Nghe hơi sốc nhưng mà trang trại điện gió ngoài khơi này có thể gen ra hơn 2.000 GW điện mỗi năm luôn đó - gấp gần đôi lượng điện mà cả nước Mỹ đang xài nè!
Cách đây 3 năm, 5 cái tua-bin gió siêu to khổng lồ đã bắt đầu quay tít ngoài khơi đảo Block ở Rhode Island (Mỹ), cung cấp 30 MW điện cho khoảng 1.000 người dân ở đó. Cho đến giờ, đây vẫn là trang trại điện gió ngoài khơi duy nhất của Mỹ luôn, nhưng mà plot twist là sắp có nhiều lắm rồi đấy!
Theo Bộ Năng lượng Mỹ thì tiềm năng của điện gió ngoài khơi khủng vô cùng - hơn 2.000 GW điện mỗi năm, gần gấp đôi lượng điện cả nước đang dùng. Chỉ cần khai thác được 1% thôi là gần 6,5 triệu hộ gia đình có thể xài điện gió biển thoải mái trong 10 năm tới rồi. Xịn không?
Mấy ngày trước, các bang dọc bờ biển phía Đông từ Maine đến Virginia đã chính thức nhảy vào cuộc cách mạng năng lượng tái tạo này. Không chỉ có điện xanh sạch, mà còn tạo ra hàng chục ngàn việc làm, hồi sinh các thành phố cảng đang "đau khổ" và boost kinh tế cho cả vùng duyên hải luôn!
"Chúng ta đang trong thời kỳ tăng trưởng vượt bậc á!" - Laura Morton, giám đốc cấp cao tại Hiệp hội Năng lượng gió Mỹ ở Washington chia sẻ. Bà còn dẫn chứng từ một sách trắng gần đây của "Sáng kiến đặc biệt về điện gió ngoài khơi", đang lên kế hoạch triển khai dự án kinh doanh trị giá tới 70 tỷ USD vào năm 2030 luôn đó!
Một nghiên cứu do New York, Massachusetts, Rhode Island và Liên minh Năng lượng sạch quốc gia cùng làm cho thấy: phát triển trang trại điện gió ngoài khơi từ Maryland đến Maine với công suất 8.000 MW vào năm 2030 sẽ tạo ra 36.000 việc làm full-time cho người Mỹ. Theo Morton thì "để xây dựng và vận hành một trang trại điện gió cần cả một đội quân 74 ngành nghề khác nhau" - từ kỹ sư đến chuyên gia đường ống luôn nha!
Tua-bin khổng lồ của GE - cái này phải gọi là "quái vật" thật!
Các dự án điện gió quy mô lớn ngoài khơi Bắc Âu - hiện có tổng công suất 18.499 MW trải dài 11 quốc gia - đang là mô hình mà Mỹ học hỏi đây. Chi phí giảm rồi, công nghệ phát triển rồi, và chính phủ liên bang đã cho thuê 15 khu vực thương mại trên biển với giá 472 triệu USD. Dư luận cũng support hướng đi giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt khi biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng nhanh.
"Chi phí đã giảm khoảng 17% ở Mỹ trong 5 năm qua" - Thomas Brostrom, CEO tại Mỹ của Orsted (công ty chuyên về điện gió ngoài khơi) cho biết. Giá megawatt-trên-giờ của các dự án này giờ đã có thể cạnh tranh tốt với các nguồn năng lượng khác rồi đó!
Lý do nữa là công nghệ tiên tiến giờ cho phép tạo ra các tua-bin lớn hơn, hiệu quả hơn, "bắt" được nhiều gió hơn. GE Renewable Energy của General Electric (trụ sở ở Paris) từng gây chú ý hồi tháng 7 khi giới thiệu Haliade-X 12 MW. Cao gần 260 mét, có 3 cánh quạt mỗi cánh dài hơn 220 mét - một cái tua-bin này cung cấp điện cho tới 16.000 hộ gia đình luôn nha! ️
"Chúng tôi biết kích cỡ và công suất đều quan trọng, và chúng tôi có lợi thế ở cả hai" - John Lavelle, chủ tịch và CEO của bộ phận điện ngoài khơi thuộc GE Renewable Energy nói. Ông cho biết tua-bin khổng lồ 12 MW này tạo ra điện nhiều hơn 40% so với bất kỳ tua-bin nào đang có ở Mỹ. GE đang nắm 41,4% thị phần Mỹ tính đến cuối 2018, theo sau là Vestas của Đan Mạch (24,2%) và Siemens Gamesa Renewable Energy (19,7%).
Các bang ở Đông Bắc Mỹ có tiềm năng điện gió ngoài khơi cao nhất á! Ở New England, số dự án thầu điện gió cao gấp 4 lần so với dự án điện từ khí đốt tự nhiên - theo ISO England (tổ chức phi lợi nhuận ở bang này). Báo cáo năm 2017 của Phòng thí nghiệm Năng lượng Tái tạo quốc gia ước tính đến năm 2027, New England có thể đạt công suất 144 GW, trong đó Maine và Massachusetts dẫn đầu với 65 GW và 55 GW.
Massachusetts đã đi được khá xa kể từ sau cú fail của Cape Wind - dự án năm 2001 với tham vọng triển khai 130 tua-bin ở Nantucket Sound gần Cape Cod, Nantucket và Vineyard. Dự án này cuối cùng bị cancel năm 2017 sau một loạt vấn đề pháp lý, tài chính và nhiều cuộc biểu tình phản đối từ giới nhà giàu địa phương.
Dự án quy mô lớn đầu tiên gặp thất bại nhưng bài học thì nhiều!
Những bài học từ dự án cay đắng đó đã mang lại "quả ngọt" cho nhiều dự án hiện tại ở Bay State, do Vineyard Wind phát triển - một sự hợp tác giữa Copenhagen Infrastructure Partners và Avangrid Renewables (trụ sở ở New Bedford, Massachusetts). Dự án đầu tiên phải kể đến là Vineyard Wind 1, cách bờ biển 15 dặm. Nhà phát triển dự định khởi động trang trại điện gió ngoài khơi quy mô lớn đầu tiên của cả nước vào năm 2022, với 84 tua-bin Siemens 9,5 MW, cung cấp điện cho ít nhất 400.000 khách hàng.
Nhưng tháng 8, Cục Quản lý Năng lượng Đại dương (BOEM) thuộc Bộ Nội vụ Mỹ đã bắt dự án 2,8 tỷ USD này phải dừng lại. Lý do là cần thêm thời gian nghiên cứu đánh giá "tác động tích lũy" của các dự án điện gió ngoài khơi đã được lên kế hoạch trong khu vực.
Dù vậy, Erich Stephens - Giám đốc phát triển của Vineyard Wind - vẫn lạc quan rằng quyết định của BOEM là dấu hiệu tốt cho thấy tiềm năng của điện gió ngoài khơi trong tương lai.
"BOEM nhận ra họ đã đánh giá thấp tốc độ tăng trưởng của ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi Mỹ và phải lùi lại để đánh giá thêm" - ông nói, và cho biết vẫn chưa có lịch trình mới cho dự án của mình.
Ngày 5/12 vừa rồi, các quan chức Connecticut đã chọn dự án tiếp theo của Vineyard Wind là Park City 804-MW làm dự án chiến thắng trong đợt gọi thầu điện gió ngoài khơi đầu tiên của bang. Tháng 6, bang này đã thông qua luật yêu cầu các dự án điện gió ngoài khơi phải đạt công suất 2.000 MW vào năm 2030.
Dự kiến vào hoạt động năm 2025, Park City được kỳ vọng cung cấp khoảng 14% tổng điện năng mà toàn bang Connecticut cần. "Đây còn là bước tiến lớn đến mục tiêu nguồn cung điện sạch 100% của Thống đốc Ned Lamont vào năm 2040" - Katie Dykes, ủy viên Bộ Năng lượng và Bảo vệ Môi trường bang cho biết.
Yếu tố quyết định khác trong việc chọn Vineyard Wind thay vì hai nhà thầu khác là cam kết chi hoặc đầu tư gần 890 triệu USD vào Bridgeport - thành phố lớn nhất và cũng là một trong những thành phố đang gặp khó khăn nhất của bang. Cam kết này bao gồm xây dựng cơ sở rộng gần 7,3 hecta tên Barnum Landing để lập kế hoạch và lắp ráp, đồng thời thành lập cơ sở điều hành và bảo trì, tạo ra hơn 100 việc làm ổn định cho người dân. ️
Năm ngoái, Connecticut đã trao hai dự án điện gió ngoài khơi nhỏ hơn cho Revolution Wind - liên doanh 600-MW giữa Orsted và Eversource (công ty năng lượng trong vùng), với tua-bin cách Rhode Island về phía Nam 15 dặm. Dự án này bao gồm khoản đầu tư 93 triệu USD để hồi sinh bến tàu bang ở New London. "Chúng tôi vẫn phải xin giấy phép cho dự án" - Brostrom nói, và quá trình này mất khoảng 2 năm. "Sau đó xây dựng mất thêm vài năm nữa" ông nói.
Điện gió nổi - công nghệ next level đây rồi!
Maine sẽ tiếp tục với dự án thử nghiệm tương đối nhỏ 12-MW tên Aqua Ventus, dự kiến cung cấp điện cho khoảng 9.000 hộ gia đình vào năm 2022. Tuy nhiên điểm khác biệt là cặp tua-bin nổi 6-MW được thiết kế bởi Trung tâm Advanced Structures and Composites tại Đại học Maine.
Không giống tua-bin gió ngoài khơi truyền thống (cố định trên bệ khoan sâu xuống đáy biển ở độ sâu hơn 60 mét), các tua-bin nổi được gắn với sợi cáp neo dưới đáy biển. Đây được xem là giải pháp khả thi để xây trang trại điện gió ở vùng nước sâu hơn ngoài khơi Maine và California - bang đã cam kết dùng năng lượng sạch 100% vào năm 2045 nhưng vẫn chưa cho thuê khu vực nào ngoài khơi để triển khai dự án điện gió.
Bang New York từng thông qua luật hồi tháng 7, yêu cầu đạt công suất điện gió ngoài khơi 9.000 MW vào năm 2035. Cũng trong tháng đó, bang này chọn Orsted và Eversource làm nhà thầu xây dựng dự án Sunrise Wind công suất 880-MW và Equinor (trước đây là Statoil) của Na Uy để xây Empire Wind - dự án 816-MW. Đó chưa kể dự án South Fork Wind của Orsted từng được ký kết năm 2017 với Cơ quan Năng lượng Đảo Long.
Orsted còn đang phát triển dự án Ocean Wind 1.100-MW ngoài khơi New Jersey 15 dặm từ thành phố Atlantic. Tháng 11, Thống đốc Phil Murphy công bố bang của ông sẽ tăng gấp đôi mức cam kết, phấn đấu đạt công suất điện gió ngoài khơi 7.500 MW vào năm 2035 - nghĩa là nếu làm được, điện gió ngoài khơi sẽ cung cấp một nửa tổng điện năng của bang New Jersey luôn!
Dù triển vọng tương lai cực kỳ to lớn, nhưng hiện tại chỉ có một dự án điện gió ngoài khơi đang thực sự được xây dựng thôi. Công ty Dominion Energy ở Richmond và Orsted đang xây hai tua-bin 6-MW cách bờ biển Virginia 27 dặm, dự kiến hoạt động năm sau.
Đó là bước đầu tiên đến dự án tiếp theo quy mô lớn hơn nhiều - 2.600-MW, sẽ hoàn thành vào năm 2026 theo Mark Mitchell, Phó chủ tịch Dominion. "Chúng tôi hi vọng dự án 2 tua-bin sẽ được BOEM ưu tiên xem xét, cho phép chúng tôi nhận giấy phép từ họ và hợp tác trong quá trình xây dựng và triển khai" - ông nói.
Được biết BOEM đang cân nhắc tổ chức đấu giá cho thuê thêm các khu vực khác ngoài khơi bờ Đông, cụ thể là phía Nam South Carolina, California, Oregon và Hawaii, nhưng họ vẫn chưa đưa ra khung thời gian chi tiết. Trong khi chờ đợi, để thị trường điện gió Mỹ tiếp tục phát triển, cần đưa ra những số liệu có thể dự báo trong năm, lên lịch trình cụ thể và chắc chắn để các nhà thầu có thể hoạch định công suất và xin giấy phép kịp thời - theo Lavelle.
Tóm lại là Mỹ tuy mới chỉ có 1 trang trại điện gió ngoài khơi nhưng sắp bùng nổ mạnh mẽ rồi đây! Chờ xem thôi!
Nguồn: soha.vn