Choáng váng với quyết định chưa từng có trong lịch sử! NASA vừa phải ra tay rút ngắn nhiệm vụ trên Trạm vũ trụ quốc tế sau khi phát hiện một phi hành gia gặp vấn đề sức khỏe. Tuy tình hình đã ổn và không phải cấp cứu ngay lập tức, nhưng động thái này cho thấy NASA thận trọng tới mức nào khi nói đến an toàn con người ngoài không gian.
Theo hãng tin AP đưa tin, NASA xác nhận một phi hành đoàn gồm 4 phi hành gia đến từ Mỹ, Nhật Bản và Nga sẽ về Trái Đất sớm hơn kế hoạch ban đầu, chỉ vài ngày sau khi phát hiện có người gặp rắc rối về sức khỏe. Đây là quyết định cực kỳ hiếm trong lịch sử hoạt động của ISS - nơi mọi nhiệm vụ thường được lên lịch chi tiết từ nhiều năm trước và ít khi thay đổi bất ngờ.
Đáng chú ý là NASA đã ngay lập tức cancel luôn chuyến đi bộ ngoài không gian đầu tiên của năm 2026, vốn dĩ là nhiệm vụ quan trọng để chuẩn bị mở rộng hệ thống pin mặt trời cho trạm. Nhưng cơ quan này giữ kín danh tính phi hành gia gặp vấn đề cũng như chi tiết tình trạng y tế, lý do là để bảo mật thông tin cá nhân.
Tiến sĩ James Polk - giám đốc y tế và sức khỏe trưởng của NASA - nhấn mạnh đây không phải tình huống khẩn cấp trên trạm vũ trụ đâu nha. Phi hành gia đó hiện đã ổn định rồi, nhưng NASA vẫn quyết định "thận trọng tối đa" để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho cả team.
Theo ông Polk, đây là lần đầu tiên trong lịch sử NASA phải tiến hành sơ tán y tế khỏi Trạm vũ trụ quốc tế, mặc dù trước đó các phi hành gia từng được điều trị trên quỹ đạo với những vấn đề sức khỏe khá nhẹ như đau răng hay đau tai thôi.
Phi hành đoàn chuẩn bị về nhà đã lên ISS từ tháng 8 năm ngoái bằng tàu SpaceX, với kế hoạch ở lại ít nhất 6 tháng. Team gồm có hai phi hành gia NASA là Zena Cardman và Mike Fincke, phi hành gia Kimiya Yui của Nhật Bản và Oleg Platonov của Nga.
Trong đó, Mike Fincke là một "ông trùm" với 4 lần lên trạm vũ trụ rồi, còn Kimiya Yui cũng từng có một chuyến bay trước đó. Ngược lại, Zena Cardman và Oleg Platonov thì mới lần đầu tham gia sứ mệnh không gian.
Theo kế hoạch ban đầu, Mike Fincke và Zena Cardman sẽ đảm nhận chuyến đi bộ ngoài không gian để thực hiện các công tác chuẩn bị kỹ thuật cho việc lắp đặt pin mặt trời mới. Đây là một phần trong nỗ lực duy trì và nâng cấp ISS - trạm đã hoạt động liên tục hơn 20 năm rồi đó. Việc hủy nhiệm vụ này cho thấy sự cố y tế đã ảnh hưởng trực tiếp đến lịch trình khoa học và kỹ thuật được xây dựng từ lâu.
Phản hồi về quyết định khó khăn này, quản trị viên NASA Jared Isaacman khẳng định an toàn của phi hành gia luôn là ưu tiên số 1. Ông tự hào về phản ứng nhanh chóng và phối hợp hiệu quả của toàn bộ cơ quan trong việc xử lý tình huống, dù phải chấp nhận gián đoạn không mong muốn với các kế hoạch đang triển khai.
Hiện tại, ISS vẫn còn 3 phi hành gia khác tiếp tục sống và làm việc. Nhóm này gồm Chris Williams của NASA và hai phi hành gia Nga là Sergei Mikaev và Sergei Kud-Sverchkov. Họ được phóng lên quỹ đạo vào tháng 11 bằng tàu Soyuz và dự kiến sẽ hoàn thành nhiệm vụ kéo dài 8 tháng, về Trái Đất vào mùa hè năm nay.
Sự việc lần này một lần nữa cho thấy y học không gian thách thức như thế nào, nơi mọi tình huống y tế đều trở nên phức tạp hơn rất nhiều so với trên mặt đất. Trong môi trường vi trọng lực, khả năng chẩn đoán, điều trị và ứng phó khẩn cấp đều bị giới hạn, buộc các cơ quan vũ trụ phải luôn chuẩn bị cho những kịch bản hiếm gặp nhất.
Trong bối cảnh đó, NASA vẫn đang hướng tới tương lai dài hạn của ISS. Cơ quan này đã giao cho SpaceX nhiệm vụ đưa trạm ra khỏi quỹ đạo vào cuối năm 2030 hoặc đầu năm 2031, với kế hoạch tái nhập khí quyển một cách an toàn trên đại dương. Trước thời điểm đó, ISS vẫn đóng vai trò là phòng thí nghiệm quỹ đạo quan trọng bậc nhất của nhân loại.
Nguồn: genk.vn