Thực tế, một nghiên cứu kéo dài hai tuần trên sinh viên đại học cho thấy: "Vào những ngày căng thẳng cao độ, họ thường trì hoãn giờ đi ngủ, dẫn đến việc thời gian ngủ bị rút ngắn và chất lượng giấc ngủ cũng kém đi".
"Mình kiệt lực rồi đó. Phải dậy từ lúc trời còn tối mò để đi công tác, cả ngày quay như chong với công việc. Chuyện tan đúng giờ? Đừng mơ luôn Tối lại phải gặp đối tác, tự nhiên tâm trạng hưng phấn lắm, có lẽ hơi overload quá. Đến tận đêm muộn mới về nhà, ngã lưng xuống giường. Sáng mai 8h30 lại có meeting tiếp. Cần phải ngủ sớm để dậy sớm đến office. Phải ngủ thôi. Thực sự cần ngủ ngay bây giờ. Đó là cách duy nhất để mai mình làm việc hiệu quả. Nhưng mà... sao lại nổi lên cảm giác bực bội kỳ lạ vậy? Việc đi ngủ ngay lúc này cứ như đang phạm tội gì đó ấy. Vừa dụi đôi mắt đang nhoè nhoẹt vì buồn ngủ, vừa bật điện thoại lên. Định chỉ xem vài video ngắn thôi, nhưng cứ thế scroll mãi, dù mí mắt đã sắp khép lại. Chốc chốc trời đã sáng. Mình toang rồi..."
Chắc hẳn mình không phải là người duy nhất từng trải qua tình huống này đâu nhỉ? Trong tâm lý học, hành vi đi ngủ muộn hơn dự định, dù không có lý do cụ thể nào, được gọi là "trì hoãn giờ đi ngủ (bedtime procrastination)".
Khác với chứng mất ngủ (khi muốn ngủ nhưng không thể), hiện tượng này liên quan đến việc thức khuya để làm các hoạt động khác dù bản thân hoàn toàn có thể đi ngủ. Việc trì hoãn giờ đi ngủ có thể chia thành ba loại chính theo nguyên nhân:
Loại thứ nhất là "trì hoãn có chủ đích": Người ta tiếp tục lướt điện thoại hoặc chơi game, dù biết rằng thức khuya sẽ gây mệt mỏi.
Loại thứ hai là "trì hoãn vô thức": Quên béng thời gian khi đang mải mê xem video, đọc sách hoặc nhắn tin, dẫn đến miss luôn giờ đi ngủ dự kiến.
Loại thứ ba là "trì hoãn có tính toán": Đợi đến khi cảm thấy đủ buồn ngủ mới đi ngủ vì sợ rằng nằm xuống sớm cũng không ngủ được. Trường hợp cuối này có thể liên quan đến các vấn đề về chứng mất ngủ hơn là chỉ đơn thuần sự trì hoãn.
"Trì hoãn giờ đi ngủ để trả đũa" (revenge bedtime procrastination) – một thuật ngữ viral gần đây trên mạng xã hội, là khái niệm gần nhất với loại trì hoãn có chủ đích. Những người làm điều này thực ra không hề ghét việc ngủ đâu nhé. Đơn giản chỉ là họ hy sinh giấc ngủ vì nỗi sợ rằng "mình có thể sẽ biến mất" giữa cuộc sống đầy hối hả.
Thế giới này phức tạp lắm, và sống trong đó chẳng dễ tí nào Trong xã hội hiện đại, đôi khi chúng ta bị ám ảnh bởi nỗi sợ rằng mình chỉ là những bánh răng trong một cỗ máy khổng lồ hoặc sợ đánh mất chính bản sắc của bản thân. Sau cả ngày dài thực hiện các vai trò được giao phó, như một mắt xích trong guồng quay công việc, việc chỉ về nhà rồi lăn ra ngủ ngay dường như quá đỗi trống rỗng.
Dẫu giấc ngủ giúp tái tạo năng lượng cho ngày hôm sau, đó lại là lợi ích dành cho tương lai, còn ở hiện tại, chúng ta lại tìm kiếm sự an ủi tức thì qua những thú vui dành riêng cho bản thân như xem video ngắn, chơi game hay shopping online Điều này tạo ra một nghịch lý: Vào những ngày căng thẳng tột độ, thời điểm ta cần ngủ nhất để hồi phục, chúng ta lại vô tình cắt giảm chính giấc ngủ đó.
Thực tế, một nghiên cứu kéo dài hai tuần trên sinh viên đại học cho thấy: Vào những ngày căng thẳng cao độ, họ thường trì hoãn giờ đi ngủ, dẫn đến việc thời gian ngủ bị rút ngắn và chất lượng giấc ngủ cũng kém đi.
Tại sao lại là ban đêm? Bởi lẽ, đêm khuya là một trong số ít những khoảng thời gian trong ngày thực sự thuộc về "chính mình"
Ban ngày, chúng ta thường phải tuân theo lịch trình do người khác định sẵn, từ thời gian di chuyển, deadline công việc cho đến lịch học. Ngược lại, ban đêm là khoảng thời gian ta có thể hoàn toàn làm chủ. Nó thỏa mãn nhu cầu về quyền tự chủ được đề cập trong thuyết tự quyết."Trì hoãn giờ ngủ để bù đắp thời gian" thực chất không phải là hành động trả đũa giấc ngủ. Có lẽ, đó chỉ là một sự phản kháng nhỏ đối với lịch trình ban ngày đã tước đi khoảng thời gian dành cho bản thân của bạn. Tuy nhiên, cái giá phải trả không nằm ở nơi làm việc hay trường học – những nơi đã khiến bạn bận rộn – mà lại do chính bạn, hay đúng hơn là "bạn của ngày mai", phải gánh chịu, dù chẳng hề có lỗi lầm gì
Nếu muốn giành lại thời gian cho buổi tối, trước hết bạn cần tìm cách dành thời gian cho bản thân ngay trong ngày, thay vì đánh đổi giấc ngủ của mình nha!
Nguồn: svvn.tienphong.vn