Tại Hội nghị Giáo dục đại học năm 2021 diễn ra ngày 24/8, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn đã thông báo tin vui: năm học tới, các trường đại học sẽ được "tự do" hơn theo hướng toàn diện, có chiều sâu và thực sự hiệu quả. Nghe đã thấy hứng khởi chưa nè!
Hệ thống văn bản về tự chủ đại học cần đồng bộ hơn
Hội nghị năm nay thu về hàng chục ý kiến tham luận và trao đổi từ các trường đại học, các bộ ngành và các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ GD-ĐT. Mọi người đều công nhận những thành tích giáo dục đại học đã đạt được trong năm học 2020-2021, đồng thời nhất trí với định hướng phát triển cho năm học mới.
Đại diện ĐHQG TP.HCM - Phó Giám đốc Nguyễn Minh Tâm chia sẻ về chiến lược tuyển sinh tự chủ: để tìm được những bạn sinh viên "chuẩn chỉnh" phù hợp mục tiêu đào tạo, trường đã ưu tiên xét tuyển thẳng và đánh giá năng lực. Con số nói lên tất cả: từ chỉ 7.000 thí sinh ban đầu, đến năm 2021 đã có gần 70.000 bạn thi đợt 1 và gần 26.000 bạn đăng ký đợt 2! ĐHQG TP.HCM còn chủ trì thành lập nhóm lọc ảo phía Nam với hơn 90 trường tham gia.
Giai đoạn 2021-2025, ĐHQG TP.HCM sẽ giữ vững các phương thức hiệu quả này, đồng thời nghiên cứu mở rộng cách xét tuyển linh hoạt hơn - ví dụ như kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT với phỏng vấn hoặc thành tích đặc biệt về thể thao, văn hóa nghệ thuật. Nghe xịn xò không nào?
Về tự chủ chuyên môn học thuật, Phó Hiệu trưởng ĐH Bách Khoa Hà Nội Nguyễn Phong Điền cho biết nhà trường đang chủ trì 7 nhóm trường ĐH kỹ thuật cùng xây dựng chuẩn chương trình đào tạo kỹ sư mới, trong đó tăng cường học trải nghiệm để nâng cao kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên. Chương trình này sẽ được triển khai rộng rãi từ năm học này luôn! Ông cũng nhấn mạnh cần có sự đồng bộ trong văn bản pháp luật và một nền tảng báo cáo trực tuyến để mọi thứ vận hành mượt mà hơn.
Phó Giám đốc ĐHQG Hà Nội Nguyễn Hoàng Hải khẳng định toàn ngành Giáo dục đã thích nghi nhanh nhạy và phát huy hiệu quả trong dạy học nhờ chuyển đổi số. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý chuyển đổi số phải đảm bảo chất lượng; cân nhắc cho phép kiểm định chất lượng trực tuyến; xây dựng hệ thống học liệu chia sẻ chung; đào tạo giảng viên về kiểm tra đánh giá online; và siết chặt đầu ra khi triển khai Đề án 89.
Ông Nguyễn Đắc Hưng, Vụ trưởng Vụ Giáo dục và Đào tạo, Dạy nghề thuộc Ban Tuyên giáo Trung ương cho rằng Bộ GD-ĐT cần cùng các trường xây dựng kế hoạch 5 năm rõ ràng, xác định nhiệm vụ trọng tâm. Đồng thời cần sắp xếp lại hệ thống, xây dựng các mô hình đại học phân tầng rõ ràng và nhanh chóng tháo gỡ khó khăn cho hệ thống trường sư phạm, y tế, văn hóa nghệ thuật.
Hội nghị cũng có nhiều discussion sôi nổi về cơ chế tuyển dụng người nước ngoài, quy hoạch mạng lưới giáo dục đại học, chiến lược phát triển và đẩy mạnh chuyển đổi số. Các đơn vị chuyên môn của Bộ như Vụ Tổ chức Cán bộ, Cục Quản lý chất lượng, Vụ Giáo dục Đại học đã giải đáp chi tiết các thắc mắc.
Tự chủ toàn diện, có chiều sâu và hiệu quả - đó là mục tiêu!
Kết luận Hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn điểm lại những thành tích nổi bật của giáo dục đại học trong năm học đầy thử thách vừa qua. Đó là việc tiếp tục thực hiện tự chủ đại học và đạt kết quả quan trọng. Công tác tuyển sinh, đào tạo không chỉ đúng tiến độ mà còn cho thấy sự chủ động, sáng tạo của các trường trong việc biến thách thức thành cơ hội để đẩy mạnh chuyển đổi số.
Năm học vừa qua cũng chứng kiến sự gia tăng đáng kể các công bố quốc tế; chỉ số xếp hạng của giáo dục đại học Việt Nam tiếp tục được giữ vững và tăng trưởng - khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ giáo dục quốc tế; hoạt động đảm bảo và kiểm định chất lượng ngày càng được cải thiện.
Và highlight đặc biệt nhất? Đó là những đóng góp của khối đại học trong công tác phòng chống COVID-19! Các nghiên cứu kịp thời về vắc xin, thuốc, phương tiện, dụng cụ, vật tư phục vụ chống dịch từ các trường đại học được xã hội đánh giá cao. Cùng với đó là những đóng góp về nhân lực, vật lực trực tiếp cho tuyến đầu chống dịch. Respect!
Bộ trưởng ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của các trường, thầy cô, học viên và sinh viên đã tạo nên kết quả tốt đẹp. Những chỉ đạo quyết liệt và chính sách được ban hành kịp thời từ Bộ GD-ĐT cũng là dấu ấn quan trọng giúp vượt qua thách thức.
Bước sang năm học mới, Bộ trưởng nhấn mạnh giáo dục đại học cần tiếp tục khắc phục khó khăn để tiếp tục đổi mới, trong đó cần tăng cường các giải pháp thích nghi với tình hình dịch bệnh có thể còn kéo dài, chuyển đổi từ đào tạo trực tiếp sang đào tạo kết hợp trực tuyến (hybrid learning), kiên trì mục tiêu chất lượng và tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện.
"Giáo dục đại học không chỉ chuyển đổi số cho riêng mình, mà còn đóng vai trò nòng cốt trong chuyển đổi số toàn ngành giáo dục, hỗ trợ cho bậc học phổ thông và giáo dục địa phương", Bộ trưởng nhấn mạnh. Với vai trò là trung tâm trí tuệ, đây là việc các trường đại học cần lưu tâm đặc biệt.
Trong giai đoạn dịch bệnh còn diễn biến phức tạp, theo Bộ trưởng, các trường đại học cần tham gia chống dịch bằng mọi khả năng. Tiếp tục nghiên cứu thuốc, công cụ phòng chống dịch. Đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu tư vấn chính sách về kinh tế - xã hội, việc làm, giải quyết những tác động của dịch bệnh đến con người, xã hội và tâm lý.
Đề cập đến nội dung cụ thể, Bộ trưởng nhấn mạnh trước hết là tự chủ đại học. Năm học tới, tự chủ đại học sẽ tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng toàn diện, có chiều sâu và hiệu quả. "Tự chủ không gì khác là để đại học năng động hơn, giải phóng nguồn lực và sức sáng tạo, nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học. Nếu tự chủ không mang lại được điều đó thì cơ chế, chính sách phải điều chỉnh", Bộ trưởng nêu rõ quan điểm.
Từ đó, Bộ trưởng yêu cầu tiếp tục rà soát về mặt thể chế để từng bước đồng bộ, tạo cơ chế chính sách thuận lợi cho tự chủ. Ngoài ra, muốn triển khai tự chủ đúng hướng, cần nâng cao nhận thức và thống nhất cách hiểu để áp dụng các quy định về tự chủ - điều này Bộ trưởng cho rằng vẫn chưa thấu đáo ở một số trường.
"Thực thi quyền tự chủ phải làm sao để quyền đó lan tỏa đến chủ thể quan trọng là người thầy, các nhà khoa học. Tự chủ phải đem lại giá trị cao hơn cho tiếng nói chuyên môn, để tiếng nói của người thầy, nhà khoa học, chuyên gia trở thành tiếng nói quan trọng trong quản trị, vận hành cơ sở giáo dục đại học. Có làm được điều đó, tự chủ đại học mới đầy đủ và có chiều sâu", Bộ trưởng khẳng định. Đúng là phải trao quyền cho người am hiểu chứ nhỉ!
Đi cùng với tự chủ, một việc quan trọng khác được Bộ trưởng chỉ đạo tăng cường là công tác đảm bảo và kiểm định chất lượng, trong đó vai trò kiểm soát thông qua các bộ công cụ của cơ quan quản lý Nhà nước là yếu tố then chốt. Cụ thể, Bộ GD-ĐT sẽ rà soát các bộ tiêu chuẩn, tiêu chí; củng cố và phát triển các trung tâm kiểm định và đội ngũ kiểm định viên; hoàn thiện hệ thống chế tài xử phạt nghiêm minh hơn, sát thực tế hơn. Ngoài ra sẽ quan tâm nhiều hơn đến công tác hậu kiểm định.
Trong bối cảnh tuyển sinh chịu ảnh hưởng của dịch bệnh những năm gần đây, Bộ trưởng cũng nhắc đến tinh thần đổi mới công tác tuyển sinh, gắn với việc kỳ thi tốt nghiệp THPT phải năng động hơn để thích nghi và có sự đổi mới theo hướng tăng cường phân cấp. Đây là việc đang trong quá trình chuẩn bị, tuy nhiên theo Bộ trưởng, 2 ĐHQG và các đại học vùng có thể bắt tay ngay vào xây dựng và củng cố hệ thống các trung tâm khảo thí, tạo nền móng vững chắc cho các chủ trương đổi mới thi cử trong thời gian sắp tới.
Tóm lại, năm học mới hứa hẹn nhiều đổi mới tích cực cho hệ thống giáo dục đại học Việt Nam. Tự chủ nhiều hơn, linh hoạt hơn, chất lượng cao hơn - đó chính là những gì chúng ta đang hướng tới!
Nguồn: svvn.tienphong.vn