Câu chuyện của ông Hisashi Tarukawa khiến ai nghe cũng phải xót xa. Khi thấy cảnh nhà máy điện hạt nhân tan hoang trên tivi, ông chỉ thốt lên một câu mà cả nhà nhớ mãi: "Ôi không. Thế là hết". Câu nói ngắn ngủi ấy như báo hiệu một bi kịch sắp xảy ra...
Ông Hisashi Tarukawa, 64 tuổi, cày cuốc cả đời ở thành phố Sukagawa, tỉnh Fukushima. Trồng lúa, trồng hoa màu từ hồi còn trẻ đến lúc tóc bạc. Nhưng rồi thảm họa xảy ra - nhà máy hạt nhân rò rỉ phóng xạ khiến chính quyền phải cấm luôn hoạt động nông nghiệp trong tỉnh. Đó là cú sốc quá lớn với một người nông dân như ông.
Sáng sớm 24/3, con trai ông là Kazuya phát hiện cảnh tượng đau lòng: bố mình treo cổ trên cây trong vườn rau. Ông Tarukawa - người cha của ba đứa con - ra đi mà không để lại bức thư tuyệt mệnh nào.
"Tôi tin rằng hành động tự tử của ông là một hình thức phản đối, giống như seppuku vậy", Kazuya nói, ám chỉ đến nghi thức tự tử của samurai xưa.
Gia đình kể rằng ông Tarukawa luôn nói về sự khủng khiếp của phóng xạ từ khi tham dự lễ tưởng niệm nạn nhân bom nguyên tử Hiroshima năm 1945 cách đây hơn 20 năm.
"Tôi không muốn ông ra đi một cách vô ích", Kazuya nói và quyết tâm sẽ kiện công ty điện lực Tokyo (Tepco) - đơn vị vận hành nhà máy hạt nhân Fukushima - về cả thiệt hại tài chính lẫn tinh thần mà gia đình phải gánh chịu.
Bà Mitsuyo Tarukawa, 61 tuổi, nhớ lại cảm giác sốc của chồng khi chứng kiến động đất phá hủy nhà kho và chuồng trại. Rồi nỗi buồn ấy bị thay thế bằng nỗi hoảng loạn trước thảm họa hạt nhân.
"Chồng tôi là người mạnh mẽ, nhưng ông ấy không thể chống chọi với phóng xạ", bà nói nhỏ trước bàn thờ chồng, giọng run run. "Tôi rất buồn, thương ông ấy lắm, nhưng nếu ông được lên thiên đường yên nghỉ thì tôi cũng chấp nhận..."
Thật đau lòng là bi kịch nhà Tarukawa không phải duy nhất. Chính phủ Nhật báo cáo chỉ riêng tháng 6 đã có ít nhất 16 người tự tử vì tuyệt vọng sau ba thảm họa động đất, sóng thần và khủng hoảng hạt nhân. Đa số là những người trong độ tuổi 50-60.
Con số này làm tăng thêm lo ngại về vấn đề xã hội đã tồn tại lâu ở xứ sở hoa anh đào. Mỗi năm, có hơn 30.000 người Nhật tự tử - tỉ lệ chỉ thấp hơn một vài nước Xô Viết cũ thôi.
Các chuyên gia lo sợ nỗi đau từ thảm họa 11/3 sẽ làm tình hình thêm nghiêm trọng, khi sự tuyệt vọng của người dân tại các trung tâm tị nạn đông đúc và khu nhà tạm bợ ngày càng tăng.
Gần nửa năm sau trận động đất, số người tị nạn đã lên đến hơn 87.000 người. Các chuyên gia cho biết nhiều người sống sót cảm thấy tội lỗi vì còn sống trong khi nhiều người khác đã mất. Hoặc vì không cứu được người thân yêu. Cảm giác đó rất phức tạp và có thể dẫn đến trầm cảm kinh niên.
"Không nhiều người nghĩ đến chuyện tự tử ngay sau thảm họa, vì họ cảm thấy may mắn khi còn sống", Hisao Sato, chủ tịch nhóm tư vấn và ngăn ngừa tự tử Kumo No Ito cho biết. "Nhưng khi thời gian trôi, họ bắt đầu nghĩ đến chuyện ấy khi phải đối mặt với thực tế, mất động lực và cảm thấy kiệt sức, trong khi sự hỗ trợ từ bên ngoài cũng giảm dần. Họ không thể sống chỉ bằng hy vọng suông được."
Sato đang cố gắng tổ chức các chuyến thăm hàng tháng để tư vấn cho người sống sót sau sóng thần ở thành phố Kamaishi. Chính phủ Nhật cũng đang cân nhắc cung cấp chăm sóc sức khỏe tinh thần cho các nạn nhân, đặc biệt là những người bị cách ly trong trại tị nạn.
Tuy nhiên, các nhà tâm lý học cảnh báo những chương trình đơn lẻ như vậy sẽ không hiệu quả nếu nạn nhân không được hỗ trợ toàn diện: cả trợ giúp tài chính, tìm việc làm, nhà ở mới.
Tsukasa Kanno, 59 tuổi, một người sống sót, chia sẻ thiệt hại từ thảm họa 11/3 đã đè nặng lên thị trấn Kamaishi - nơi 1.200 người thiệt mạng hoặc mất tích gần bờ biển.
"Tôi đã mất nhà và cửa hàng, nhưng vẫn thấy hạnh phúc vì gia đình còn sống", Kanno nói. "Tuy nhiên, chúng tôi cũng bắt đầu nghĩ về những gì đã xảy ra. Tôi cảm thấy suy sụp, không nhìn thấy tương lai..."
Ông Kanno nói giữa những người mất tất cả và những người còn nhà cửa nguyên vẹn, đã hình thành một cái hố sâu ngăn cách. "Dường như cả thiên đường lẫn địa ngục đang cùng tồn tại trong một cộng đồng."
Nguồn: soha.vn