Trời ơi tin được không, các thiên hà khác đang "chạy trốn" khỏi Dải Ngân Hà của chúng ta nhanh hơn hẳn so với những gì các bác khoa học tính toán trước đây!
Kính viễn vọng Không gian Hubble - thứ được coi là "công cụ đo đạc giữa các vì sao xịn xò nhất hành tinh" - đang thực hiện một nhiệm vụ khủng: tìm hiểu xem vũ trụ của chúng ta đang giãn nở nhanh đến mức nào.
Và giờ đây, plot twist đây rồi! Những phát hiện mới cho thấy vũ trụ không hề giãn nở đều đều như nghĩ ban đầu. Các nhà khoa học đang mày mò với dữ liệu mới từ Hubble và họ kêu lên rằng: tốc độ mở rộng của các thiên hà đã trở nên nhanh hơn nhiều so với dự đoán và hiểu biết ban đầu của nhân loại luôn!
Bản update lớn nhất về hằng số Hubble và các điểm đánh dấu khoảng cách thiên hà cho thấy khoảng cách vũ trụ đã giãn nở gấp đôi so với trước kia OMG Các nhà khoa học đang cày cuốc với dữ liệu từ chiếc kính viễn vọng 32 tuổi này để xác định chính xác vũ trụ đang giãn nở nhanh cỡ nào, thông qua một con số đặc biệt gọi là hằng số Hubble (được đặt tên theo hai nhà thiên văn học Edwin P. Hubble và Georges Lemaître - những người đầu tiên cố đo lường vũ trụ năm 1929). Hằng số Hubble này đặc biệt lắm nha, nó giúp các nhà khoa học có cái nhìn toàn diện về vũ trụ từ xưa tới giờ.
Adam Riess - người đoạt giải Nobel từ Viện Khoa học quản lý Kính viễn vọng Không gian (STScI) và Đại học Johns Hopkins ở Baltimore, Maryland - chia sẻ: "Chúng ta đang có thước đo chính xác nhất về tỷ lệ giãn nở của vũ trụ từ tiêu chuẩn vàng của kính thiên văn và các mốc dặm vũ trụ. Các quan sát cũng cho thấy các thiên hà khác đang chạy xa khỏi Dải Ngân Hà của chúng ta với tốc độ nhanh hơn expected. Nhưng chúng tôi vẫn chưa hiểu tại sao, nên giờ tất cả những gì chúng tôi nói được là: có thứ gì đó kỳ lạ đang xảy ra đấy!"
Riess hiện đang dẫn đầu một team các nhà khoa học đã xuất bản bài báo liên quan đến dữ liệu từ Hubble, và người ta thấy rằng các thiên hà khác đang move khá nhanh so với chúng ta - cho thấy sự gia tăng rõ ràng về tốc độ mở rộng vũ trụ.
Thuyết tương đối hẹp của Einstein nói rằng tốc độ ánh sáng trong vũ trụ là nhanh nhất, và mọi vật chất không thể di chuyển vượt qua tốc độ ánh sáng. Nhưng mà plot twist tiếp nè: trong mô hình tiêu chuẩn của vũ trụ, sự giãn nở của vũ trụ lại vượt quá tốc độ ánh sáng! Nhiều người đang rất confused vì sao vật chất không thể vượt tốc độ ánh sáng, thế mà sự giãn nở của vũ trụ lại làm được?
Thực ra câu trả lời nằm ở chỗ này nha: có sự khác biệt giữa "sự giãn nở của vũ trụ nhanh hơn tốc độ ánh sáng" và "tốc độ ánh sáng trong chuyển động của vật thể". Nói cho dễ hiểu thì rào cản tốc độ ánh sáng chỉ áp dụng cho các vật thể có khối lượng tĩnh, những thứ này không thể vượt quá tốc độ ánh sáng. Còn sự giãn nở của vũ trụ là sự giãn nở của không-thời gian. Bản thân không-thời gian không có khối lượng, nên đương nhiên nó không bị giới hạn bởi tốc độ ánh sáng rồi!
Nghiên cứu về tốc độ giãn nở của vũ trụ là chủ đề đã làm các nhà khoa học và thiên văn học mê mẩn từ lâu rồi. Từ những nghiên cứu ban đầu vào những năm 1920 của Edwin P. Hubble và Georges Lemaitre cho đến khi phát hiện ra "năng lượng tối" cuối những năm 1990, sự tiến bộ trong lĩnh vực này diễn ra chậm nhưng chắc.
Tuy nhiên, Kính viễn vọng Không gian Hubble đang cung cấp một núi dữ liệu khổng lồ cho các nhà khoa học nghiên cứu và NASA tin rằng có điều gì đó kỳ lạ đang xảy ra trong vũ trụ khi nó đang giãn nở một cách bí ẩn như vậy.
Các nhà khoa học khác của NASA cho biết trong một thông cáo báo chí: "Nguyên nhân của sự khác biệt này vẫn còn là một mystery. Nhưng dữ liệu của Hubble, bao gồm nhiều vật thể vũ trụ khác nhau đóng vai trò đánh dấu khoảng cách, ủng hộ ý tưởng rằng điều gì đó kỳ lạ đang xảy ra, có thể liên quan đến hiện tượng vật lý hoàn toàn mới luôn á!"
Sự giãn nở vũ trụ là chỉ sự giãn nở liên tục của toàn bộ vũ trụ trên quy mô siêu lớn, điều này lần đầu được phát hiện và cung cấp bằng chứng bởi nhà thiên văn học nổi tiếng người Mỹ Edwin Hubble. Để tưởng nhớ ông, kính viễn vọng không gian hiện đại đầu tiên của nhân loại đã được đặt tên theo ông. Sau khi Kính viễn vọng Không gian Hubble được đưa lên bầu trời, nó đã mở rộng đáng kể tầm nhìn của nhân loại và giúp hiểu sâu hơn về vũ trụ.
Hubble đã đưa ra kết luận về sự giãn nở của vũ trụ vào năm 1929 dựa trên những quan sát lâu dài. Kết luận là toàn bộ vũ trụ đang giãn nở và đồng nhất, tất cả các thiên hà đều tách rời nhau, càng ngày càng xa nhau. Từ đó, ông suy ra định luật Hubble, được biểu diễn đơn giản là: V = HD. Ở đây V là tốc độ thoái lui của thiên hà; H là hằng số Hubble (tốc độ thoái lui của thiên hà ở khoảng cách 10Mpc so với chúng ta, tính bằng đơn vị s/km); D là khoảng cách thực tế giữa thiên hà và chúng ta.
Nguồn: soha.vn