Mỹ không trừng phạt thêm Saudi Arabia vì không muốn "phá vỡ" quan hệ – liệu vụ nhà báo Khashoggi đã thực sự đến hồi kết?
Chuyện là, mặc dù báo cáo tình báo Mỹ đã điểm mặt chỉ tên Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman liên quan trực tiếp đến vụ "unalive" nhà báo Jamal Khashoggi, nhưng Mỹ vẫn chưa áp trừng phạt gì với vị kế vị tương lai của cường quốc Arab này cả. Bị dư luận réo tên liên tục, hôm 1/2 vừa rồi, cả Nhà Trắng lẫn Bộ Ngoại giao Mỹ đều phải lên tiếng giải thích cho rõ ràng.
Đúng như Tổng thống Joe Biden đã nói trước báo chí, chính quyền Mỹ đã tổ chức họp báo để lý giải tại sao không trừng phạt Thái tử Mohammed.
Theo ông Ned Price - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, thì chính quyền họ chỉ đang muốn "điều chỉnh lại" thôi chứ không phải "phá vỡ" mối quan hệ với Saudi Arabia đâu nha. Mà nếu Mỹ thực hiện "một bước đi kịch tính và quyết liệt hơn" kiểu trừng phạt Thái tử thì sẽ "làm giảm đáng kể" ảnh hưởng của Mỹ tại khu vực Trung Đông luôn á.
"Chúng tôi sẽ chú trọng vào các hành vi trong tương lai của Saudi Arabia. Đó là một phần lý do tại sao chúng tôi coi việc trừng phạt không phải là một sự phá vỡ, mà là một sự điều chỉnh lại mối quan hệ", ông Ned Price chia sẻ.
Cũng theo ông này, từ khi ông Joe Biden lên nắm quyền, đồng minh Saudi Arabia đã có "các bước đi đúng hướng" đấy như thả nhà hoạt động nhân quyền, 2 công dân Mỹ và gỡ bỏ phong tỏa với Qatar. Đây cũng là lý do Mỹ không muốn đi nước cờ cứng rắn hơn.
Tuy nhiên, Mỹ vẫn sẽ xem xét lại các thỏa thuận bán vũ khí cho Saudi Arabia dựa trên lợi ích và "các giá trị Mỹ" - tức là sẽ đề cao tính dân chủ và quyền con người tại quốc gia Hồi giáo này. Bộ Ngoại giao Mỹ còn kêu gọi đồng minh Saudi Arabia giải tán Lực lượng can thiệp nhanh của Vệ binh Hoàng gia, chấm dứt các hoạt động chống bất đồng chính kiến nữa.
Còn bên phía Nhà Trắng, người phát ngôn Jen Psaki cũng cho biết thêm rằng Mỹ vẫn có thể bảo lưu quyền trừng phạt Thái tử Saudi Arabia trong tương lai nếu thấy cần thiết.
"Tất nhiên, chúng tôi có quyền thực hiện bất kỳ lệnh trừng phạt nào, vào một thời điểm nào đó và cách thức là do chúng tôi lựa chọn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, các đời Tổng thống Mỹ, cả bên Dân chủ hay Cộng hòa, thường không áp trừng phạt với lãnh đạo các nước mà Mỹ có quan hệ ngoại giao".
Nhưng mà việc Mỹ không trừng phạt Thái tử Saudi Arabia dù đã nhận định người này có liên quan trực tiếp đến vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi hồi tháng 10/2018 thì đã khiến Liên hợp quốc (LHQ) lên tiếng, cho rằng đây là động thái "vô cùng nguy hiểm"
Bà Agnes Callamard - người đứng đầu cuộc điều tra của LHQ về vụ nhà báo Jamal Khashoggi nói rằng, nếu thừa nhận tội lỗi của ai đó mà không có hành động gì thì như kiểu truyền thông điệp "xin hãy tiếp tục như vậy" vậy.
Còn tờ Washington Post - nơi nhà báo Jamal Khashoggi từng làm việc cũng chỉ trích gay gắt hành động không trừng phạt của Mỹ, cho rằng Tổng thống đã không giữ lời hứa khi tranh cử, lúc mà ông từng tuyên bố sẽ buộc quốc gia Arab này phải chịu trách nhiệm trong vụ việc.
Dù báo cáo tình báo Mỹ nói thế, nhưng Saudi Arabia những ngày qua vẫn cứ bác bỏ các nội dung "không đúng" trong đó. Mới nhất, hôm qua, Đại sứ Saudi Arabia tại LHQ - ông Abdallah Al-Mouallimi cho rằng Mỹ không thể đưa ra bằng chứng nào về vai trò của Thái tử cả. Thực tế là Thái tử đã đưa những đối tượng liên quan ra trước pháp luật và cam kết cải tổ cơ quan tình báo rồi. Theo vị Đại sứ này thì vụ việc đã khép lại rồi nhé.
Nguồn: soha.vn