Ngoài việc là huyền thoại công nghệ, Steve Jobs còn khiến ai cũng phải "choáng" với khả năng thuyết trình đỉnh của chóp. Bí kíp của ông ấy là gì? Đơn giản lắm: Hãy là một storyteller bậc thầy!
Để tránh rơi vào lối mòn của những bài thuyết trình buồn ngủ, Steve Jobs luôn biến mỗi buổi diễn thuyết thành một màn "show" đỉnh cao với sản phẩm là main character, kèm theo hệ thống âm thanh ánh sáng xịn xò.
Và giữa tất cả "drama" đó, Jobs luôn xuất hiện như một người dẫn chuyện chill phết, nắm trọn spotlight bằng lối kể chuyện kinh điển không thể chê vào đâu được.
Vậy Steve Jobs có tài năng gì đặc biệt không? Thật ra không hẳn đâu. Người ta đã nghiên cứu kỹ càng và tìm ra công thức bí mật trong những bài diễn thuyết huyền thoại của ông.
Đây chính là cấu trúc 3 hồi được Hollywood dùng mãi không chán: Bối cảnh, Đối mặt, Ra đòn. Nghe đơn giản vậy thôi, nhưng thực hiện thì chẳng dễ tí nào!
Để dễ hiểu hơn, mình cùng phân tích nhé: Ở Hồi I, Bối cảnh, chúng ta làm quen với một vị anh hùng và thế giới yên bình nơi anh ta đang sống trước khi mọi chuyện xảy ra.
Đột ngột, trời tối sầm lại và chuyển sang Hồi II, Đối mặt, nơi thế giới đẹp đẽ của vị anh hùng bị lũ quái vật phá tan tành, buộc anh phải ra tay dẹp loạn để bảo vệ cuộc sống của mình và mọi người.
Vở diễn kết thúc ở Hồi III, Ra đòn, khi vị anh hùng đưa ra đòn quyết định hạ gục quái vật và đưa cả thế giới về lại quỹ đạo ban đầu.
_
Vở diễn: "Anh hùng Macintosh đánh bại quái vật khổng lồ"
Đọc đến đây đừng tưởng vớ vẩn nhé, vì trong kinh doanh, mọi thứ diễn ra đúng y chang vậy đấy. Không tin à?
Hãy cùng mổ xẻ bài thuyết trình ngày 24/1/1984 của Steve Jobs giới thiệu chiếc máy tính Macintosh "xịn xò" của Apple dưới đây nha!
Hồi I: Bối cảnh
"Đây là năm 1958. IBM đã bỏ lỡ cơ hội mua lại một công ty non trẻ và tiềm năng vừa phát minh ra công nghệ mới tên "xerography" (phương pháp in chụp tĩnh điện). Và 2 năm sau, Xerox ra đời. IBM bắt đầu tiếc đứt ruột từ đó.
Và 10 năm trôi qua. Vào những năm 60, ai cũng đổ xô làm máy tính mini trong khi IBM lại ngừng sản xuất, với lý do kích thước quá nhỏ so với yêu cầu xử lý và hiệu quả kinh doanh quá thấp.
Kết quả là sao? Khi người khác ngày ngày thu về hàng trăm triệu đô nhờ máy tính mini, thì IBM vẫn đang loay hoay tìm cách quay lại thị trường mình từng đá đi".
Hồi II: Đối mặt
"Và lại 10 năm nữa trôi qua. Năm 1977, Apple, một công ty còn "xanh lá" từ bờ Tây vừa phát minh ra Apple II, chiếc máy tính cá nhân đầu tiên như các bạn đang thấy đây.
Một lần nữa đi ngược dòng, IBM lại ngừng sản xuất máy tính cá nhân với lý do kích thước quá nhỏ so với yêu cầu xử lý và hiệu quả kinh doanh quá thấp".
Đang nghe chăm chú, cả khán phòng bỗng cười ầm lên trước câu nói nhại đầy mỉa mai của Steve Jobs. Chẳng cần hắng giọng, ông chill tiếp tục:
"Hiện giờ là năm 1984. Rõ ràng IBM đang muốn ăn tất. Lúc này, Apple đang được tin tưởng là đối thủ duy nhất xứng tầm với IBM.
Các nhà phân phối run sợ trước viễn cảnh bị IBM thâu tóm. Họ đặt hết hy vọng vào Apple như thế lực duy nhất có thể đảm bảo sự tự do của họ trong tương lai.
Con hổ đói IBM luôn muốn có tất cả, và dường như lúc nào cũng sẵn sàng xóa bỏ cái gai duy nhất còn sót lại - Apple".
Hồi III: Ra đòn
Jobs từ từ bước đến giữa sân khấu và lật tung chiếc khăn phủ "vị anh hùng" bí ẩn - cỗ máy tính Macintosh. Ông rút từ trong túi một chiếc đĩa mềm, nhét vào máy tính, và cứ thế để chiếc máy tự giới thiệu bản thân.
Trên màn hình lớn, người ta được xem đoạn quảng cáo tên "1984 Super Bowl", với nữ anh hùng mặc quần cam, giày đỏ, áo trắng có vẽ hình cách điệu chiếc máy tính Macintosh của Apple.
Nữ anh hùng bắt đầu chạy và bất ngờ ném chiếc búa tạ vào màn hình đang phát chương trình Big Brother - ám chỉ gã khổng lồ IBM lúc đó.
Người ta càng thêm hoang mang lẫn thích thú khi đọc dòng chữ cuối phim: "Vào ngày 24/01, Apple Computer sẽ giới thiệu Macintosh. Và bạn sẽ hiểu tại sao năm 1984 sẽ không còn là năm 1984 nữa".
Thế mới thấy, câu chuyện anh hùng Macintosh không hề lệch hướng. Nói đúng hơn, đây giống như màn công chiếu phim bom tấn với đầy đủ anh hùng và phản diện kinh điển.
Muốn ca ngợi anh hùng thì phải có kẻ xấu chứ sao. Và vai phản diện lần này vinh hạnh được giao cho IBM.
_
Vở diễn: "Anh hùng iTunes thuyết phục bạn chi 99 xu thật đáng tiền"
Một vở diễn đỉnh khác được Steve Jobs dàn dựng vào năm 2003, khi ra mắt dịch vụ nghe nhạc trực tuyến iTunes:
Ông quyết định thuyết phục người dùng trả 99 xu cho một bài hát thay vì nghe nhạc "free" như trước. Đây là một canh bạc lớn của Apple, vì phần đông người dùng internet đã quen với việc nghe nhạc trên mạng thì... không phải trả tiền.
Hồi I: Bối cảnh
Jobs mở đầu bằng mô tả thực trạng: "Chúng ta đều biết rằng từ năm 1999, người ta đã chứng kiến sự lên ngôi của hiện tượng tên Napster. Đây chính là minh chứng cho quan điểm 'internet sinh ra là để chia sẻ nhạc'.
Đúng thật đấy, vì ứng dụng chia sẻ nhạc trực tuyến Kazaa, con cháu của Napster, đến giờ vẫn sống tốt...".
Jobs tiếp tục đào sâu vào mặt tích cực và tiêu cực của thực trạng. Những điểm plus của việc chia sẻ nhạc trực tuyến miễn phí gồm có: phạm vi chọn nhạc phong phú, ghi đĩa không giới hạn, và không mất tiền. "Nhưng vẫn còn đó một góc tối", Jobs trầm ngâm, "... tốt nhất là đừng nên tạo nghiệp".
Bởi ngoài nguy cơ tải về những file chất lượng kém và không rõ nguồn gốc, việc tải nhạc miễn phí chẳng khác nào... ăn cắp.
Hồi II: Đối mặt
Nhớ rằng trong Hồi II, vị anh hùng iTunes phải đương đầu với đủ loại khó khăn và trở ngại trên con đường đòi lại công lý. Với Jobs, "công lý" là khi thế giới trở thành nơi tốt đẹp và văn minh cho những người yêu nhạc.
Khó khăn đầu tiên là tập hợp các bản quyền âm nhạc giữa biển nhạc mênh mông. Jobs tiết lộ Apple đã nhanh chóng giải quyết bằng cách đàm phán "thỏa thuận bước ngoặt" với 5 hãng sản xuất âm nhạc lớn.
Trở ngại tiếp theo là thuyết phục người dùng trả 99 xu cho mỗi bài hát. Lại một lần nữa, Jobs vận dụng thành công kỹ thuật kể chuyện quen thuộc - so sánh tương đương.
"Có bao nhiêu người ở đây vừa mua một cốc latte ở Starbucks sáng nay? Mất 3 đô cho 1 cốc. 3 đô đó có thể mua được 3 bài hát. Thử tính xem sáng nay có bao nhiêu cốc latte được bán ra? Rất rất nhiều. Vậy rõ ràng 99 xu không phải giá đắt".
Jobs thẳng thắn cho rằng ngay cả 99 xu lẻ cũng mang lại giá trị lớn: phạm vi chọn nhạc không giới hạn với hơn 200.000 bài hát, tải nhạc nhanh chất lượng cao đầy đủ phụ kiện, và nhất là "không tạo nghiệp" khi tải nhạc có bản quyền hợp pháp.
Hồi III: Ra đòn
Cuối cùng, Jobs "hạ gục" người dùng bằng việc cho ra mắt bản dùng thử iTunes và cung cấp hàng trăm ngàn bài nhạc giá rẻ chất lượng cao.
Kết quả là sao? Hơn 1 triệu bài hát được mua trên iTunes chỉ sau 1 tuần đầu ra mắt. Chỉ vài năm sau, iTunes nhanh chóng lên top 1 trong các app tải nhạc trực tuyến.
Chỉ trong 10 phút ngắn ngủi, Jobs đã hoàn toàn thay đổi tư duy của những người nghi ngờ giá trị của 99 xu. Điều bất ngờ là khi bài thuyết trình này được đánh giá qua công cụ chấm độ khó Flesch-Kincaid, nó chỉ đạt mức 4, tức là một em học sinh lớp 4 cũng hiểu được nội dung.
Có lẽ đúng như CEO huyền thoại Jack Welch của General Electric từng nói: "Những người không tự tin mới hay làm mọi chuyện trở nên phức tạp".
___
Bạn có thể tạo ra sản phẩm đỉnh nhất thế giới, nhưng sẽ chẳng ai để ý nếu họ không hiểu nó giúp họ những gì.
Để đảm bảo mỗi từ nói ra đều "nặng ký", những storyteller đỉnh cao sẽ luôn giới thiệu kẻ phản diện bên cạnh nhân vật anh hùng chính nghĩa. Họ chọn cách kể chuyện đơn giản đến nỗi một em nhỏ tiểu học cũng hiểu ngay.
Bạn cũng hoàn toàn có thể thu phục những khách hàng khó tính nhất với bí quyết này. Bắt đầu vở diễn bằng mô tả bối cảnh thực trạng, chỉ rõ kẻ xấu (vấn đề tồn tại) mà họ phải đối mặt, và cho họ tia sáng cuối đường hầm với sự xuất hiện của vị anh hùng (sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn), nói rõ chính vị anh hùng này sẽ giúp họ "xử" kẻ xấu.
Cuối cùng, nhớ vẽ nên bức tranh tươi đẹp về thế giới thanh bình không còn kẻ ác, bạn sẽ nhanh chóng làm chủ mọi cuộc chơi!
Tham khảo BusinessInsider
Nguồn: soha.vn