TraAngel2659
New member
Các nhà khoa học tham gia dự án Kính thiên văn Chân trời sự kiện vừa thả thính bức ảnh đầu tiên về lỗ đen và dân tình đã náo loạn! Đây được xem là bước đột phá khủng trong nghiên cứu vũ trụ. Vậy lỗ đen là gì mà xịn sò vậy? NASA đã lên tiếng giải thích luôn rồi đây!
Lỗ đen là gì?
Theo NASA, lỗ đen là một vùng không-thời gian đặc biệt trong vũ trụ, nơi có lực hấp dẫn khủng khiếp đến mức mọi thứ, kể cả ánh sáng, đều không thể thoát ra được Lực hấp dẫn này mạnh là do vật chất bị nén vào một không gian cực kỳ nhỏ. Điều này thường xảy ra khi một ngôi sao khổng lồ suy sụp ở giai đoạn cuối đời.
Vì ánh sáng không thể chạy thoát nên lỗ đen hoàn toàn vô hình. Tuy nhiên, các kính viễn vọng vũ trụ với công nghệ xịn xò có thể giúp tìm ra chúng. Các kính này có thể quan sát tình trạng của vật chất ở khu vực gần lỗ đen.
Lỗ đen to cỡ nào?
Lỗ đen có nhiều size khác nhau, nhưng chủ yếu chia làm 3 loại dựa trên khối lượng và kích thước:
Lỗ đen nguyên thủy - size mini nhất. Các nhà khoa học cho rằng loại này có kích thước bằng một nguyên tử nhưng nặng bằng cả một quả núi luôn!
Lỗ đen nguồn gốc sao - loại phổ biến nhất. Khối lượng có thể lớn hơn Mặt trời tới 20 lần và nằm gọn trong quả cầu đường kính khoảng 16km. Trong Dải Ngân hà của chúng ta có thể có cả hàng chục cái như này đấy!
Lỗ đen khổng lồ - những ông trùm trong giới lỗ đen. Chúng nặng hơn Mặt trời hàng tỷ lần, có đường kính nhỏ hơn cả Hệ Mặt trời. Các bằng chứng cho thấy mỗi thiên hà lớn đều có một lỗ đen khổng lồ ở trung tâm.
Riêng ở Dải Ngân hà, lỗ đen khổng lồ mang tên Sagittarius A. Nó nặng bằng khoảng 4 triệu Mặt trời cộng lại và có thể nằm trọn trong quả cầu có đường kính bằng... Mặt trời luôn
Lỗ đen sinh ra như nào?
Các lỗ đen nguyên thủy xuất hiện ngay sau Vụ nổ lớn (Big Bang).
Lỗ đen nguồn gốc sao hình thành khi ngôi sao khổng lồ suy sụp ở giai đoạn cuối đời. Sự suy sụp này còn gây ra vụ nổ, ném các mảnh vật chất sao ra khắp vũ trụ luôn.
Còn lỗ đen khổng lồ thì các nhà khoa học cho rằng chúng hình thành cùng với thiên hà chứa nó. Kích thước của lỗ đen khổng lồ liên quan trực tiếp đến kích thước và khối lượng của thiên hà đó.
Sao biết lỗ đen có thật?
Không thể nhìn thấy lỗ đen vì nó hút tất cả ánh sáng vào bên trong rồi. Nhưng các nhà khoa học vẫn có thể quan sát được ảnh hưởng của lực hấp dẫn lỗ đen đối với các ngôi sao và khí xung quanh.
Nếu một ngôi sao quay xung quanh một điểm nào đó trong không gian, các nhà khoa học có thể nghiên cứu chuyển động của nó để kiểm tra xem có phải nó đang quay quanh lỗ đen không.
Khi lỗ đen và ngôi sao quay xung quanh nhau, sẽ xuất hiện ánh sáng với năng lượng cao. Các thiết bị đặc biệt có thể bắt được thứ ánh sáng này.
Đôi khi trọng lực của lỗ đen đủ mạnh để hút khí từ ngôi sao gần đó và tạo ra đĩa vật chất gọi là đĩa bồi tụ. Khi khí trong đĩa này xoay xung quanh lỗ đen, nó nóng lên đến nhiệt độ cực cao, phát sáng và giải phóng tia X ra mọi hướng.
Các kính viễn vọng của NASA thu nhận ánh sáng này, còn các nhà thiên văn học dùng dữ liệu đó để đoán các đặc tính của lỗ đen.
Lỗ đen có thể hủy diệt Trái đất không?
Tin vui là KHÔNG! Các lỗ đen không lang thang trong vũ trụ đâu. Chúng "nuốt" vật chất một cách tình cờ thôi. Chúng tuân theo các định luật hấp dẫn như các vật thể khác trong vũ trụ. Để ảnh hưởng đến Trái đất, quỹ đạo của lỗ đen phải ở rất gần Hệ Mặt trời. Tuy nhiên điều này là bất khả thi.
Thậm chí nếu có một lỗ đen nặng bằng Mặt trời thay thế vào đúng vị trí Mặt trời hiện tại, thì Trái đất cũng không rơi vào nó. Vì lỗ đen đó có trường hấp dẫn giống Mặt trời, các hành tinh vẫn tiếp tục quay xung quanh như không có gì xảy ra cả.
Vậy Mặt trời có ngày nào thành lỗ đen không?
Câu trả lời là KHÔNG. Mặt trời không đủ khối lượng để suy sụp thành lỗ đen. Sau hàng tỷ năm nữa, khi Mặt trời bước vào giai đoạn cuối đời, nó sẽ trở thành sao khổng lồ đỏ.
Sau đó, khi dùng hết nhiên liệu, Mặt trời sẽ biến thành vành đai khí phát sáng gọi là tinh vân hành tinh. Cuối cùng, phần còn lại của Mặt trời là một sao lùn trắng nguội dần theo thời gian.
NASA nghiên cứu lỗ đen bằng cách nào?
NASA nghiên cứu lỗ đen nhờ các tàu vũ trụ như Kính viễn vọng không gian Chandra, vệ tinh Swift hay Kính thiên văn vũ trụ tia gamma Fermi (FGST).
Nguồn: soha.vn