MochiStar8535
New member
Ăn sáng sai cách mà có ngày phải chạy thận luôn á các bạn ơi! Có một bác chú kỹ sư 62 tuổi bị suy thận giai đoạn 4 (nghe xong đã muốn nản rồi) nhưng mà đã "comeback" thành công, cải thiện được tình trạng bệnh và thoát cảnh phải chạy thận nhờ... bỏ ngay 3 món ăn sáng "độc hại" này!
Theo trang Stheadline, bác sĩ chuyên khoa thận Hung Wing-cheung (Đài Loan, Trung Quốc) vừa chia sẻ case "drama nhưng có happy ending" về bác kỹ sư 62 tuổi đã nghỉ hưu. Lần đầu đi khám, bác được chẩn đoán suy thận mạn tính giai đoạn IV do bệnh thận tăng huyết áp, với chỉ số eGFR chỉ có 28 thôi (nghe xong mà muốn khóc ). Bác sĩ gia đình còn bảo phải chuẩn bị tinh thần để chạy thận nhân tạo luôn. Nghe vậy bác kỹ sư sốc nặng, trầm cảm và sợ hãi cực độ, cảm giác như "game over" quá sớm vậy á.
Nhưng sau khi "soi" kỹ lưỡng lối sống của bệnh nhân, bác sĩ Hung phát hiện ra "thủ phạm" chính là... bữa sáng! Hoá ra bác chú 62 tuổi không nghe theo lời khuyên của bác sĩ chuyên khoa thận hay chuyên gia dinh dưỡng, cứ ăn sáng kiểu: hai lát bánh mì nguyên cám phết bơ đậu phộng dày cộm, hoặc bánh mì kẹp thịt chế biến sẵn, kèm một ly sữa dinh dưỡng "giàu protein" nghe sang chảnh lắm.
Nghe thì có vẻ healthy đúng không? Nhưng với người bệnh thận thì đây là "thảm hoạ" luôn á: bánh mì nguyên cám và đậu phộng có hàm lượng phốt pho cao vãi, còn sữa giàu protein thì càng làm thận - vốn đã yếu rồi - phải "work overtime" cực khổ hơn.
Sau khi các bác sĩ phân tích và "remake" lại bữa sáng cho bác chú, hướng dẫn chuẩn bị theo 6 nguyên tắc vàng bảo vệ thận, thì một "phép màu" đã xảy ra sau ba tháng!
Tốc độ lọc cầu thận của bác tăng lên 48 điểm (vượt ngưỡng phải chạy thận nhân tạo rồi nè), và bác đã có thể chăm sóc thận thường xuyên, quay lại cuộc sống bình thường. Quá đỉnh!
Bác sĩ Hung cho biết mỗi bệnh nhân thận có thể trạng khác nhau, nhưng để phục hồi chức năng thận thì cần hạn chế lượng phốt pho, kali và protein, đồng thời vẫn phải đảm bảo đủ calo và chất dinh dưỡng nhé. Chìa khoá nằm ở việc hiểu cách thận hoạt động như thế nào.
Dưới đây là **6 nguyên tắc vàng cho bữa sáng của bệnh nhân thận**, được tổng hợp từ các tài liệu y khoa quốc tế và thực tiễn lâm sàng:
**1. Tránh xa đồ ăn chế biến sẵn ngay và luôn! **
Một nghiên cứu khủng được đăng trên Tạp chí của Hiệp hội Thận học Hoa Kỳ (JASN) năm 2021 đã chỉ ra mối liên hệ "toxic" giữa việc ăn quá nhiều đồ chế biến sẵn và bệnh thận mãn tính tiến triển nhanh. Nghiên cứu cho thấy cứ mỗi 10% tăng tỷ lệ đồ ăn chế biến sẵn trong chế độ ăn, nguy cơ mắc bệnh thận tăng tới 24% luôn!
Đồ ăn chế biến sẵn chứa một lượng khủng chất phụ gia phốt pho vô cơ, kiểu như phosphat ấy. Tỷ lệ hấp thụ các hợp chất phốt pho này ở ruột gần như 100% (gần như "full damage"), trong khi phốt pho hữu cơ trong protein tự nhiên chỉ khoảng 40-60% thôi. Phốt pho vô cơ này làm nồng độ phốt pho trong máu tăng đột biến, gây vôi hoá mạch máu và có thể làm xơ hoá mô thận nữa.
**2. Định lượng protein chuẩn không cần chỉnh **
Hướng dẫn thực hành lâm sàng về dinh dưỡng trong bệnh thận mãn tính (KDOQI) khuyến nghị rằng với bệnh nhân mắc bệnh thận mãn tính không chạy thận, chế độ ăn rất ít protein hoặc ít protein là "standard vàng" để trì hoãn việc chạy thận. Hướng dẫn này đề xuất hạn chế lượng protein tiêu thụ hàng ngày ở mức 0,6 đến 0,8 gam trên mỗi kg trọng lượng cơ thể.
Bữa sáng nên có hai phần (khoảng 14 gam) protein chất lượng cao. Tập trung lượng protein vào bữa sáng và bữa trưa (mỗi bữa hai phần), còn bữa tối giảm xuống còn một phần thôi, để thận được "nghỉ ngơi" đầy đủ vào ban đêm, giảm áp lực lọc cầu thận ban đêm.
**3. Ăn ba khẩu phần chất xơ ít kali **
Khái niệm "trục ruột - thận" được nhắc đến nhiều lần trong Nature Reviews Nephrology. Khi chức năng thận suy giảm, độc tố urê huyết làm thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột, dẫn đến tổn thương hàng rào ruột. Chất xơ trong chế độ ăn uống đầy đủ giúp "bắt" các chất thải chuyển hoá. Tuy nhiên, bệnh nhân thận cần lưu ý đến lượng kali nha!
Nên ăn ít nhất ba phần chất xơ vào bữa sáng, ưu tiên trái cây và rau quả như mướp, bí đao hoặc rau lá xanh đã chần. Luộc rau trong ba đến năm phút rồi chắt bỏ nước sẽ loại bỏ hơn 50% ion kali, cho phép bệnh nhân thận ăn chất xơ một cách an toàn và duy trì sức khoẻ đường ruột.
**4. Bổ sung chất béo Omega-3 và Omega-9 xịn xò **
Bệnh nhân thận thường tránh ăn thịt vì sợ protein, dẫn đến lượng calo không đủ. Khi lượng calo không đủ, cơ thể sẽ "phá" cơ bắp để lấy năng lượng, tạo ra nhiều chất thải chứa nitơ hơn (càng thêm toxic).
Theo nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ, axit béo Omega-3 như dầu cá có tác dụng chống viêm, thúc đẩy tuần hoàn và giảm cholesterol đáng kể, đồng thời có thể làm giảm xơ cứng cầu thận. Axit béo Omega-9 như polyphenol trong dầu ô liu nguyên chất là nguồn cung cấp chất chống viêm và calo tuyệt vời.
Nên tránh chất béo chuyển hoá và chất béo bão hoà trong bữa sáng và bổ sung 20ml dầu tốt cho sức khoẻ để cung cấp đủ calo và giúp bảo vệ hệ tim mạch nha.
**5. Thay phô mai giàu phốt pho bằng thứ khác đi!
**
Với hầu hết những người khoẻ mạnh, ăn phô mai không đường vào bữa sáng là lựa chọn "chill" lắm. Nhưng với bệnh nhân thận có những hạn chế về chế độ ăn uống, phô mai - là sản phẩm từ sữa - giàu phốt pho và protein, không lý tưởng tí nào.
Một nghiên cứu lâm sàng được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Thận cho thấy rằng việc bổ sung các chủng "probiotics thận" bảo vệ thận cụ thể có thể sử dụng hiệu quả các độc tố urê huyết làm chất dinh dưỡng cho quá trình trao đổi chất trong ruột - một quá trình được gọi là thẩm tách ruột trong y học. Bằng cách đào thải các độc tố urê huyết ra khỏi ruột thông qua probiotics, gánh nặng giải độc cho thận có thể được giảm bớt trực tiếp. Smart phết!
**6. Ăn tinh bột có hàm lượng nitơ thấp **
Các loại tinh bột ít nitơ như miến, trân châu sago, tinh bột mì và tinh bột củ sen hầu như không chứa protein, phốt pho hoặc kali, nhưng lại cung cấp nguồn calo carbohydrate ổn định và chất lượng cao. Ăn đủ lượng tinh bột ít nitơ là cách duy nhất để thực hiện chế độ ăn ít protein và tránh suy dinh dưỡng nha các bạn.
**Chức năng của thận và dấu hiệu cần lưu ý **
Theo Cơ quan Quản lý Bệnh viện Hồng Kông (Trung Quốc), các chức năng chính của thận bao gồm: bài tiết các chất thải chuyển hoá, điều hoà lượng nước, chất điện giải, độ pH và huyết áp trong cơ thể, sản xuất hồng cầu và hormone, và hỗ trợ sản xuất vitamin D. Khi chức năng thận bị tổn thương nghiêm trọng trong thời gian dài do một số nguyên nhân nhất định, các chất thải sẽ tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều vấn đề sức khoẻ và có thể dẫn đến suy thận mãn tính.
Tuy nhiên, các triệu chứng của bệnh thận giai đoạn đầu và suy thận mãn tính không rõ ràng lắm. Các triệu chứng phổ biến hơn bao gồm:
- Có máu trong nước tiểu/Nước tiểu màu trà (tiểu máu)
- Nước tiểu có bọt (protein niệu)
- Nước tiểu đục (nhiễm trùng đường tiết niệu)
- Đi tiểu đau và thường xuyên
- Khó tiểu hoặc tiểu không hết
- Các hạt nhỏ li ti giống như cát được thải ra ngoài qua nước tiểu
- Tiểu nhiều, giảm lượng nước tiểu, tiểu đêm
- Đau lưng dưới và đau bụng
- Sưng mắt cá chân hoặc mí mắt
- Huyết áp cao
**Bốn nhóm đối tượng "high risk" bị suy thận
**
Khi chức năng thận bị tổn thương nghiêm trọng trong thời gian dài vì một lý do nào đó, khả năng bài tiết các chất thải chuyển hoá bị suy giảm, chất thải tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều vấn đề về sức khoẻ, dẫn đến suy thận mãn tính.
Khi suy thận tiến triển đến giai đoạn cuối, bệnh nhân cần lọc máu (rửa thận) hoặc ghép thận để duy trì sự sống. Bệnh nhân mắc các bệnh lý sau đây có nguy cơ cao hơn bị suy thận mãn tính:
- Bệnh tiểu đường
- Viêm cầu thận, bao gồm viêm thận do lupus
- Tăng huyết áp
- Bệnh thận bẩm sinh và tiền sử gia đình mắc bệnh thận
Nguồn: soha.vn
Theo trang Stheadline, bác sĩ chuyên khoa thận Hung Wing-cheung (Đài Loan, Trung Quốc) vừa chia sẻ case "drama nhưng có happy ending" về bác kỹ sư 62 tuổi đã nghỉ hưu. Lần đầu đi khám, bác được chẩn đoán suy thận mạn tính giai đoạn IV do bệnh thận tăng huyết áp, với chỉ số eGFR chỉ có 28 thôi (nghe xong mà muốn khóc ). Bác sĩ gia đình còn bảo phải chuẩn bị tinh thần để chạy thận nhân tạo luôn. Nghe vậy bác kỹ sư sốc nặng, trầm cảm và sợ hãi cực độ, cảm giác như "game over" quá sớm vậy á.
Nhưng sau khi "soi" kỹ lưỡng lối sống của bệnh nhân, bác sĩ Hung phát hiện ra "thủ phạm" chính là... bữa sáng! Hoá ra bác chú 62 tuổi không nghe theo lời khuyên của bác sĩ chuyên khoa thận hay chuyên gia dinh dưỡng, cứ ăn sáng kiểu: hai lát bánh mì nguyên cám phết bơ đậu phộng dày cộm, hoặc bánh mì kẹp thịt chế biến sẵn, kèm một ly sữa dinh dưỡng "giàu protein" nghe sang chảnh lắm.
Nghe thì có vẻ healthy đúng không? Nhưng với người bệnh thận thì đây là "thảm hoạ" luôn á: bánh mì nguyên cám và đậu phộng có hàm lượng phốt pho cao vãi, còn sữa giàu protein thì càng làm thận - vốn đã yếu rồi - phải "work overtime" cực khổ hơn.
Sau khi các bác sĩ phân tích và "remake" lại bữa sáng cho bác chú, hướng dẫn chuẩn bị theo 6 nguyên tắc vàng bảo vệ thận, thì một "phép màu" đã xảy ra sau ba tháng!
Tốc độ lọc cầu thận của bác tăng lên 48 điểm (vượt ngưỡng phải chạy thận nhân tạo rồi nè), và bác đã có thể chăm sóc thận thường xuyên, quay lại cuộc sống bình thường. Quá đỉnh! Bác sĩ Hung cho biết mỗi bệnh nhân thận có thể trạng khác nhau, nhưng để phục hồi chức năng thận thì cần hạn chế lượng phốt pho, kali và protein, đồng thời vẫn phải đảm bảo đủ calo và chất dinh dưỡng nhé. Chìa khoá nằm ở việc hiểu cách thận hoạt động như thế nào.
Dưới đây là **6 nguyên tắc vàng cho bữa sáng của bệnh nhân thận**, được tổng hợp từ các tài liệu y khoa quốc tế và thực tiễn lâm sàng:
**1. Tránh xa đồ ăn chế biến sẵn ngay và luôn! **
Một nghiên cứu khủng được đăng trên Tạp chí của Hiệp hội Thận học Hoa Kỳ (JASN) năm 2021 đã chỉ ra mối liên hệ "toxic" giữa việc ăn quá nhiều đồ chế biến sẵn và bệnh thận mãn tính tiến triển nhanh. Nghiên cứu cho thấy cứ mỗi 10% tăng tỷ lệ đồ ăn chế biến sẵn trong chế độ ăn, nguy cơ mắc bệnh thận tăng tới 24% luôn!
Đồ ăn chế biến sẵn chứa một lượng khủng chất phụ gia phốt pho vô cơ, kiểu như phosphat ấy. Tỷ lệ hấp thụ các hợp chất phốt pho này ở ruột gần như 100% (gần như "full damage"), trong khi phốt pho hữu cơ trong protein tự nhiên chỉ khoảng 40-60% thôi. Phốt pho vô cơ này làm nồng độ phốt pho trong máu tăng đột biến, gây vôi hoá mạch máu và có thể làm xơ hoá mô thận nữa.
**2. Định lượng protein chuẩn không cần chỉnh **
Hướng dẫn thực hành lâm sàng về dinh dưỡng trong bệnh thận mãn tính (KDOQI) khuyến nghị rằng với bệnh nhân mắc bệnh thận mãn tính không chạy thận, chế độ ăn rất ít protein hoặc ít protein là "standard vàng" để trì hoãn việc chạy thận. Hướng dẫn này đề xuất hạn chế lượng protein tiêu thụ hàng ngày ở mức 0,6 đến 0,8 gam trên mỗi kg trọng lượng cơ thể.
Bữa sáng nên có hai phần (khoảng 14 gam) protein chất lượng cao. Tập trung lượng protein vào bữa sáng và bữa trưa (mỗi bữa hai phần), còn bữa tối giảm xuống còn một phần thôi, để thận được "nghỉ ngơi" đầy đủ vào ban đêm, giảm áp lực lọc cầu thận ban đêm.
**3. Ăn ba khẩu phần chất xơ ít kali **
Khái niệm "trục ruột - thận" được nhắc đến nhiều lần trong Nature Reviews Nephrology. Khi chức năng thận suy giảm, độc tố urê huyết làm thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột, dẫn đến tổn thương hàng rào ruột. Chất xơ trong chế độ ăn uống đầy đủ giúp "bắt" các chất thải chuyển hoá. Tuy nhiên, bệnh nhân thận cần lưu ý đến lượng kali nha!
Nên ăn ít nhất ba phần chất xơ vào bữa sáng, ưu tiên trái cây và rau quả như mướp, bí đao hoặc rau lá xanh đã chần. Luộc rau trong ba đến năm phút rồi chắt bỏ nước sẽ loại bỏ hơn 50% ion kali, cho phép bệnh nhân thận ăn chất xơ một cách an toàn và duy trì sức khoẻ đường ruột.
**4. Bổ sung chất béo Omega-3 và Omega-9 xịn xò **
Bệnh nhân thận thường tránh ăn thịt vì sợ protein, dẫn đến lượng calo không đủ. Khi lượng calo không đủ, cơ thể sẽ "phá" cơ bắp để lấy năng lượng, tạo ra nhiều chất thải chứa nitơ hơn (càng thêm toxic).
Theo nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ, axit béo Omega-3 như dầu cá có tác dụng chống viêm, thúc đẩy tuần hoàn và giảm cholesterol đáng kể, đồng thời có thể làm giảm xơ cứng cầu thận. Axit béo Omega-9 như polyphenol trong dầu ô liu nguyên chất là nguồn cung cấp chất chống viêm và calo tuyệt vời.
Nên tránh chất béo chuyển hoá và chất béo bão hoà trong bữa sáng và bổ sung 20ml dầu tốt cho sức khoẻ để cung cấp đủ calo và giúp bảo vệ hệ tim mạch nha.
**5. Thay phô mai giàu phốt pho bằng thứ khác đi!
**Với hầu hết những người khoẻ mạnh, ăn phô mai không đường vào bữa sáng là lựa chọn "chill" lắm. Nhưng với bệnh nhân thận có những hạn chế về chế độ ăn uống, phô mai - là sản phẩm từ sữa - giàu phốt pho và protein, không lý tưởng tí nào.
Một nghiên cứu lâm sàng được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Thận cho thấy rằng việc bổ sung các chủng "probiotics thận" bảo vệ thận cụ thể có thể sử dụng hiệu quả các độc tố urê huyết làm chất dinh dưỡng cho quá trình trao đổi chất trong ruột - một quá trình được gọi là thẩm tách ruột trong y học. Bằng cách đào thải các độc tố urê huyết ra khỏi ruột thông qua probiotics, gánh nặng giải độc cho thận có thể được giảm bớt trực tiếp. Smart phết!
**6. Ăn tinh bột có hàm lượng nitơ thấp **
Các loại tinh bột ít nitơ như miến, trân châu sago, tinh bột mì và tinh bột củ sen hầu như không chứa protein, phốt pho hoặc kali, nhưng lại cung cấp nguồn calo carbohydrate ổn định và chất lượng cao. Ăn đủ lượng tinh bột ít nitơ là cách duy nhất để thực hiện chế độ ăn ít protein và tránh suy dinh dưỡng nha các bạn.
**Chức năng của thận và dấu hiệu cần lưu ý **
Theo Cơ quan Quản lý Bệnh viện Hồng Kông (Trung Quốc), các chức năng chính của thận bao gồm: bài tiết các chất thải chuyển hoá, điều hoà lượng nước, chất điện giải, độ pH và huyết áp trong cơ thể, sản xuất hồng cầu và hormone, và hỗ trợ sản xuất vitamin D. Khi chức năng thận bị tổn thương nghiêm trọng trong thời gian dài do một số nguyên nhân nhất định, các chất thải sẽ tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều vấn đề sức khoẻ và có thể dẫn đến suy thận mãn tính.
Tuy nhiên, các triệu chứng của bệnh thận giai đoạn đầu và suy thận mãn tính không rõ ràng lắm. Các triệu chứng phổ biến hơn bao gồm:
- Có máu trong nước tiểu/Nước tiểu màu trà (tiểu máu)
- Nước tiểu có bọt (protein niệu)
- Nước tiểu đục (nhiễm trùng đường tiết niệu)
- Đi tiểu đau và thường xuyên
- Khó tiểu hoặc tiểu không hết
- Các hạt nhỏ li ti giống như cát được thải ra ngoài qua nước tiểu
- Tiểu nhiều, giảm lượng nước tiểu, tiểu đêm
- Đau lưng dưới và đau bụng
- Sưng mắt cá chân hoặc mí mắt
- Huyết áp cao
**Bốn nhóm đối tượng "high risk" bị suy thận
**Khi chức năng thận bị tổn thương nghiêm trọng trong thời gian dài vì một lý do nào đó, khả năng bài tiết các chất thải chuyển hoá bị suy giảm, chất thải tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều vấn đề về sức khoẻ, dẫn đến suy thận mãn tính.
Khi suy thận tiến triển đến giai đoạn cuối, bệnh nhân cần lọc máu (rửa thận) hoặc ghép thận để duy trì sự sống. Bệnh nhân mắc các bệnh lý sau đây có nguy cơ cao hơn bị suy thận mãn tính:
- Bệnh tiểu đường
- Viêm cầu thận, bao gồm viêm thận do lupus
- Tăng huyết áp
- Bệnh thận bẩm sinh và tiền sử gia đình mắc bệnh thận
Nguồn: soha.vn