Sau Thế chiến 2, kinh tế Nhật Bản bùng nổ nhanh đến mức... không tưởng luôn ấy! Từ một đảo quốc chẳng có gì đáng kể, họ lột xác thành cường quốc công nghệ khiến cả thế giới phải ngước nhìn
Giờ cứ nhắc đến ô tô, tivi, máy game hay đồ điện tử Nhật là ai cũng nghĩ ngay đến sự xịn xò và hiện đại. Nhưng mà plot twist ở chỗ: người Nhật có phần "lạc nhịp" với thế giới đấy
Bạn có thể thấy cảnh máy fax cổ lỗ sĩ đặt ngay cạnh cửa hàng toàn robot phục vụ - wild phết! Họ vừa giữ công nghệ cũ mà thế giới bỏ rơi, vừa dẫn đầu xu hướng mới. Đúng là "chaotic good" của làng công nghệ
Những món đồ độc lạ mà người Nhật "đu" đến tận giờ sẽ giúp bạn hiểu thêm về tư duy của họ đấy. Và trust me, dù đang ở thời điểm nào thì những thứ này vẫn cực kỳ thú vị nha!
1. Máy nghe nhạc MiniDisc Sony MZ-R55
MiniDisc (MD) từng là huyền thoại thập niên 90, nhưng trên toàn cầu thì... flop khá tệ. Sony kỳ vọng nó sẽ "giết" cả Walkman lẫn DiscMan của chính họ, nhưng cuộc đời không như là mơ
Tuy nhiên tại Nhật, MD lại thành hiện tượng văn hóa thực sự! Cả thập niên 90 đến đầu 2000, nó thống trị hoàn toàn. Bạn cứ xem phim, anime Nhật thời đó là thấy MD xuất hiện tùm lum
Mẫu MZ-R55 ra mắt 1998 với giá ngon, nhỏ gọn nhất thời điểm đó. MD có nhiều điểm cực xịn với dân Nhật hay đi tàu xe: ghi xóa được nhiều lần, chống sốc tốt (khác hẳn máy CD cầm tay thời đó hay... nhảy nhót), chất lượng âm thanh số gần bằng CD mà vượt xa băng cassette
Sau này iPod và MP3 player xuất hiện thì MD mới "about to end", nhưng vẫn còn fan cứng đến tận giờ đấy!
2. Điện thoại mạng PHS (Personal Handy-phone System)
Hầu hết thế giới dùng GSM hoặc CDMA, nhưng Nhật Bản lại... đi riêng một đường. Họ skip luôn GSM, và CDMA thì giờ cũng đã về vườn rồi. Thập niên 90, họ triển khai PHS - một hệ thống rẻ hơn và khác biệt hoàn toàn!
Thay vì xây tháp phát sóng cao vút, PHS dùng trạm cơ sở nhỏ nhưng siêu dày đặc. Phù hợp với đô thị đông người ở Nhật lắm luôn. Nhờ đó, mấy chiếc điện thoại đeo tay kỳ lạ như trong hình có chất lượng thoại trong veo, cước rẻ và chạy mượt ở mọi nơi trong thành phố ️
PHS sống dai đến mức khó tin - ra mắt 1995, đến tận 2023 (28 năm sau!) mới chính thức tắt thở. Respect!
3. Từ điển điện tử Casio EX-word
Thời đại smartphone và 4G/5G giờ, tra từ gì cũng có Google trong túi rồi. Nhưng hồi xưa, muốn biết nghĩa từ phải mang theo từ điển giấy dày cộp, thậm chí in chữ siêu nhỏ để bỏ túi cho tiện
Nhưng ở Nhật - "xứ sở tương lai" - lại có giải pháp khác: từ điển điện tử! Mẫu Casio EX-word XD-Z6500 trong hình sản xuất năm 2018 đấy, thuộc thế hệ cuối và xịn nhất. Dòng sản phẩm này bắt đầu từ 1996 với XD-500 luôn.
Trông như laptop mini nhưng thực chất là máy tra từ siêu tiện. Theo thời gian, nó tích hợp cả tá từ điển, bách khoa toàn thư, hướng dẫn phát âm... đủ thứ trên đời
Lý do nó phổ biến? Học sinh Nhật BUỘC phải có vì... không được dùng điện thoại trong lớp! Tạo ra khoảng trống thị trường cực lớn luôn.
Dù vẫn còn bán đến 2025, Casio đã thông báo dừng phát triển mẫu mới vì smartphone quá mạnh và... tỷ lệ sinh ở Nhật giảm báo động
4. Điện thoại gập "Keitai"
Một số Keitai cũng chạy trên nền PHS nói trên, nhưng Nhật nổi tiếng với dòng feature phone (điện thoại phổ thông cao cấp) mới là điểm nhấn!
Keitai chưa phải smartphone nhưng gần lắm rồi: duyệt web được, gửi email được, chụp ảnh, chơi game cơ bản... Thậm chí có GPS, xem tivi, thanh toán di động, camera xịn hơn điện thoại thường, tải app nữa kìa!
Công lớn phải kể đến dịch vụ i-mode của NTT Docomo - cho phép điện thoại thường vào mạng. Trước đó muốn online phải dùng máy tính thôi!
Nhờ combo Keitai + i-mode, người Nhật đã quen internet di động từ siêu sớm. i-mode ra mắt 1999, mới tắt năm 2026 - gần 3 thập kỷ hoạt động! Đây chính là tiền thân của internet di động ngày nay đó
5. Máy chơi game Pachinko
Không gì đặc trưng cho giải trí Nhật bằng quán pachinko - ngang hàng với karaoke và "khách sạn tình yêu" luôn! Nhật cấm đánh bạc cực nghiêm nhưng pachinko lại lách luật cực khéo
Về bản chất là biến thể của pinball - kiểu pinball nguyên thủy trước khi có thanh gạt. Bắn bi sắt nhỏ, bi rơi qua các chốt kim loại vào lỗ thưởng. Thưởng không phải tiền, nhưng có thể mang sang cửa hàng bên cạnh đổi tiền "hợp pháp"
Nhiều người Nhật ngồi hàng giờ dán mắt vào đèn nhấp nháy! Muốn tương tác nhiều hơn thì Nhật còn là "pháo đài" cuối cùng của game arcade nữa ️
6. Hệ thống đĩa Famicom (Famicom Disk System)
Nintendo Entertainment System (NES) định hình thập niên 80 và cứu ngành game sau thảm họa sụp đổ 1983 tại Mỹ. Đặc trưng nhất là băng game và thói quen "thổi vào chân cắm" (thực ra làm vậy còn hại băng hơn đấy )
Băng game bền và nhanh, nên Nintendo gắn bó lâu (máy mới nhất hiện vẫn dùng thẻ dạng băng!). Nhưng dung lượng lại là vấn đề nan giải...
Giải pháp? Famicom Disk System - phụ kiện cho Famicom (phiên bản NES tại Nhật)! Về bản chất là ổ đĩa mềm chuyên dụng. Lưu game trực tiếp lên đĩa không cần pin, dung lượng lớn hơn nhiều mà giá rẻ hơn
Người chơi còn có thể mang đĩa cũ đến ki-ốt tự động để ghi game mới với giá ưu đãi! Ban đầu định phát hành tại Mỹ nhưng... chẳng bao giờ thành sự thật
7. Dòng máy tính cá nhân NEC PC-98
IBM PC thay đổi lịch sử, nhưng Nhật có cuộc cách mạng PC riêng trong thập niên 80-90. Thay vì chuẩn x86 của IBM, thị trường Nhật bị thống trị bởi PC-9800 của NEC (cũng dựa trên x86 nhưng không tương thích với máy phương Tây)!
Hàng nghìn game, ứng dụng văn phòng, phần mềm doanh nghiệp được phát triển riêng cho hệ máy này. Giờ thì không ai dùng phần mềm văn phòng của nó nữa, nhưng kho game thì khủng và tinh tế lắm
Nhiều game visual novel kinh điển, RPG, hành động, chiến thuật... Một số như "Popful Mail" hay "Policenauts" được chuyển thể lên nền tảng mới, nhưng PC-98 vẫn đại diện cho thời kỳ lịch sử riêng biệt của Nhật - tách biệt hoàn toàn với phương Tây, như từ vũ trụ song song vậy
8. Trợ lý kỹ thuật số cá nhân Sharp Zaurus PDA
Trước khi smartphone bùng nổ, muốn có thiết bị mạnh mẽ và linh hoạt để làm việc di động phải dùng PDA (Personal Digital Assistant)!
Phương Tây có Palm Pilot và HP iPaq, còn Nhật thì có Sharp Zaurus - cái tên số 1 khi nhắc đến PDA
Phiên bản đầu thập niên 90 chạy hệ điều hành riêng, nhưng thế hệ sau như SL-5000D chuyển sang Linux. Kiểu dáng cũng đa dạng: vừa có dạng bảng như Palm/HP, vừa có kiểu vỏ sò gập như hình!
Zaurus nối tiếp thương hiệu Wizard (màn hình trắng đen) trước đó, và phiên bản PI-3000 đầu tiên thành best-seller của Sharp luôn
Sharp dừng sản xuất Zaurus năm 2008, không lâu sau iPhone thế hệ đầu ra mắt. Clearly không phải trùng hợp, vì smartphone hiện đại làm mọi thứ PDA làm được... và còn hơn thế nữa!
Nguồn: kenh14.vn