LinhTeen7391
New member
Sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran, cuộc khủng hoảng ngoại giao vùng Vịnh giờ đây càng ngày càng rối như tơ vò, không biết đường nào mà lần
Vào đúng thời điểm Mỹ mong muốn gây áp lực tối đa với Iran thì khối liên minh khu vực mà Washington công phu xây dựng ở vùng Vịnh Arab để chống lại Tehran lại đang ngày càng chia rẽ sâu sắc. Thời điểm này đánh dấu đúng 1 năm kể từ khi khủng hoảng ngoại giao Qatar nổ ra, drama chưa hết nóng luôn nha!
Sự thiếu hợp tác của 6 thành viên trong Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) đã khiến Mỹ phải hạn chế một số hoạt động diễn tập quân sự với nhóm này. Thậm chí còn phải cử Ngoại trưởng Mike Pompeo bay đến khu vực để "thuyết phục" các đồng minh chấm dứt việc tẩy chay Qatar – một quốc gia tuy nhỏ mà có võ với trữ lượng khí đốt cực khủng.
Sau 1 năm, khủng hoảng Qatar vẫn bí đường cùng
Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh gồm Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Flashback về đúng một năm trước, vào ngày 5/6/2018, Bahrain, Saudi Arabia, UAE cùng Ai Cập đồng loạt tuyên bố cắt đứt quan hệ với Qatar vì cáo buộc nước này thân thiết với Iran và ủng hộ các nhóm cực đoan trong khu vực.
Song song với việc unfriend ngoại giao, các nước này còn ra đòn tẩy chay kinh tế cực gắt: ngăn chặn các chuyến bay của Qatar Airways qua không phận, đóng cửa biên giới trên đất liền duy nhất giữa Qatar và Saudi Arabia, không cho tàu biển của Qatar cập cảng... Basically là cấm toàn tập đó các bạn!
Trong bối cảnh bị cô lập, Qatar đã khôi phục hoàn toàn quan hệ ngoại giao với Iran. Và giống như trường hợp của Iran sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân lịch sử, Qatar cũng không có hứng thú nhượng bộ tí nào cả. Nước này từ chối phẳng các yêu cầu từ Bahrain, Saudi Arabia, UAE, coi đây là đụng chạm đến chủ quyền quốc gia của họ luôn.
GCC từ lâu được coi là đối trọng khu vực của Iran và đối tác siêu quan trọng của Quân đội Mỹ. Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ đóng ở Bahrain, Mỹ cũng có trung tâm lục quân ở Kuwait. Các căn cứ quân sự của UAE có sự hiện diện của máy bay chiến đấu Mỹ, thiết bị bay không người lái và cả binh sĩ, trong khi Dubai có cảng Jebel Ali – một trong những cảng biển bận rộn bậc nhất của Hải quân Mỹ ở nước ngoài. Ở phía bên kia "chiến tuyến", Qatar là nơi Mỹ đặt căn cứ al-Udeid - căn cứ không quân lớn nhất Trung Đông đấy nhé!
Không có quân Mỹ đồn trú nhưng Oman – một thành viên khác trong GCC cho phép lực lượng Mỹ tiếp cận các căn cứ của nước này và đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và phương Tây với Iran.
Thành viên cuối cùng trong GCC là Saudi Arabia cũng phụ thuộc nhiều vào sự hỗ trợ quân sự của Mỹ cho cuộc chiến đang diễn ra tại Yemen để chống lại lực lượng nổi dậy người Shiite ở đây.
Khủng hoảng ngoại giao Qatar đã chứng kiến sự tái sắp xếp công khai trong GCC – drama xoay vòng không ngừng nghỉ!
Saudi Arabia và UAE đã thực hiện chính sách đối ngoại ngày càng tân tiến, như can thiệp quân sự ở Yemen. Mối quan hệ giữa Hoàng Thái tử Abu Dhabi Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan và Hoàng Thái tử Saudi Arabia Mohammed Bin Salman ngày càng bff hơn. Bahrain thì lâu nay phụ thuộc vào nguồn tiền từ Saudi Arabia để hỗ trợ nền kinh tế đang gặp khó khăn và luôn kiên định ủng hộ Saudi Arabia và UAE.
Trong khi phe của Saudi Arabia, UAE và Bahrain thể hiện rõ quan điểm "đấu" với Qatar đến cùng thì Kuwait lại chủ trương hòa giải. Kuwait đã tổ chức một Hội nghị Thượng đỉnh GCC vào tháng 12/2017 với hy vọng các bên có thể vượt qua sự chia rẽ, trở lại thành một khối thống nhất. Nhưng mà kết quả chỉ là UAE và Saudi Arabia tuyên bố hình thành liên minh riêng chặt chẽ hơn thôi. Fail!
Qatar xích lại gần Iran, vùng Vịnh thêm phần rối ren?
Trong bối cảnh khu vực có nhiều diễn biến phức tạp và tiềm ẩn nhiều nguy cơ khó lường, Oman dưới sự lãnh đạo của Quốc vương H.M Sultan Qaboos Bin Said (77 tuổi) đã tìm cách duy trì bản sắc ngoại giao riêng, khác biệt với phần còn lại trong GCC. Kể từ khi khủng hoảng ngoại giao vùng Vịnh nổ ra và Qatar bị UAE phong tỏa tuyến vận chuyển đường biển, các cảng biển của Oman đã trở thành phương tiện quan trọng đối với Qatar.
Cả Kuwait và Oman đều cảm thấy áp lực từ cuộc chiến ngoại giao trong khu vực. Hai nước này vẫn chưa sẵn sàng cho sự thay đổi thế hệ lãnh đạo sắp tới. Đối với Oman, vẫn chưa rõ ai sẽ kế nhiệm Quốc vương H.M Sultan Qaboos Bin Said; trong khi đó, tranh chấp nội bộ trong các nhánh của Hoàng tộc cầm quyền ở Kuwait vẫn có khả năng xảy ra – thêm drama nữa rồi đây!
Chỉ có một điều chắc chắn là cả hai nước này đã và đang tiếp tục là mục tiêu bị chỉ trích của các phương tiện truyền thông Saudi Arabia và UAE. Tuy nhiên, cần lưu ý một điểm là việc chỉ trích các gia tộc cầm quyền là điều vô cùng hiếm hoi ở các quốc gia thuộc vùng Vịnh Arab, ngay cả trong thời điểm xảy ra cuộc chiến tranh chấp lãnh thổ ở khu vực này hồi những năm 1990.
Thực ra, đã có mối đe dọa về hành động quân sự trong những ngày đầu xảy ra cuộc khủng hoảng ngoại giao Qatar đấy.
Các quốc gia vùng Vịnh Arab dựa vào sức mạnh quân sự của Mỹ như một chỗ dựa an toàn sau cam kết của Tổng thống Mỹ Jimmy Carter năm 1980 sử dụng vũ lực để bảo vệ quyền lợi của nước Mỹ ở vịnh Ba Tư. Hậu quả cuộc Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991 đã củng cố điều đó cũng như sự phụ thuộc của Mỹ vào các căn cứ ở vùng Vịnh để phát động cuộc chiến tranh ở Afghanistan và Iraq.
Hiện vẫn chưa rõ Mỹ lựa chọn phương án nào trong cuộc đối đầu giữa các nước vùng Vịnh, dù khả năng xảy ra đối đầu không cao lắm.
Bản thân các quốc gia vùng Vịnh cũng ngày càng cảnh giác hơn với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ban đầu, ông Trump đứng về phía Bahrain, Saudi Arabia, UAE tẩy chay Qatar nhưng sau đó lại đổi ý – flip flop kinh điển!
Nguồn: soha.vn