Mỹ vừa khiến tình hình ở Idlib, Syria vốn đã căng như dây đàn nay còn căng hơn với đợt không kích bất ngờ, khiến cả Nga lẫn Thổ Nhĩ Kỳ "ngứa mắt" không chịu được
Ngày 31/8, Mỹ bất chợt thả "bom tấn" vào một cứ điểm được cho là nơi lũ khủng bố có liên hệ với Al-Qaida ở Idlib đang ẩn náu.
Plot twist là cuộc tấn công này xảy ra chỉ vài giờ sau khi Nga và phe đối lập vừa thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, mong chấm dứt 4 tháng đánh nhau liên hoàn. Moscow lập tức lên tiếng "chỉ trích" Washington vì phát động cuộc tấn công bất ngờ mà không báo trước cho Nga và Thổ Nhĩ Kỳ biết.
Phía Mỹ thì "thanh minh" rằng cuộc tấn công nhằm vào "những kẻ có khả năng đe dọa công dân Mỹ, các đối tác và thường dân vô tội". Ngoài ra, việc phá hủy cứ điểm sẽ giảm nguy cơ tấn công khủng bố trong tương lai và tránh gây mất ổn định khu vực.
Cuộc không kích lần thứ hai trong hai tháng qua của Mỹ đã đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong chính sách Syria, phá vỡ luôn vùng cấm bay do Nga áp đặt.
Theo Middle East Monitor, động thái này cũng được coi là "bước ngoặt" giúp phá vỡ sự bế tắc chính sách của Mỹ ở Syria trong nhiều tháng qua - nơi mà Tổng thống Donald Trump từng bày tỏ muốn rút quân về nhưng bị phản đối ầm ĩ.
Trước đó, Washington vẫn còn "loay hoay" trong việc "đi hay ở" trong cuộc chiến Syria. Với cuộc tấn công mới nhất, dường như Mỹ muốn gửi thông điệp rằng họ sẽ tái khẳng định cam kết chống khủng bố trong khu vực và thiết lập tương lai chính trị lâu dài tại đây.
Vì sao Mỹ lại không kích ở Idlib?
Trong tuyên bố của mình, Mỹ nói đã thực hiện cuộc tấn công vào nhóm Hurras Al-Deen, một nhánh của Al-Qaida ở phía tây bắc Syria. Nhóm được thành lập vào tháng 2/2018 và có khoảng 1.800 chiến binh. Về cơ bản, Hurras Al-Deen chỉ là một lực lượng "tép riu" ở quốc gia Trung Đông này thôi.
Trong khi đó, Chính phủ Damascus và Nga thường nhắm mục tiêu vào nhiều nhóm khủng bố, mà mục tiêu lớn nhất là Hayaat Tahrir Al-Shaam (HTS) – lực lượng chính đang kiểm soát Idlib.
Về điều này, có thể thấy cả Mỹ và Nga đang có những hướng đi khác nhau. Hiện chưa rõ Mỹ có mở rộng các mục tiêu không kích sang các nhóm cực đoan khác hay không. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng khả năng này chưa xảy ra ở thời điểm hiện tại.
Trong báo cáo năm 2019, tình báo Mỹ chỉ xác định Hurras Al-Deen là chi nhánh của Al-Qaeda tại Syria, loại trừ các nhóm khác như HTS.
Các quan chức Mỹ trước đây cũng "hint" rằng chỉ những nhóm có kế hoạch tấn công các mục tiêu bên ngoài Syria mới khiến nước này cần phải có hành động trực tiếp. Do đó, cuộc tấn công mới nhất vào Hurras Al-Deen của Washington được cho là nhằm mục đích ngăn chặn mối nguy hiểm tiềm năng.
Sự tham gia bất ngờ của Mỹ sẽ làm phức tạp mối quan hệ với Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Moscow hiện đang ủng hộ các cuộc tiến công ở Idlib và phía Bắc Hama, trong khi Ankara đang muốn giữ nguyên trạng để tìm kiếm giải pháp không bạo lực.
Việc Mỹ làm xấu thêm tình hình vốn đã tồi tệ bằng các cuộc tấn công mới nhất dường như sẽ không được Nga và Thổ Nhĩ Kỳ "tha thứ" dễ dàng, tờ Middle East Monitor nhận định.
Chính sách "bấp bênh" của Mỹ
Cuộc tấn công đầy tự tin của Mỹ hôm 31/8 ở Idlib dường như trái ngược hoàn toàn với sự bối rối về mặt chiến lược của nước này thời gian qua.
Kể từ khi Tổng thống Trump tuyên bố bắt đầu các bước rút quân khỏi Syria vào năm ngoái, các cuộc tranh luận đã nổ ra về chính sách "bấp bênh" của Mỹ và những mối lo ngại về khủng bố vẫn còn đó.
Trong gần một năm qua, Mỹ đã gần như "lặng thinh" ở Syria, để lại dấu hỏi về các giải pháp chính trị của cuộc xung đột và về tương lai của người Kurd giữa nguy cơ bị Thổ Nhĩ Kỳ tấn công.
Điều này đã cho phép Nga khẳng định vai trò lãnh đạo của mình nhiều hơn thông qua tiến trình Astana, kết hợp Iran và Thổ Nhĩ Kỳ để loại bỏ ảnh hưởng của châu Âu và Mỹ.
Để hàn gắn mối quan hệ ngày càng chia rẽ, Washington đã "xuống nước" một phần trong cuộc khẩu chiến với Ankara về sự ủng hộ đối với các chiến binh người Kurd ở biên giới Thổ Nhĩ Kỳ.
Cho đến nay, cả Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ đều đồng ý thành lập một khu vực an toàn với các cuộc tuần tra chung, tạo điều kiện cho người tị nạn trở lại quê hương.
Tuy nhiên, sự khác biệt vẫn tồn tại; Ankara đã yêu cầu một số khu vực nhất định không có chiến binh người Kurd, trong khi Mỹ muốn có toàn quyền kiểm soát khu vực này.
Sự bế tắc tiếp tục đi kèm với lời đe dọa của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan về việc mở thêm một hoạt động quân sự mới đến phía Đông sông Euphrates, đe dọa người Kurd.
Các mục tiêu của Mỹ tại Syria hiện tại là tiêu diệt khủng bố, loại bỏ tất cả các lực lượng Iran khỏi Syria; và một giải pháp chính trị có ý nghĩa cho cuộc xung đột.
Chín tháng sau khi Tổng thống Trump cam kết rút quân, có rất ít hành động đã được thực hiện để xác định một hướng đi mới sẽ đáp ứng các mục tiêu đó. Thay vào đó, người Mỹ dường như "sa lầy" sâu hơn vào những thứ không liên quan.
Theo Middle East Monitor, tạm thời, Washington chỉ có thể tiếp tục sứ mệnh chống khủng bố, trong đó hoạt động mới nhất ở Idlib là một ví dụ.
Nguồn: soha.vn