Từ một mùa hè không bao giờ xuất hiện, nó đã trở thành mùa hè được nhắc mãi trong lịch sử loài người.
Tưởng tượng cảnh này nè: Một mùa hè bí ẩn, người ta khắp nơi trên thế giới tỉnh dậy với cánh đồng đóng băng và tuyết rơi giữa mùa hè - điều mà các dì dượng dự báo thời tiết hồi đó hoàn toàn "tịt ngòi" giải thích được. Nhưng giờ chúng ta đã biết lý do tại sao drama này xảy ra rồi đó!
Năm đó chính là 1816.
Hãy thử hình dung: Bạn nhảy dựng khỏi giường, mong chờ ánh nắng vàng óng và bầu trời xanh ngắt, nhưng thay vào đó là một khung cảnh mùa đông hiện ra ngoài cửa sổ. Bạn check lịch và dùng ngón tay lạnh tanh lướt qua dòng chữ "Tháng Sáu". Cuối cùng cũng là mùa hè rồi, mà sao lại đang có tuyết rơi vậy trời???
Thêm nữa, mùa màng đang chết dần, các con sông đóng băng và mọi người kiên nhẫn chờ đợi một mùa hè... sẽ không bao giờ đến. Đó chính là thực tế ở năm 1816, một năm được gọi là "Năm không có mùa hè".
Thời tiết lúc đó khó đoán và hơi creepy trên khắp Bắc Mỹ, Châu Âu và Châu Á. Sương giá phủ kín các trang trại trong những tháng đáng lẽ phải nóng bức. Mưa to và nhiệt độ âm đã phá hủy mùa màng, dẫn đến tình trạng thiếu lương thực ảnh hưởng đến hàng triệu người. Vào thời điểm đó, không ai hiểu tại sao khí hậu đột ngột thay đổi thế; như thể trật tự tự nhiên của thế giới đã bị "bug" mất rồi. Và bạn không thể chỉ bật TV lên và dựa vào Cơ quan Thời tiết Quốc gia để giải mã hiện tượng kỳ dị này được đâu.
Nguyên nhân gây ra cái lạnh thấu xương này thực ra bắt đầu từ cách xa hàng nghìn dặm so với một số quốc gia bị ảnh hưởng. Một vụ phun trào núi lửa cực khủng ở phía bên kia hành tinh đã làm thay đổi bầu khí quyển của Trái đất và đẩy nó vào một trong những năm "off" nhất trong lịch sử loài người.
Thảm họa bắt đầu vào tháng 4 năm 1815, khi núi Tambora (một ngọn núi lửa ở Indonesia) phun trào với sức mạnh kinh hoàng. Vụ nổ dữ dội đến nỗi có thể nghe thấy từ cách xa hàng trăm dặm luôn. Hàng nghìn người đã mất mạng, toàn bộ các ngôi làng bị xóa sổ và những đám mây tro bụi siêu to khổng lồ phun thẳng vào bầu khí quyển. Ngày nay, các nhà nghiên cứu coi vụ phun trào Tambora là một trong những sự kiện núi lửa mạnh nhất trong lịch sử nhân loại.
Tác động thực sự đến sau đó nè. Vụ phun trào đã đẩy những đám mây tro bụi và lưu huỳnh khổng lồ vào bầu khí quyển. Những hạt nhỏ xíu này lan rộng khắp toàn cầu và đóng vai trò như một tấm màn khổng lồ, phản xạ ánh sáng mặt trời ra khỏi Trái đất. Với việc ít ánh sáng mặt trời chiếu xuống hơn, nhiệt độ đã giảm hơn 5 độ trên toàn thế giới luôn!
Đến mùa hè năm 1816, những ảnh hưởng là không thể chối cãi. Ở New England, tuyết rơi vào tháng 6 và sương giá xuất hiện gần như mọi tháng trong mùa trồng trọt. Nông dân mất trắng ngô, lúa mì và rau củ vì mặt đất quá lạnh. Châu Âu phải đối mặt với những cơn bão mưa không dứt, bầu trời âm u và lũ lụt đã phá hủy hầu hết mùa màng. Trung Quốc cũng trải qua nạn đói và các ca bệnh tả tăng vọt khắp Ấn Độ.
Điều khiến chuyện này thêm phần "ngang" là những người sống vào thời điểm đó không hề biết một ngọn núi lửa đã gây ra cuộc khủng hoảng này. Bạn hoặc là chấp nhận nó, hoặc lo lắng rằng mùa hè sẽ không bao giờ quay trở lại. Khoa học thời tiết vẫn đang "còn non" vào đầu thế kỷ 19 và nhiều cộng đồng đã tìm kiếm những lời giải thích tôn giáo hoặc coi khí hậu bất thường là dấu hiệu của những thứ tồi tệ sắp xảy ra. Phải mất nhiều năm các nhà khoa học mới connect được vụ phun trào của Tambora với sự làm lạnh toàn cầu này.
Hầu như tất cả mọi người sống vào năm 1816 đều cảm nhận được những ảnh hưởng của vụ phun trào theo cách này hay cách khác, nhưng các cộng đồng nông nghiệp là những người "gánh" nặng nhất. Các gia đình phụ thuộc vào vụ thu hoạch thành công để sống sót và việc mất mùa liên tục đã dẫn đến nạn đói và giá lương thực tăng chóng mặt. Ở một số vùng của Hoa Kỳ, nông dân bỏ đất đai và di chuyển về phía tây để tìm kiếm điều kiện tốt hơn. Các nhà sử học tin rằng điều này đã giúp thúc đẩy việc định cư ở các khu vực thuộc vùng Trung Tây.
Châu Âu trải qua những hậu quả thậm chí còn nghiêm trọng hơn. Tình trạng thiếu lương thực đã gây ra các cuộc bạo loạn ở một số quốc gia khi người dân tuyệt vọng đấu tranh để mua bánh mì và ngũ cốc. Suy dinh dưỡng làm suy yếu các cộng đồng và các căn bệnh như sốt phát ban lây lan như "chạy đà". Thời tiết lạnh giá đã làm gián đoạn cuộc sống hàng ngày nghiêm trọng đến mức nhiều người sợ rằng khí hậu đã thay đổi vĩnh viễn rồi.
Điều kiện ảm đạm thậm chí còn ảnh hưởng đến văn học và nghệ thuật nữa đó. Trong mùa hè giông bão năm 1816, tác giả Mary Shelley đã ở gần Hồ Geneva với một nhóm nhà văn, bao gồm cả Lord Byron. Bị "trap" trong nhà bởi mưa không dứt và bầu trời tối om, họ đã thách thức nhau viết những câu chuyện ma. Trải nghiệm đó cuối cùng đã truyền cảm hứng cho cuốn tiểu thuyết đình đám Frankenstein của Shelley. Về cơ bản, nếu bạn là fan của Frankenstein, bạn phải cảm ơn Năm không có mùa hè đó nha!
Người phụ nữ trước mặt trời mọc (1818), một bức tranh của Caspar David Friedrich mô tả bầu trời nhuốm màu vàng sau vụ phun trào núi lửa Tambora.
Những sự kiện rét run (theo đúng nghĩa đen luôn á) của năm 1816 đã cho thấy cách một thảm họa ở một khu vực duy nhất có thể impact toàn bộ hành tinh. Một vụ phun trào núi lửa ở Indonesia đã làm rối loạn các kiểu thời tiết trên toàn thế giới, phá hủy nguồn cung cấp thực phẩm, ảnh hưởng đến hàng triệu sinh mạng và thậm chí tạo cảm hứng cho một trong những tác phẩm văn học nổi tiếng nhất mọi thời đại.
Từ mùa hè không bao giờ có cho đến một mùa hè được nhớ mãi, năm 1816 tồn tại như một minh chứng cho cả sự khó đoán của thiên nhiên và sức mạnh kiên cường của con người.
Nguồn: Mentalfloss
Nguồn: kenh14.vn
Tưởng tượng cảnh này nè: Một mùa hè bí ẩn, người ta khắp nơi trên thế giới tỉnh dậy với cánh đồng đóng băng và tuyết rơi giữa mùa hè - điều mà các dì dượng dự báo thời tiết hồi đó hoàn toàn "tịt ngòi" giải thích được. Nhưng giờ chúng ta đã biết lý do tại sao drama này xảy ra rồi đó!
Năm đó chính là 1816.
Hãy thử hình dung: Bạn nhảy dựng khỏi giường, mong chờ ánh nắng vàng óng và bầu trời xanh ngắt, nhưng thay vào đó là một khung cảnh mùa đông hiện ra ngoài cửa sổ. Bạn check lịch và dùng ngón tay lạnh tanh lướt qua dòng chữ "Tháng Sáu". Cuối cùng cũng là mùa hè rồi, mà sao lại đang có tuyết rơi vậy trời???
Thêm nữa, mùa màng đang chết dần, các con sông đóng băng và mọi người kiên nhẫn chờ đợi một mùa hè... sẽ không bao giờ đến. Đó chính là thực tế ở năm 1816, một năm được gọi là "Năm không có mùa hè".
Thời tiết lúc đó khó đoán và hơi creepy trên khắp Bắc Mỹ, Châu Âu và Châu Á. Sương giá phủ kín các trang trại trong những tháng đáng lẽ phải nóng bức. Mưa to và nhiệt độ âm đã phá hủy mùa màng, dẫn đến tình trạng thiếu lương thực ảnh hưởng đến hàng triệu người. Vào thời điểm đó, không ai hiểu tại sao khí hậu đột ngột thay đổi thế; như thể trật tự tự nhiên của thế giới đã bị "bug" mất rồi. Và bạn không thể chỉ bật TV lên và dựa vào Cơ quan Thời tiết Quốc gia để giải mã hiện tượng kỳ dị này được đâu.
Nguyên nhân gây ra cái lạnh thấu xương này thực ra bắt đầu từ cách xa hàng nghìn dặm so với một số quốc gia bị ảnh hưởng. Một vụ phun trào núi lửa cực khủng ở phía bên kia hành tinh đã làm thay đổi bầu khí quyển của Trái đất và đẩy nó vào một trong những năm "off" nhất trong lịch sử loài người.
Thảm họa bắt đầu vào tháng 4 năm 1815, khi núi Tambora (một ngọn núi lửa ở Indonesia) phun trào với sức mạnh kinh hoàng. Vụ nổ dữ dội đến nỗi có thể nghe thấy từ cách xa hàng trăm dặm luôn. Hàng nghìn người đã mất mạng, toàn bộ các ngôi làng bị xóa sổ và những đám mây tro bụi siêu to khổng lồ phun thẳng vào bầu khí quyển. Ngày nay, các nhà nghiên cứu coi vụ phun trào Tambora là một trong những sự kiện núi lửa mạnh nhất trong lịch sử nhân loại.
Tác động thực sự đến sau đó nè. Vụ phun trào đã đẩy những đám mây tro bụi và lưu huỳnh khổng lồ vào bầu khí quyển. Những hạt nhỏ xíu này lan rộng khắp toàn cầu và đóng vai trò như một tấm màn khổng lồ, phản xạ ánh sáng mặt trời ra khỏi Trái đất. Với việc ít ánh sáng mặt trời chiếu xuống hơn, nhiệt độ đã giảm hơn 5 độ trên toàn thế giới luôn!
Đến mùa hè năm 1816, những ảnh hưởng là không thể chối cãi. Ở New England, tuyết rơi vào tháng 6 và sương giá xuất hiện gần như mọi tháng trong mùa trồng trọt. Nông dân mất trắng ngô, lúa mì và rau củ vì mặt đất quá lạnh. Châu Âu phải đối mặt với những cơn bão mưa không dứt, bầu trời âm u và lũ lụt đã phá hủy hầu hết mùa màng. Trung Quốc cũng trải qua nạn đói và các ca bệnh tả tăng vọt khắp Ấn Độ.
Điều khiến chuyện này thêm phần "ngang" là những người sống vào thời điểm đó không hề biết một ngọn núi lửa đã gây ra cuộc khủng hoảng này. Bạn hoặc là chấp nhận nó, hoặc lo lắng rằng mùa hè sẽ không bao giờ quay trở lại. Khoa học thời tiết vẫn đang "còn non" vào đầu thế kỷ 19 và nhiều cộng đồng đã tìm kiếm những lời giải thích tôn giáo hoặc coi khí hậu bất thường là dấu hiệu của những thứ tồi tệ sắp xảy ra. Phải mất nhiều năm các nhà khoa học mới connect được vụ phun trào của Tambora với sự làm lạnh toàn cầu này.
Hầu như tất cả mọi người sống vào năm 1816 đều cảm nhận được những ảnh hưởng của vụ phun trào theo cách này hay cách khác, nhưng các cộng đồng nông nghiệp là những người "gánh" nặng nhất. Các gia đình phụ thuộc vào vụ thu hoạch thành công để sống sót và việc mất mùa liên tục đã dẫn đến nạn đói và giá lương thực tăng chóng mặt. Ở một số vùng của Hoa Kỳ, nông dân bỏ đất đai và di chuyển về phía tây để tìm kiếm điều kiện tốt hơn. Các nhà sử học tin rằng điều này đã giúp thúc đẩy việc định cư ở các khu vực thuộc vùng Trung Tây.
Châu Âu trải qua những hậu quả thậm chí còn nghiêm trọng hơn. Tình trạng thiếu lương thực đã gây ra các cuộc bạo loạn ở một số quốc gia khi người dân tuyệt vọng đấu tranh để mua bánh mì và ngũ cốc. Suy dinh dưỡng làm suy yếu các cộng đồng và các căn bệnh như sốt phát ban lây lan như "chạy đà". Thời tiết lạnh giá đã làm gián đoạn cuộc sống hàng ngày nghiêm trọng đến mức nhiều người sợ rằng khí hậu đã thay đổi vĩnh viễn rồi.
Điều kiện ảm đạm thậm chí còn ảnh hưởng đến văn học và nghệ thuật nữa đó. Trong mùa hè giông bão năm 1816, tác giả Mary Shelley đã ở gần Hồ Geneva với một nhóm nhà văn, bao gồm cả Lord Byron. Bị "trap" trong nhà bởi mưa không dứt và bầu trời tối om, họ đã thách thức nhau viết những câu chuyện ma. Trải nghiệm đó cuối cùng đã truyền cảm hứng cho cuốn tiểu thuyết đình đám Frankenstein của Shelley. Về cơ bản, nếu bạn là fan của Frankenstein, bạn phải cảm ơn Năm không có mùa hè đó nha!
Người phụ nữ trước mặt trời mọc (1818), một bức tranh của Caspar David Friedrich mô tả bầu trời nhuốm màu vàng sau vụ phun trào núi lửa Tambora.
Những sự kiện rét run (theo đúng nghĩa đen luôn á) của năm 1816 đã cho thấy cách một thảm họa ở một khu vực duy nhất có thể impact toàn bộ hành tinh. Một vụ phun trào núi lửa ở Indonesia đã làm rối loạn các kiểu thời tiết trên toàn thế giới, phá hủy nguồn cung cấp thực phẩm, ảnh hưởng đến hàng triệu sinh mạng và thậm chí tạo cảm hứng cho một trong những tác phẩm văn học nổi tiếng nhất mọi thời đại.
Từ mùa hè không bao giờ có cho đến một mùa hè được nhớ mãi, năm 1816 tồn tại như một minh chứng cho cả sự khó đoán của thiên nhiên và sức mạnh kiên cường của con người.
Nguồn: Mentalfloss
Nguồn: kenh14.vn