Ngày 3/12 vừa rồi, cuộc tham vấn cấp cao đầu tiên giữa Mỹ và EU về khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đã diễn ra tại Washington. Buổi gặp có sự đồng chủ trì của Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman và Tổng thư ký Cơ quan đối ngoại EU Stefano Sannino - khá xịn sò phải nói
Hai bên khẳng định họ có chung "vibe" trong việc tăng cường hợp tác với các đối tác ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Tất cả đều dựa trên nền tảng các giá trị, lợi ích chung và ủng hộ các khung đa phương theo luật lệ - nghe chuyên nghiệp hẳn ra luôn!
Tại sự kiện, Mỹ và EU đã "review" lại chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của mình. Cả hai cùng tái khẳng định quyết tâm phối hợp với nhau và các đối tác nhằm ủng hộ một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở, dựa trên thượng tôn pháp luật và giá trị dân chủ. Mục tiêu là đóng góp cho ổn định, an ninh và phát triển bền vững của khu vực này
Hai bên cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của vai trò trung tâm ASEAN và ủng hộ một ASEAN độc lập, mạnh mẽ. Mỹ và EU cùng chia sẻ mối quan tâm về an ninh, ổn định ở khu vực, bao gồm tự do hàng hải và hàng không theo luật pháp quốc tế như Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.
Đặc biệt, cả hai tái khẳng định quan tâm tới sự ổn định và hiện trạng ở eo biển Đài Loan (Trung Quốc), đồng thời nhấn mạnh muốn tăng cường hợp tác với Đài Loan (Trung Quốc) phù hợp với chính sách "một Trung Quốc" của mỗi bên.
Hồi tháng trước, trong chuyến công du châu Á, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Gina Raimondo đã tuyên bố chương trình "Cơ cấu kinh tế mới ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương" do Tổng thống Joe Biden công bố sẽ đánh dấu sự comeback của Mỹ tại châu Á sau nhiều năm vắng bóng.
Bà cho rằng kết quả của quá trình đàm phán lâu dài với các đối tác và đồng minh cần trở thành thỏa thuận chính thức. Điều này có tiềm năng mang lại cho Mỹ và các đồng minh, đối tác tại châu Á "nhiều lợi ích" hơn các thỏa thuận thương mại tự do truyền thống, kể cả CPTPP
Bình luận trên chương trình This Week in Asia, nhà dự báo chính trị Ian Bremmer cho rằng dù có hay không sự tham gia của Mỹ, CPTPP vẫn là một hiệp định "tốt" về mặt khách quan.
Ngoại trưởng Singapore Vivian Balakrishnan ngày 18/11 cho biết các thành viên CPTPP sẽ hoan nghênh bất kỳ nền kinh tế nào muốn gia nhập và đáp ứng được "các tiêu chuẩn rất cao" của hiệp định. Tuy nhiên, ông cũng khẳng định việc phê chuẩn thành viên mới cần có sự đồng thuận của tất cả các bên.
Với vai trò Chủ tịch Ủy ban CPTPP năm 2022, Singapore sẽ xúc tiến các cuộc thảo luận về việc kết nạp thành viên mới. Đáp lại câu hỏi của Tổng biên tập Bloomberg News John Micklethwait về phản ứng của Mỹ khi Trung Quốc đệ đơn xin gia nhập CPTPP, Bộ trưởng Gina Raimondo cho rằng nếu các thành viên hiện tại đồng ý chấp nhận Trung Quốc thì "không có gì đáng nói" cả.
Bà nhấn mạnh rằng Mỹ với tư cách một quốc gia có tiềm lực thương mại, các giá trị và ảnh hưởng về chính trị, kinh tế, cộng với nhiều năm kinh nghiệm và hợp tác ở châu Á, sẽ "biết cách làm thế nào", còn Trung Quốc sẽ "làm những điều phải làm".
Ông Ian Bremmer thì bình luận: "Nếu Trung Quốc thể hiện mong muốn gia nhập, chuẩn bị nghiêm túc và tiến hành thêm các cải cách, nền kinh tế của họ sẽ cởi mở và minh bạch hơn - đó cũng là điều tích cực"
Trong khi đó, nhà sáng lập hãng tư vấn chính trị Eurasia Group đã có những lời lẽ "khá gắt" về lập trường của Mỹ đối với thương mại đa phương. Chuyên gia Ian Bremmer cho rằng việc thiếu rõ ràng về các đề xuất đã phản ánh những khó khăn mà chính quyền Tổng thống Biden gặp phải trong việc thể hiện quan điểm về thương mại đa phương.
Ông nói thẳng: "Mỹ không có chiến lược thương mại đa phương ở thời điểm hiện tại, không phải vì họ không muốn... Đó là bởi tình hình chính trị trong nước khiến mọi chuyện trở nên thách thức hơn"
Khi được hỏi liệu những "drama" xung quanh các hiệp định thương mại đa phương có thể được giải quyết trong tương lai gần hay không, ông Ian Bremmer cho rằng đây không phải ưu tiên của chính quyền Tổng thống Joe Biden. "Không thể xảy ra. Tôi đã nói chuyện với tất cả những người có liên quan. Hồ sơ này không có trong chương trình nghị sự", ông khẳng định.
Trong khi đó, đề cập đến các chuyến thăm gần đây tới Singapore của Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris và Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin, cũng như chuyến công du đang diễn ra, bà Gina Raimondo tuyên bố rằng Mỹ "rất nghiêm túc về việc nối lại hợp tác kinh tế với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương".
Liệt kê các thành phần của "Cơ cấu kinh tế mới", Bộ trưởng Thương mại Mỹ cho biết việc thực hiện chương trình này khác so với các hiệp định thương mại tự do truyền thống: "Ví dụ, chúng ta có thể nói về hợp tác trong lĩnh vực chuỗi cung ứng, hợp tác đảm bảo sự bền vững và an toàn. Australia có những khoáng chất quan trọng mà tất cả chúng ta cần. Các bên có thể nói cụ thể và linh hoạt hơn về quan hệ đối tác"
Nguồn: soha.vn