Tưởng "chân yếu tay mềm" thế thôi chứ nàng công chúa Thiên Ninh này cực kỳ máu lửa, từng một tay dựng quân lật đổ tên cướp ngôi, cứu cả nhà Trần khỏi nguy cơ game over sớm luôn ấy chứ!
**Công chúa có "vibe" anh hùng cực mạnh**
Công chúa Thiên Ninh tên thật là Ngọc Tha, là con gái của Trần Minh Tông và Lê Thánh Hoàng Hậu, chị em ruột với Trần Dụ Tông và mấy anh Cung túc vương Trần Nguyên Dục, Cung tĩnh vương Nguyễn Trác. Tháng 4 âm lịch năm Nhâm Ngọ (1342), chị được vua Trần Dụ Tông phong làm Thiên Ninh công chúa chính thức.
Tuy sinh ra làm công chúa, sống trong nhung lụa sung sướng nhưng chị lại có khí phách của một trang hảo hán thực thụ Công chúa Thiên Ninh nổi tiếng là người gan dạ, quả cảm và cực kỳ cương quyết. Sau khi được gả cho Chính Túc Vương Kham, nàng được phong thực ấp ở vùng đất ven sông Luộc với hàng nghìn mẫu ruộng (giàu vãi chưởng nha!).
Là người có tầm nhìn xa trông rộng, chị tự chiêu quân, tập hợp lực lượng vũ trang xây dựng đội quân riêng, chuẩn bị sẵn cho lúc có biến. Nhờ move thông minh này mà khi triều đình loạn lạc, nhà Trần đứng trước nguy cơ bay màu, chị có đủ năng lực tập hợp lực lượng lật đổ Dương Nhật Lễ nọ.
**Thân gái nhưng cực "ngầu" khi đứng lên dẹp loạn**
Ngày 25/5 năm Kỷ Dậu (1369), Trần Dụ Tông băng hà sau 28 năm trị vì. Vì không có con nối dõi nên trước khi mất, vua Dụ Tông truyền ngôi cho Dương Nhật Lễ, lúc đó đang dưới danh nghĩa là con của Cung túc vương Trần Nguyên Dục (tức cháu vua).
Trong Đại Việt sử ký toàn thư có nhắc đến Dương Nhật Lễ là "con người phường chèo tên là Dương Khương, mẹ của Nhật Lễ hiệu là Vương mẫu (khi ra làm trò có bản tuồng "Vương mẫu hiến bàn đào", mẹ Nhật Lễ đóng vai Vương mẫu cho nên gọi thế) đương có thai, Dục ham sắc đẹp lấy làm vợ.
Đến khi đẻ, Dục nhận làm con mình. Đến đây, Thái hậu bảo các quan rằng: 'Dục là con đích trưởng không được làm vua, vả lại mất sớm, nay Nhật Lễ không phải con của Dục ư?'. Bèn cho đón về lập làm vua".
Tuy nhiên sau khi lên ngôi, Nhật Lễ rượu chè bê tha, ngày đêm chill hết nấc. Không những thế, hắn còn muốn đổi lại họ Dương, kết thúc triều đại nhà Trần tại đó luôn (red flag cực mạnh! ).
Thái hậu Hiền Từ, mẹ của Thiên Ninh công chúa chứng kiến Nhật Lễ ăn chơi vô độ đã vô cùng hối hận. Biết chuyện này, ngày 14/12 năm đó, Nhật Lễ giết thái hậu Hiền Từ ở trong cung (quá đáng!).
Sự việc này khiến tôn thất nhà Trần vô cùng phẫn nộ nên bàn mưu diệt trừ ngay. Mùa thu, tháng 9, ngày 20, thái tử Nguyễn Trác cùng con trai là Nguyễn Tiết và hai con của công chúa Thiên Ninh đem quân vào cung định giết Nhật Lễ.
Đại việt sử ký toàn thư đã viết: "Đêm hôm ấy, cha con Nguyễn Trác và hai con của công chúa Thiên Ninh đem người tôn thất vào trong thành định giết Nhật Lễ. Nhật Lễ trèo qua tường nép ở dưới cầu mới, mọi người lùng không thấy, rồi tan về. Khi trời gần sáng, Nhật Lễ vào cung, sai người chia đi bắt những người chủ mưu, tổng cộng 18 người. Bọn Nguyễn Trác đều bị giết".
Trước nỗi đau mất mẹ, mất anh trai và mất 2 con, tưởng chừng công chúa Thiên Ninh sẽ mãi chịu đựng như một số quan lại thời Trần lúc bấy giờ. Hoặc im lặng không dám phản kháng, hoặc bỏ trốn để tránh liên lụy. Nhưng chị lại âm thầm tập hợp lực lượng, quyết tâm trả thù cho dòng họ và lấy lại quyền lực vốn thuộc về nhà Trần (đúng kiểu "đừng đùa với chị"! ).
Vì thân gái, khó lòng thu phục được sự tin tưởng hoàn toàn của nhà Trần, công chúa Thiên Ninh đã liên kết với Cung Định vương Trần Phủ – anh cùng cha khác mẹ của mình để hô hào hoàng thân, quan lại cùng đứng lên nổi dậy.
Cung Định Vương có con gái là Hoàng hậu của Nhật Lễ nên không muốn ra mặt, ngầm hẹn công chúa Thiên Ninh và những hoàng thân khác tại sông Đại Lại (chi lưu sông Mã – Thanh Hóa) để làm địa bàn dấy quân.
Mặc dù sử dụng danh nghĩa của mình để dấy quân nhưng Cung Định Vương không có ý định về việc lấy nước. Thấy vậy, công chúa Thiên Ninh liền nói thẳng: "Thiên hạ là thiên hạ của tổ tông mình, sao lại bỏ cho người khác. Ông nên đi, tôi đem bọn gia nô dẹp yên được" (câu nói đi vào lịch sử luôn! ).
Lúc bấy giờ, trong triều có Thiếu úy Ngô Lang, vốn là người được Nhật Lễ tin cậy nhưng không bằng lòng với cách hành xử của hắn. Công chúa Thiên Ninh bèn ngầm liên lạc với Ngô Lang để làm nội gián trong cung (chiến thuật đỉnh cao!).
Mỗi lần Nhật Lễ ra lệnh truy bắt các tướng thời Trần có ý định phục quốc, Ngô Lang đều ngầm báo cho công chúa. Nhờ đó, công chúa Thiên Ninh cùng đội quân của mình thoát khỏi sự truy sát của Nhật Lễ.
Tháng 11 năm Canh Tuất (1370), công chúa Thiên Ninh cùng Cung Định vương Trần Phủ, Cung Tuyên vương Trần Kính đem quân tiến về Thăng Long, lật đổ Nhật Lễ thành công (ggwp! ). Cung Định Vương Trần Phủ lên ngôi hoàng đế, đổi niên hiệu là Trần Nghệ Tông.
Tháng 2 năm Tân Hợi (1371) vua Nghệ Tông mở yến tiệc tại điện Thiên An, phong công chúa Thiên Ninh làm Lượng Quốc thái trưởng công chúa, đổi tên là Quốc Hinh. Nhưng nghĩ đến hai người con đã mất của mình, công chúa Thiên Ninh không màng chức tước, xin về thái ấp ở ẩn (ending buồn nhưng đầy khí phách ).
**Tài liệu tham khảo**
- Đại Việt sử ký toàn thư – NXB Thời đại - từ trang 391 – trang 396
- Báo An Giang
Nguồn: soha.vn