Ngân hàng Trung ương Nga.
Tính đến tháng 12/2022, Nga có hơn 571 tỷ USD dự trữ quốc tế. Trước khi chiến sự tại Ukraine bùng nổ, Nga có 630,5 tỷ USD và 105 tỷ USD bằng Nhân dân tệ.
Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov cho biết trong tất cả các loại tiền tệ "thân thiện", đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc có "đặc điểm dự trữ" và "tính thanh khoản" tốt nhất.
Nhưng các chuyên gia tin rằng Nga có thể tự đặt mình vào "thế khó" về tài chính khi cuộc chiến ở Ukraine kéo dài.
Eric Hontz đến từ CIPE - một tổ chức tư vấn chính sách liên kết với Phòng Thương mại Mỹ - cho rằng người Nga đang cố gắng cho thị trường thấy rằng đồng Rúp vẫn có thể chuyển đổi thành một loại tiền tệ lớn khác trên thế giới.
Liên quan đến tác động với Trung Quốc, ông Hontz cho rằng việc bán đồng Nhân dân tệ của Nga "trực tiếp đi ngược lại" những nỗ lực của Trung Quốc nhằm giúp đồng Nhân dân tệ được chấp nhận rộng rãi hơn trong các giao dịch quốc tế, đặc biệt là trên thị trường hàng hóa.
Kênh DW nhận định nền kinh tế Nga đang xích lại gần Trung Quốc sau cuộc chiến tại Ukraine. Đặc biệt, các kế hoạch năng lượng của Moscow đã kêu gọi tăng cường xuất khẩu sang Trung Quốc.
Thương mại song phương giữa Trung Quốc và Nga năm 2022 đã tăng 34,3%, lên mức cao kỷ lục 1,28 nghìn tỷ Nhân dân tệ (189,5 tỷ USD). Các nhà lãnh đạo Trung Quốc và Nga đã cùng nhau đặt mục tiêu kim ngạch thương mại song phương tăng lên 200 tỷ USD vào năm 2024.
Tuy nhiên nhà kinh tế học người Nga Stanislav Mitrakhovych đã chỉ ra ba rủi ro chính mà Nga có thể gặp phải khi ngày càng phụ thuộc vào đồng Nhân dân tệ.
Thứ nhất, hệ thống tài chính của Nga phần lớn chưa sẵn sàng cho những thách thức khi phụ thuộc nhiều hơn vào đồng Nhân dân tệ. Thứ hai, giá của đồng Nhân dân tệ do Nhà nước Trung Quốc quy định (tức là Trung Quốc "cầm trịch" luôn). Thứ ba, đồng Nhân dân tệ vẫn bị ràng buộc với các loại tiền tệ toàn cầu khác, có nghĩa là Ngân hàng Trung ương Trung Quốc có thể dễ dàng phá giá đồng Nhân dân tệ cho các mục đích trong nước.
Nhà ngoại giao EU và chuyên gia Đông Á Albrecht Rothacher nói với phóng viên kênh DW rằng mối quan hệ Nga - Trung quan trọng với người Nga hơn nhiều so với người Trung Quốc. Trong khi Trung Quốc là đối tác thương mại chính của Nga thì Nga chỉ là đối tác thứ mười của Trung Quốc thôi.
"Tham vọng và nhu cầu năng lượng của Trung Quốc và Nga không tương đồng với nhau. Tỷ lệ là 10:1 về kinh tế và nhân khẩu học", ông Rothacher nói.
Nguồn: soha.vn