Ê kíp NASA vừa thả một quả bom thông tin khiến cả giới khoa học phải "ơ kìa" Hóa ra hành tinh lùn Ceres - vốn bị ngó lơ bao lâu nay - từng có đủ combo "vàng" cho sự sống: năng lượng hóa học, nước mặn và các phân tử hữu cơ. Tuy chưa dám chắc 100% là có sinh vật, nhưng điều kiện ở đó ngày xưa nghe sao mà... khả quan ghê!
Từ trước đến giờ, mấy ông khoa học toàn dồn hết tâm trí vào Sao Hỏa hay mấy mặt trăng băng giá quanh các hành tinh khổng lồ. Nhưng giờ thì plot twist rồi nha! Nghiên cứu mới của NASA chỉ ra rằng Ceres - hành tinh lùn nằm giữa Sao Hỏa và Sao Mộc - ngày xưa từng có đủ "đồ nghề" cần thiết cho sự sống đó.
Nghiên cứu vừa được đăng trên tạp chí Science Advances cho biết Ceres từng có nguồn năng lượng hóa học - thứ mà các dạng sống sơ khai cần lắm luôn. Tuy chưa tìm thấy bằng chứng trực tiếp nào về sinh vật cả, nhưng các nhà khoa học khẳng định môi trường xưa kia của Ceres đủ chuẩn để xếp nó vào hội "thiên thể có thể ở được" đấy.
Bây giờ nhìn Ceres thì thấy lạnh lẽo, hoang vu, toàn muối với băng Nhưng mà thôi, đừng vội judge! Dữ liệu từ tàu thăm dò Dawn của NASA thu thập từ 2015 đến 2018 đã bóc phốt một quá khứ hoàn toàn khác. Dawn phát hiện những mảng sáng kì lạ trên bề mặt - hóa ra là muối từ nước mặn cổ đại bốc hơi để lại. Còn bên dưới lớp vỏ? Có cả một đại dương đóng băng chứa đầy nước mặn và phân tử hữu cơ luôn!
Những phát hiện này khiến Ceres bỗng chốc lên hạng từ "hạng mục phụ" thành "ứng viên sáng giá" trong cuộc đua tìm sự sống ngoài Trái Đất. Theo các nhà nghiên cứu, việc có đủ cả nước, hợp chất hữu cơ VÀ năng lượng cùng một lúc là combo hiếm có khó tìm, nhưng cực kỳ quan trọng đấy!
Team nghiên cứu do Sam Courville - nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học bang Arizona dẫn đầu đã dùng mô hình mô phỏng để "đóng phim" lại quá trình tiến hóa nhiệt và hóa học bên trong Ceres. Kết quả cho thấy khoảng 2,5 đến 4 tỷ năm trước, quá trình phân rã phóng xạ trong lõi đá đã tạo đủ nhiệt để duy trì các dòng thủy nhiệt. Nghe xịn sò chưa!
Các dòng nước nóng giàu khoáng chất này được cho là đã chảy lên đại dương dưới bề mặt. Trên Trái Đất mình, những nơi tương tự như miệng phun thủy nhiệt dưới đáy đại dương là nhà của vô số vi sinh vật, sống nhờ năng lượng hóa học chứ không cần ánh sáng.
Sự tương đồng này làm giới khoa học phải chú ý đặc biệt. Theo Courville, khi nước nóng từ lòng đất trộn với đại dương, nó tạo ra nguồn năng lượng hóa học phong phú, đủ nuôi sống các vi sinh vật. Nếu điều này từng xảy ra trên Ceres thì khả năng có sự sống ngày xưa là hoàn toàn có thể nhé!
Tuy nhiên, Ceres cũng khác biệt so với mấy thế giới băng giá khác như Europa hay Enceladus. Không có hành tinh khổng lồ nào ở gần để tạo tác động thủy triều, nên Ceres từ từ mất hết nhiệt bên trong khi quá trình phân rã phóng xạ yếu dần. Giờ chỉ còn vài túi nước mặn nhỏ mắc kẹt dưới lớp băng dày, còn nhiệt độ bề mặt thì... đóng băng luôn rồi
Điều này làm khả năng có sự sống HIỆN TẠI trên Ceres gần như bằng 0. Nhưng mà ý nghĩa của phát hiện này không phải ở hiện tại đâu, mà là ở việc nó cho ta thấy bức tranh tổng thể về quá khứ của hệ Mặt Trời. Ceres có thể đại diện cho cả một class thiên thể từng rất phổ biến - những thế giới nhỏ, băng giá nhưng giàu tiềm năng sinh học hồi mới hình thành hệ hành tinh.
Team nghiên cứu cho rằng nhiều mặt trăng, hành tinh lùn và tiểu hành tinh khác có thể đã từng trải qua giai đoạn tương tự. Nếu đúng thế thì sự sống ngoài Trái Đất có thể đã xuất hiện ở nhiều nơi hơn ta nghĩ, không phải ở đâu xa xôi mà ngay trong "khu phố" của Trái Đất luôn!
Nguồn: genk.vn