Tháng trước, ông Biden đã ra quyết định "xịn xò" cho Ukraine nhận máy bay chiến đấu F-16 - động thái vượt qua thêm một "lằn ranh đỏ" nữa của Nga. Nhiều người cho rằng đây là bước ngoặt có thể làm thay đổi cả cuộc xung đột, nhưng mà cũng tiềm ẩn nguy cơ Washington và Moscow có thể đụng độ trực tiếp đấy!
Dù Nga cảnh báo ầm ĩ thế nào, Mỹ vẫn cứ mở rộng kho vũ khí viện trợ cho Ukraine từ từ. Từ tên lửa Javelin và Stinger, rồi đến pháo phản lực HIMARS, hệ thống phòng thủ tên lửa xịn xò, UAV, trực thăng, xe tăng M1 Abrams, và giờ là máy bay chiến đấu thế hệ 4 luôn!
Theo các quan chức Mỹ, lý do chính khiến Washington "bỏ ngoài tai" cảnh báo của ông Putin là vì từ khi xung đột bắt đầu đến giờ, Nga chưa có động thái đáp trả mạnh tay nào với phương Tây cả dù họ liên tục ship vũ khí cho Kiev. Thế nên một số lãnh đạo phương Tây nghĩ rằng họ có thể cứ tiếp tục làm vậy mà không phải gánh hậu quả nặng nề lắm.
"Nga đã nhiều lần làm giảm giá trị của các lằn đỏ bằng cách nói rằng những điều đó là không thể chấp nhận được nhưng sau đó không làm gì khi chúng xảy ra. Vấn đề là chúng ta không biết lằn ranh đỏ thực sự là gì", chuyên gia Maxim Samorukov từ Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế nhận xét.
Các quan chức Mỹ thừa nhận việc xử lý rủi ro leo thang căng thẳng vẫn là một trong những khía cạnh "hack não" nhất đối với team Biden trong cuộc xung đột ở Ukraine. Khi quyết định hệ thống vũ khí nào sẽ gửi cho Ukraine, Nhà Trắng tập trung vào 4 câu hỏi then chốt:
"Họ (Ukraine) cần gì? Họ có thể sử dụng gì? Chúng ta có không? Nga sẽ phản ứng ra sao?" - một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ (giấu tên) chia sẻ.
Theo vị quan chức này: "Chúng ta đã thực hiện điều này nhưng nếu không có sự leo thang hoặc phản ứng đáp trả, liệu chúng ta có thể làm điều tiếp theo không? Chúng tôi liên tục đánh giá những nhân tố đó và đây là quyết định khó khăn nhất chúng tôi phải đưa ra".
Giống như Ngoại trưởng Antony Blinken, Cố vấn An ninh Quốc gia Jake Sullivan cũng coi lợi ích của việc cung cấp vũ khí cho Ukraine lớn hơn rủi ro leo thang và ông đã làm việc với các nước châu Âu về chuyện F-16 cho Ukraine, một quan chức Nhà Trắng tiết lộ.
Chính quyền Washington phải cân nhắc giữa áp lực từ Ukraine và những người có lập trường cứng rắn trong Quốc hội Mỹ - những người đang ngày càng mất kiên nhẫn với cách tiếp cận "từ từ mà chắc". Họ muốn ông Biden ship thêm nhiều vũ khí tiên tiến cho Kiev ngay lập tức!
Kể từ khi xung đột nổ ra vào tháng 2 năm ngoái, ông Putin đã cảnh báo rằng bất kỳ quốc gia nào cố gắng "cản trở" lực lượng Nga "phải biết rằng phản ứng của Nga sẽ diễn ra ngay lập tức và dẫn đến những hậu quả chưa từng thấy trong lịch sử".
Càng về sau, những cảnh báo từ ông Putin và các quan chức Nga càng mạnh mẽ hơn. Tháng 9 năm ngoái, ông Putin tuyên bố: "Nếu Nga cảm thấy sự thống nhất lãnh thổ bị đe dọa, chúng tôi sẽ sử dụng mọi phương tiện phòng thủ sẵn có và đây không phải là lời nói suông".
Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev còn "đanh thép" hơn khi tuyên bố: "Thất bại của một cường quốc hạt nhân trong cuộc xung đột theo quy ước có lẽ sẽ gây ra chiến tranh hạt nhân". Nghe mà hết hồn luôn!
Ngày 30/5, các UAV đã nhắm vào Moscow trong cuộc tấn công mà một chính trị gia Nga đánh giá là "tồi tệ nhất" kể từ Thế chiến II. Ukraine phủ nhận việc liên quan đến các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga trong khi chính quyền ông Biden khẳng định Mỹ không tạo điều kiện và không khuyến khích các cuộc tấn công trên.
Một quan chức cấp cao Mỹ cho rằng lý do Nga chưa đáp trả phương Tây sau khi các nước này liên tục phá vỡ giới hạn cung cấp vũ khí cho Ukraine là vì Moscow biết rằng đụng độ trực tiếp với NATO giờ này chẳng có lợi gì.
Dù vậy, các quan chức Mỹ vẫn thận trọng vì Nga - quốc gia sở hữu kho hạt nhân lớn nhất thế giới - hoàn toàn có thể leo thang xung đột ở Ukraine hoặc nơi khác. Năm ngoái, giữa bối cảnh lo ngại gia tăng về việc Nga đang cân nhắc dùng vũ khí hạt nhân, các quan chức cấp cao Bộ Ngoại giao Mỹ đã kín đáo cảnh báo Nga về những hậu quả của động thái này.
Trong khi chính quyền ông Biden đang cân nhắc các rủi ro, giới lãnh đạo Ukraine với Tổng thống Zelensky đứng đầu đã công khai thể hiện sự thất vọng. Nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng việc trì hoãn cung cấp vũ khí cũng như cản trở Kiev đạt được khả năng quân sự lớn hơn Nga sẽ chỉ kéo dài xung đột chứ không thể kết thúc nó.
Các nghị sĩ đảng Cộng hòa cứng rắn trong Quốc hội Mỹ thì còn "gắt" hơn nữa - họ cho rằng mối đe dọa Nga leo thang xung đột thậm chí không cần tính tới. Hạ nghị sĩ bang Texas Michael McCaul, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, nhận định chính quyền ông Biden thiếu quyết đoán khi không cung cấp hệ thống tên lửa chiến thuật ATACMS cho Ukraine. Vũ khí với tầm bắn 300km này đứng hàng đầu trong danh sách wishlist của Ukraine!
"Mỗi lần chính quyền Mỹ trì hoãn việc cung cấp cho Ukraine một hệ thống vũ khí quan trọng, từ Stingers tới HIMARS hay Bradley vì nỗi lo sợ Nga leo thang xung đột, họ lại được chứng minh rằng mình đã hoàn toàn sai", Hạ nghị sĩ Michael McCaul phát biểu.
Trong chính quyền ông Biden, Lầu Năm Góc được cho là có thái độ thận trọng hơn Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao về việc cung cấp vũ khí tiên tiến hơn cho Ukraine. Tuy nhiên, theo một quan chức cấp cao Lầu Năm Góc, Bộ Quốc phòng Mỹ tập trung vào việc đáp ứng những gì Ukraine cần. Vị quan chức này phủ nhận việc các cơ quan khác dường như muốn hỗ trợ Ukraine nhiều hơn Lầu Năm Góc.
"Tôi nghĩ những người ở Bộ Quốc phòng hiểu rõ điều gì khả thi trong thực tế và cách hỗ trợ tốt nhất cho lực lượng vũ trang Ukraine".
Nguồn: soha.vn