EchXanh1824
New member
Washington vẫn tự tin rằng họ sẽ được chào đón trở lại TPP, nhưng vấn đề nằm ở phản ứng của 11 nước thành viên TPP còn lại nè!
Tại sao ông Trump lại muốn quay lại TPP?
Từ đầu năm tới giờ, Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục thả thính về chuyện quay lại TPP - hiệp định thương mại tự do khu vực châu Á - Thái Bình Dương mà chính tay ông đã ký lệnh "chia tay" ngay sau khi nhậm chức năm 2017. Drama quá trời luôn!
Hồi tháng 2, tại Diễn đàn Kinh tế thế giới Davos ở Thụy Sĩ, ông Trump lần đầu tuyên bố muốn quay lại TPP. Sau đó lại tiếp tục đề xuất tái gia nhập trong cuộc họp báo với thủ tướng Australia Malcolm Turnbull. Gần đây nhất, trong cuộc họp với các nghị sĩ đảng Cộng hòa và các bang vùng Trung Tây nước Mỹ, ông Trump đã yêu cầu Đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer xem xét khả năng này.
Trao đổi với Trí Thức Trẻ, ông Stephen Olson - nhà nghiên cứu của Hinrich Foundation (tổ chức nghiên cứu thương mại quốc tế đặt tại Hồng Kông, Trung Quốc) phân tích rằng: Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang "đấu đá" nhau bằng thuế quan, có thể thấy động lực để Mỹ xem xét tái gia nhập TPP là để tìm thêm thị trường cho hàng nông sản Mỹ - vì họ đang lo mất đường vào thị trường Trung Quốc nếu các khoản thuế "khủng" có hiệu lực.
Hiện tại, theo phiên bản CPTPP (bản TPP không có Mỹ), Nhật Bản sẽ giảm thuế thịt bò Australia xuống còn 9%, trong khi Mỹ vẫn phải chịu thuế tận 38,5%. Các ông chủ trang trại thịt bò Mỹ kêu trời luôn!
Vì vậy, động thái này cũng được xem là chiêu "câu vote" kinh điển của Tổng thống Trump nhằm lôi kéo cử tri vùng Trung Tây - nơi tập trung các bang sản xuất nông nghiệp và đã "chọn mặt gửi vàng" cho ông trong cuộc bầu cử Tổng thống.
"Thỏa thuận tốt hơn" hay "Thỏa thuận khó hơn"?
Ông Trump liên tục nhấn mạnh rằng Mỹ sẽ quay lại TPP nếu có thỏa thuận tốt hơn. Vậy chính quyền ông muốn tái đàm phán điều khoản nào?
Thực tế, 11 nước thành viên đã hoãn 20 điều khoản trong thỏa thuận ban đầu. Rất nhiều trong số đó do Washington "đẩy" vào, như: tăng cường bảo vệ sở hữu trí tuệ cho sản phẩm hóa sinh, kéo dài thời hạn bản quyền và giảm rào cản cho các công ty vận chuyển.
Văn bản pháp lý của TPP-11 dài 584 trang, ngắn hơn 622 trang ban đầu khi còn có Mỹ. 18 trang bị bỏ chính là chương về sở hữu trí tuệ - nội dung mà Washington cho là siêu quan trọng và cũng là một trong những điều khoản khó đàm phán nhất.
Không chỉ vậy, nếu Mỹ quay lại có thể sẽ phải mở lại đàm phán về một số vấn đề "nhức đầu" với các thành viên còn lại, như thuế xe tải hay mức độ mở cửa ngành ô tô của Nhật Bản. Tokyo muốn tiếp tục nhập phụ tùng từ các nước ngoài hiệp định như Thái Lan.
Ngoài ra, Washington sẽ đòi thêm nhượng bộ cho nông sản Mỹ, chủ yếu từ các bang mà ông Trump "ăn điểm" trong cuộc bầu cử Tổng thống 2016. Gạo - thứ mà Nhật Bản xem là vấn đề an ninh quốc gia - có thể là điều khoản "khó nhằn" nhất. Các thành viên TPP ban đầu đã quyết định gạt ra để "chiều" Nhật Bản rồi đó.
Như vậy, về mặt kỹ thuật, việc khôi phục các điều khoản bị đình chỉ không khó. Nhưng củng cố chúng mới là chuyện "hại não"!
"Các điều khoản này được treo có mục đích cả. Điều rắc rối là Mỹ, đặc biệt dưới chính quyền hiện tại, bất cứ điều gì chính quyền Tổng thống Obama làm, họ muốn làm ngược lại... Tôi không nghĩ rằng 11 quốc gia thành viên hào hứng với việc đàm phán lại đâu", bà Deborah Elms - người sáng lập và giám đốc điều hành Trung tâm Thương mại Châu Á tại Singapore chia sẻ.
Quyết định nằm trong tay 11 thành viên, không phải Mỹ nha!
Các chuyên gia cho rằng sẽ không dễ để đàm phán lại khi 11 thành viên còn lại đã "xong xuôi" các thỏa thuận rồi.
Trả lời Trí Thức Trẻ về khả năng Mỹ tái gia nhập TPP, ông Stephen Olson nhận định: Washington vẫn tưởng họ sẽ được chào đón trở lại TPP, nhưng vấn đề chính là phản ứng của các nước thành viên TPP-11.
Nhà nghiên cứu tại Hồng Kông cho rằng các nước TPP-11 đã trải qua vòng đàm phán đầy cam go để đạt được đồng thuận sau khi Mỹ rút lui. Vì vậy, chưa chắc 11 nước có hào hứng "đào mộ" lại các vấn đề gây tranh cãi và tham gia vào một cuộc đàm phán khó khăn khác để đưa Mỹ trở lại hay không.
Mỹ sẽ chỉ được chào đón nếu chấp nhận nội dung hiệp định thương mại tự do như hiện tại. Vẫn chưa rõ các nước thành viên TPP-11 sẽ linh động đến mức nào nếu Mỹ muốn đàm phán các điều khoản quan trọng, ông Olson nói thêm.
Charles Finny - nhà nghiên cứu thuộc Đại học Wellington, từng là chuyên gia đàm phán của chính phủ New Zealand cho biết: "Nhiều khả năng sẽ không có chuyện đàm phán lại văn bản hiện tại hay chuyện Mỹ bước đến và yêu cầu khôi phục lại các điều khoản bị đóng băng".
"Có thể sẽ là một cuộc đàm phán kéo dài, có lẽ nó sẽ được gọi là cái gì đó khác và nó sẽ khác hẳn với TPP", ông Finny dự báo.
CPTPP dự kiến sẽ được phê chuẩn vào đầu năm tới - đây là thời điểm sớm nhất Mỹ có thể chính thức bắt đầu đàm phán tái gia nhập. Nhưng cả 11 quốc gia đều phải đồng ý chấp nhận thành viên mới nhé!
Update: Hôm qua 18/4, Tổng thống Mỹ lại đưa ra tuyên bố mới về TPP. Trên Twitter, ông viết: "Trong khi Nhật Bản và Hàn Quốc muốn chúng tôi quay trở lại TPP, tôi lại không thích thỏa thuận này cho nước Mỹ."
Plot twist quá trời!
Bình luận về vấn đề này, Edward Alden - chuyên gia thương mại tại Hội đồng đối ngoại (CFR) cho rằng ông Trump đã "bỏ phí" cơ hội tốt nhất để đạt được các thỏa thuận tối ưu hơn cho Mỹ khi quyết định rút khỏi TPP. Giờ đây, việc đưa ra những tuyên bố trái ngược về hiệp định còn làm suy yếu hơn nữa vị thế của mình trong đàm phán.
Nguồn: soha.vn