Nghe xong chắc bạn cũng sốc như mình: số ca nhiễm nấm đang tăng vùn vụt trên toàn cầu đấy!
Các chuyên gia tại tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) vừa khẳng định: biến đổi thời tiết cộng với những hành động của con người đang khiến tình hình này ngày càng nghiêm trọng hơn.
Cảnh báo đỏ: bệnh nhiễm nấm đang lên ngôi
Khoảng 10 năm trước, vào mùa mưa ở tỉnh Vân Nam, nhiều người đột nhiên tử vong vì suy tim không rõ lý do. Sau một hồi "trinh sát" dài, các nhà nghiên cứu từ Trung tâm Phòng chống và Kiểm soát dịch bệnh Trung Quốc (CDC) mới phát hiện thủ phạm chính là một loài nấm lạ tên Tiểu Bạch.
Nấm Tiểu Bạch thuộc họ Trogia, chứa tận 3 loại axit amin cực độc. Vì nhỏ xíu và không bán được tiền, người dân địa phương thường hái về ăn luôn thay vì đem bán. Chúng sẽ chuyển sang màu nâu ngay sau khi được hái.
Ai ăn phải loại nấm này sẽ bị tim đập nhanh, nôn mửa, chóng mặt, thậm chí tai biến và tử vong luôn á
Và đây chỉ là phần nổi của tảng băng thôi! Những năm gần đây, bệnh nhiễm nấm càng ngày càng phổ biến hơn. Tháng 10/2022, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lần đầu tiên công bố danh sách "most wanted" gồm 19 loài nấm đe dọa sức khỏe con người. Những loài nấm này không chỉ gây nhiễm trùng hoặc tử vong mà còn kháng thuốc cực mạnh luôn đó
WHO viết trong báo cáo: "Tỷ lệ mắc bệnh và phạm vi địa lý của các loại nấm bệnh đều đang mở rộng trên toàn thế giới do sự nóng lên toàn cầu và gia tăng du lịch, thương mại quốc tế".
Một nghiên cứu gần đây cho thấy, chỉ riêng Trung Quốc đã có hơn 70 triệu người mắc bệnh nhiễm nấm rồi. Từ những bệnh "nhẹ nhàng" như nấm móng, viêm giác mạc cho đến những thứ nguy hiểm như viêm màng não do nấm cryptococcus, nhiễm trùng não, nhiễm trùng tủy sống...
Trước cả khi WHO lên tiếng cảnh báo, các chuyên gia tại tỉnh Vân Nam đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiên cứu dịch tễ học về nhiễm nấm rồi. Điều khiến các nhà nghiên cứu Trung Quốc lo lắng là họ biết quá ít về nguồn gốc của những loại nấm gây bệnh ở người, mặc dù Vân Nam là thiên đường của các loài nấm. Tuy nhiên, giới khoa học đang cảnh báo rằng biến đổi thời tiết và hành vi của con người đang "buff" cho nấm trở nên nguy hiểm hơn bao giờ hết.
GS Peter Mortimer, chuyên gia Nấm học tại Viện Thực vật học Côn Minh, trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), cảnh báo: Hành động của con người đang làm đảo lộn các hệ thống sinh thái, phá vỡ các quá trình tự nhiên. Cụ thể là ở một số nơi tại Vân Nam, môi trường sống tự nhiên của các loài nấm đang bị phá hủy nghiêm trọng.
Khi Trái đất ngày càng nóng và khô hơn vì biến đổi khí hậu, nhiều loài động thực vật hoặc tuyệt chủng hoặc phải "di cư" tìm chốn an thân. Nhưng nấm thì khác, chúng không thể rời đi nên sẽ chọn cách... "biến hình" để thích nghi luôn
Ông Mortimer giải thích: "Các loài nấm có thể thay đổi hoàn toàn trong quá trình trao đổi chất, sinh lý học, thậm chí hình dáng bên ngoài và cấu trúc cũng thay đổi hoàn toàn. Chúng có thể biến thành một loài khác nhưng giới khoa học chưa thể hiểu rõ về quá trình thay đổi này".
Nấm đang "level up" và trở nên nguy hiểm hơn
Thực ra không phải loài nấm nào cũng có thể "làm hại" con người đâu nha. Nấm thích nghi với môi trường từ 25-28 độ C trong khi nhiệt độ cơ thể con người là 36 độ C - quá nóng để nấm sinh sôi. Vì thế, trước đây các bệnh nấm chủ yếu chỉ gây nhiễm trùng da hoặc móng thôi.
Nhưng giờ đây, với sự nóng lên toàn cầu, nấm đang dần "quen" với nhiệt độ cao hơn. Điều này cho phép các mầm bệnh nấm sinh sôi ngay trong cơ thể con người - nơi mà trước đây chúng không thể tồn tại được
Sau khi "tiến hóa" từ đặc điểm vô hại, chỉ ăn từ những thân cây đã mục, nấm giờ có thể lấy dinh dưỡng từ sinh vật sống như con người luôn. Không chỉ vậy, để thích nghi với những tác động của con người, nấm còn tiến hóa đến mức có thể tiêu thụ nhựa và cao su nữa, điều này khiến chúng trở nên cực kỳ nguy hiểm nếu xâm nhập vào cơ thể người.
Đồng thời, các hành vi của con người như chuyển đổi rừng tự nhiên thành đồn điền cao su đang "bật gốc" đất Vân Nam - nơi chứa bào tử của hàng nghìn loài nấm. Nấm sẽ giải phóng các bào tử siêu nhỏ vào không khí.
Khi con người hít phải bào tử này hoặc để chúng bám trên da, loại nấm này có thể xâm nhập vào phổi, máu và thậm chí não người nữa đó Sợi nấm sẽ tiêu hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng từ cơ thể chúng ta luôn.
Đặc biệt, các bệnh do nấm cực kỳ khó trị. Theo ông Mortimer, các tế bào nấm có cấu trúc giống với tế bào động vật, nên rất khó bị tiêu diệt bằng thuốc. Do đó, nhiều loại thuốc dùng để chống nhiễm nấm không những không hiệu quả mà còn có thể gây hại cho tế bào người luôn
Ông Mortimer cho biết: "Khi chúng ta chặt phá rừng nhiệt đới và lập đồn điền cao su, chúng ta xâm lấn vào các nguồn nấm gây bệnh tự nhiên trong đất và tăng khả năng tiếp xúc với chúng".
Trong bối cảnh như vậy, ông Mortimer nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết lập một hệ thống kiểm tra các mầm bệnh nấm tiềm ẩn trước khi đất được chuyển đổi thành ruộng nông nghiệp, tòa nhà hoặc đường giao thông.
"Khi không thể tránh được việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, chúng ta có thể thực hiện đánh giá đa dạng sinh học nấm trong cảnh quan sẽ bị ảnh hưởng, để xem loại nấm nào hiện diện và sau đó đưa ra quyết định quản lý có tiến hành hay không chuyển đổi mục đích sử dụng đất", ông Mortimer chia sẻ.
Theo Sixth Tone
Nguồn: soha.vn