Giới trẻ đang share rần rần một đoạn văn tiếng Anh siêu kỳ lạ trên mạng, khiến ai cũng phải ngỡ ngàng với khả năng "hack não" của bản thân mình.
Bạn thử đọc đoạn này xem sao nhé:
I cdn'uolt blveiee taht I cluod aulaclty uesdnatnrd waht I was rdanieg: the phaonmneel pweor of the hmuan mnid. Aoccdrnig to a rseearch taem at Cmabrigde Uinervtisy, it deosn't mttaer in waht oredr the ltteers in a wrod are, the olny iprmoatnt tihng is taht the frist and lsat ltteer be at the rghit pclae. The rset can be a total mses and you can sitll raed it wouthit porbelm. Tihs is bcuseae the huamn mnid deos not raed ervey lteter by istlef, but the wrod as a wlohe. Amzanig huh? Yaeh and I awlyas tghuhot slpeling was ipmorantt! If you can raed this SHARE IT
Bản dịch chuẩn là:
I couldn't believe that I could actually understand what I was reading: the phenomenal power of the human mind. According to a research team at Cambridge University, it doesn't matter what orders the letters in a word are, the only important thing is that the first and last letter be in the right place. The rest can be a total mess and you can still read it without a problem. This is because the human mind does not read every letter by itself but the word as a whole. Amazing huh? Yeah and I always thought spelling was important! If you can read this SHARE IT.
Nghĩa tiếng Việt:
Tôi không thể tin được là tôi thật sự có thể hiểu những gì mình đang đọc: sức mạnh phi thường của tâm trí con người. Theo một nhóm nghiên cứu của Đại học Cambridge, trật tự các chữ cái trong một từ không phải là vấn đề, điều quan trọng duy nhất là chữ cái đầu tiên và chữ cái cuối cùng nằm ở đúng chỗ. Phần còn lại có thể là một đống hoàn toàn lộn xộn, và bạn vẫn có thể đọc chúng mà không gặp rắc rối nào. Đó là vì tâm trí con người không đọc từng chữ cái mà đọc từ như một khối tổng thể. Ngạc nhiên không? Vâng, và tôi luôn nghĩ rằng chính tả là quan trọng! Hãy chia sẻ nếu bạn có thể đọc cái này.
Plot twist: Nghiên cứu Cambridge này... không có thật!
Theo Howstuffworks, đoạn văn này trích dẫn một nghiên cứu của đại học Cambridge nhưng thực ra, nghiên cứu đó không tồn tại đâu nha, và còn có nhiều chi tiết sai sai nữa.
Nhưng mà để hiểu rõ hơn, chúng ta cùng nghe ý kiến từ đại học Nottingham nè:
Năm 1999, tiến sĩ Graham Rawlinson tốt nghiệp Nottingham có gửi thư cho tạp chí New Scientist, nhắc đến luận văn tiến sĩ năm 1976 của ông. Research của Graham cho thấy việc shuffle ngẫu nhiên các chữ cái ở giữa từ "có ảnh hưởng rất ít hoặc không có ảnh hưởng gì" đến khả năng hiểu bài của những người đọc giỏi. Một cao thủ đọc nhanh chỉ sai có 4-5 lỗi trong cả trang A4 chữ loạn xị ngậu luôn á! Theo Graham, để nhận ra sự thay đổi nghĩa thì chỉ cần chữ đầu và chữ cuối đúng là ổn.
Matt Davis - researcher xịn sò ở Đơn vị Khoa học Não bộ và Nhận thức của đại học Cambridge cũng đồng ý với tiến sĩ Graham. Ông nói rằng đoạn văn trên có phần đúng "từ các nghiên cứu trong đó, mọi người đọc các từ hiển thị rất nhanh trên màn hình máy tính, các chữ cái bên ngoài của từ dễ xác định hơn các chữ cái ở giữa", theo lời Matt được trang Treehugger trích dẫn.
Các tiến trình não bộ đằng sau chuyện đọc văn bản kiểu này thuộc lĩnh vực tâm lý ngữ học, được gọi là typoglycemia trong tiếng Anh. Typoglycemia được ghép từ hai chữ "typo" (lỗi đánh máy) và "hypoglycemia" (tình trạng hạ đường huyết).
Nhưng mà... không phải lúc nào cũng work đâu nha!
Thực tế thì đoạn văn đầu bài có nhiều chi tiết không chuẩn lắm.
Với những người mới tập đọc, trật tự chữ cái quan trọng lắm luôn, ảnh hưởng đậm đến khả năng đọc hiểu. Howstuffworks có trích dẫn một nghiên cứu nhỏ theo dõi cử động mắt của 30 sinh viên đại học được cho xem các câu có chữ bị shuffle. Kết quả cho thấy: các chữ cái lung tung làm giảm 12% khả năng đọc hiểu so với các chữ cái bị đổi ở giữa từ. Tỉ lệ này nhảy lên 26% nếu các chữ cái bị thay đổi nằm ở cuối từ, và tận 36% nếu các chữ cái bị mix lung tung ở đầu từ.
Nhà thần kinh học nhận thức Matt cho biết, các chữ cái ở giữa càng lộn xộn thì chúng ta càng đọc khó hơn. "Rõ ràng, chữ cái đầu tiên và cuối cùng không phải là thứ duy nhất bạn sử dụng khi đọc văn bản. Nếu đúng như vậy, làm sao bạn phân biệt được các cặp từ như "salt" (muối) và "slat" (thanh gỗ mỏng)?".
Vậy tại sao não chúng ta lại xịn thế?
Theo Howstuffworks, khả năng hiểu nghĩa các từ bị xáo trộn ở giữa liên quan đến khả năng suy luận ngữ cảnh - một điều mà AI vẫn chưa làm được, khiến chúng vẫn đang struggle với xử lý ngôn ngữ.
Tiến sĩ Marta Kutas, giám đốc trung tâm nghiên cứu Ngôn ngữ đại học California (San Diego, Mỹ), cho biết ngữ cảnh giúp chúng ta kích hoạt các vùng não tương ứng với những gì chúng ta expect. Khi chụp ảnh não một người trong lúc họ nghe một âm thanh, họ sẽ dự báo được âm thanh kế tiếp. Kết quả cho thấy não người hoạt động như thể nó đã nghe âm thanh dự đoán rồi.
Logic tương tự cũng áp dụng cho chữ cái và từ ngữ. Bộ não của chúng ta process hết tất cả chữ cái trong một từ cùng lúc và dùng các chữ cái làm ngữ cảnh cho nhau. Đó là lý do vì sao chúng ta có thể đọc được các từ có cả chữ lẫn số: NUMB3RS 1NST3AD 0F L3773RS (NUMBERS INSTEAD OF LETTERS, nghĩa là các con số thay vì các chữ cái). Hình dạng của các chữ số cũng tương tự các chữ cái, và ngữ cảnh tổng thể vượt lên vị trí riêng lẻ là các chữ số của chúng.
Kết luận: Chúng ta vẫn đọc được các từ bị xáo trộn thôi, chỉ là cần nhiều thời gian hơn một chút để suy nghĩ xem chúng là gì mà thôi. Não bộ con người vẫn xịn hơn AI nhiều nha!
Tham khảo Howstuffworks, Audiopedia
Nguồn: kenh14.vn