Vũ khí siêu vượt âm - cơn ác mộng mới của quân đội Mỹ
Câu hỏi đặt ra là: Liệu Mỹ có thể chặn được các loại tên lửa siêu vượt âm không? Thật không may, đáp án là... chưa chắc đâu nha! Các hệ thống phòng không hiện tại của Washington đang khá là "lép vế" trước công nghệ này đó.
Theo chuyên gia Stephen Bryen từ tờ Asia Times, hiện giờ có ít nhất 3 loại vũ khí siêu vượt âm chủ lực đang gây đau đầu cho các ông lớn. Trong đó, Trung Quốc và Nga đã triển khai một số loại rồi, còn Mỹ thì vẫn đang trong quá trình "cày cuốc" phát triển.
Loại thứ nhất là phương tiện lượn siêu vượt âm (HGV). Nga đã có sẵn con Avangard rồi nè! Vũ khí này có thể mang theo 6 (hoặc hơn) đầu đạn hạt nhân và được "bắn đi" từ tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM). Nga đang dùng con tên lửa mới toanh RS-28 Sarmat - một ICBM nhiệt hạch hạng nặng xịn sò, dùng nhiên liệu lỏng.
Khi bay gần hết quỹ đạo, tên lửa Sarmat sẽ thả Avangard ra và con HGV này sẽ tiếp tục "nhảy múa" để né tránh các hệ thống phòng thủ. Vấn đề ở chỗ là các hệ thống phòng thủ tên lửa chiến lược hiện nay không được thiết kế để đối phó với những thứ có thể "xoay như chong chóng" như vậy đâu - chúng chỉ biết chặn những mục tiêu đi theo quỹ đạo có thể đoán trước thôi.
Loại thứ hai là phương tiện bay cơ động tầm xa dùng động cơ scramjet - về cơ bản là một loại tên lửa hành trình hoạt động ở tầng khí quyển cao tít. Để đạt được tầm liên lục địa, người ta không sử dụng nhiên liệu oxy hóa (như hydro lỏng và oxy lỏng) trong quá trình chế tạo.
Nga đang thử nghiệm một vũ khí siêu vượt âm dùng năng lượng hạt nhân tên là Burevestnik - một phần của dự án 9M730. Nếu tiếp tục phát triển thành công thì Burevestnik sẽ có tầm bay "vô hạn" luôn, và có khả năng xuyên thủng các hệ thống phòng không hiện tại một cách dễ dàng
Mối đe dọa thứ ba là tên lửa hành trình chiến thuật, ví dụ như tên lửa Kinzhal của Nga - được phóng từ tiêm kích MiG-31BM hoặc phương tiện mang phóng khác, và tên lửa Zircon (3M22) - phóng từ tàu chiến và sẽ sớm được triển khai trên hai khinh hạm lớp Admiral Grigorovich và Admiral Gorshkov.
Những vũ khí chiến thuật này có lẽ sẽ dùng đầu đạn thông thường, nhưng hoàn toàn có thể "upgrade" thành đầu đạn hạt nhân nếu cần. Tầm bắn của chúng khoảng 1.000km - khá xa đấy nhé!
Hệ thống phòng thủ của Mỹ: Chưa đủ mạnh!
Chuyên gia Bryen nhận định thẳng thắn rằng hệ thống phòng thủ chiến lược của Mỹ hiện nay chưa "match" được với các mối đe dọa siêu vượt âm. Tình trạng tương tự cũng xảy ra với các hệ thống phòng thủ chiến thuật như Patriot (PAC 3), AEGIS và RIM-116.
Thậm chí khi chưa cần nói đến tên lửa hành trình siêu vượt âm thì các hệ thống phòng thủ tên lửa chiến lược của Mỹ cũng đã rất hạn chế rồi. Và đáng chú ý là hiện tại Washington không có hệ thống phòng thủ tên lửa nào để bảo vệ miền bắc, đông và nam nước Mỹ cả!
Ví dụ như hệ thống phòng thủ khu vực tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) đã được triển khai tại Guam, UAE, Israel, Romania và Hàn Quốc, nhưng tại Israel và Romania chỉ là triển khai tạm thời thôi.
THAAD có thể đánh trúng HGV nhưng không thể đối phó với phương tiện bay siêu vượt âm có khả năng cơ động cao hơn. Radar của THAAD cũng không thể theo dõi được các tên lửa hành trình siêu vượt âm bay ở độ cao thấp nữa.
Trong khi đó, hiện có 44 hệ thống Phòng thủ Mặt đất Giai đoạn giữa (GBI) được triển khai, ví dụ như tại Fort Greely, Alaska và căn cứ không quân Vandenburg, California. GBI là hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo chủ lực trong nước của Mỹ đấy.
Nhưng mà... Lầu Năm Góc đã nhận ra rằng tên lửa đánh chặn hiện tại của GBI sẽ không thể đối phó với các mối đe dọa siêu vượt âm. Cuối tháng 8 vừa qua, Bộ Quốc phòng Mỹ đã hủy bỏ công việc đang thực hiện trên một mẫu tên lửa đánh chặn nâng cấp, gây shock lớn cho ngành công nghiệp.
Lý do là vì hệ thống GBI tỏ ra thiếu chính xác trong việc đối phó với mối đe dọa siêu vượt âm, đặc biệt là HGV.
THAAD hay GBI đều không được đánh giá là các hệ thống phòng thủ hiệu quả lắm. Mặc dù đôi lúc đánh trúng mục tiêu trong các cuộc thử nghiệm nhưng chúng cũng bắn trượt rất nhiều lần, thậm chí khi biết trước quỹ đạo của mục tiêu hay đã được tối ưu hóa để có thể đánh chặn tốt nhất rồi.
Và điều đáng nói là, trong những cuộc thử nghiệm này không có yếu tố bất ngờ nào cả, mọi thứ đều diễn ra "hoàn hảo" (chẳng hạn như không anh lính nào ngủ quên bên cạnh nút phóng đâu nhé! )
THAAD, GBI và hệ thống phòng thủ chiến lược SM-3 II-A/II-B của Hải quân Mỹ đều sử dụng đầu đạn động năng để đánh chặn tên lửa. Do đó, đầu đạn này phải đánh trúng tên lửa mục tiêu với độ chính xác hoàn hảo mới được.
Đầu đạn động năng được sử dụng để các hệ thống phòng thủ tên lửa dễ được chấp nhận hơn khi xét tới một số lý do về quân sự và dân sự.
Nó có thể phá hủy hoàn toàn nhưng cũng có thể để trượt tên lửa mục tiêu. Trong khi đó, đầu đạn nổ có thể gây hư hại nhưng không phải lúc nào cũng phá hủy được mối đe dọa.
Hồi xưa khi Iraq bắn tên lửa Scud vào Israel, hệ thống phòng thủ Patriot có thể gây hư hại nhưng không tiêu diệt được toàn bộ số tên lửa này. Kết quả là chúng vẫn tiếp đất và phát nổ thành công.
Một trong những lý do khiến Patriot gặp khó khăn trong việc đánh chặn tên lửa Scud là đầu đạn nổ của nó quá nhỏ. Lý do khác là bởi các tên lửa Scud lúc đó có xu hướng bổ nhào khi chúng hạ xuống mục tiêu, có thể là do tên lửa đã cạn nhiên liệu và có vấn đề với hệ thống khí động lực. Điều đó khiến công tác đánh chặn trở nên thách thức hơn rất nhiều.
Phương thức dùng tên lửa đánh chặn động năng để đối phó với vũ khí siêu vượt âm được ví von với việc dùng một viên đạn để chặn một viên đạn - chiến thuật "siêu siêu" khó khăn luôn! Mỹ cần có công nghệ mới và cách tiếp cận mới nếu muốn có được mạng lưới phòng thủ đáng tin cậy trước các mối đe dọa chiến thuật và chiến lược này.
Nguồn: soha.vn