Tin vừa vui vừa buồn đây các bạn ơi! Ukraine vừa được Mỹ gật đầu cho dùng hệ thống tên lửa ATACMS để "chào hàng" lực lượng Nga ngay tại tỉnh Kursk của họ. Nghe xịn đấy, nhưng mà sự thật thì... hơi đắng
Dù ATACMS có thể giúp Kiev giữ được một phần lãnh thổ Kursk thì cũng khó lòng thay đổi cục diện cuộc chiến Nga - Ukraine này rồi.
Quyết định của Tổng thống Biden cho phép Ukraine xài tên lửa tầm xa ATACMS nghe có vẻ là buff lớn, có thể giúp quân đội Ukraine giữ được đầu cầu ở tỉnh Kursk - tấm bài tẩy quan trọng cho các cuộc đàm phán sau này. Nhưng mà... có mấy cái sự thật "tàn nhẫn" mà Kiev đang phải đối mặt đó nha!
Andrei Zagorodnyuk - cựu bộ trưởng quốc phòng Ukraine, thẳng thắn: "ATACMS có thể giúp Ukraine tại Kursk nhưng phạm vi quá hẹp và timing thì quá muộn rồi".
Theo info ban đầu thì Mỹ chỉ cho Ukraine dùng ATACMS để đánh lực lượng Nga tại tỉnh Kursk thôi - nơi quân đội Ukraine đang cố bám trụ để có "lá bài mặc cả" khi Tổng thống đắc cử Trump thúc giục mọi người ngồi vào bàn đàm phán.
Với ATACMS trong tay, lực lượng Ukraine sẽ có advantage trong cuộc tranh giành lãnh thổ tại Kursk trước ngày ông Trump nhậm chức. Theo ông Zagorodnyuk, giờ quân Kiev có thể tấn công các nút đường sắt, chốt chỉ huy và điểm tập trung quân bên trong tỉnh Kursk của Nga.
Nhưng mà plot twist là tác chiến tại Kursk chủ yếu diễn ra ở cấp chiến thuật, hai bên dùng các đơn vị nhỏ, phân tán cao để giành hoặc tái chiếm lãnh thổ.
Các kho đạn, kho vũ khí và điểm tập kết quân của Nga đã được deploy theo kiểu phân tán bên trong tỉnh Kursk rồi nên không còn nhiều mục tiêu để ATACMS "lock" nữa, theo Konrad Muzyka - giám đốc của Rochan, nhóm tư vấn tình báo nguồn mở tại Ba Lan.
Trong khi đó, nhiều target có giá trị nằm trong tầm bắn của ATACMS từ lãnh thổ Ukraine thì lại chưa nằm trong danh sách "được phép" của Mỹ, như hàng trăm căn cứ không quân và cơ sở quân sự khác ở các tỉnh Smolensk, Kaluga, Bryansk, Tula, Lipetsk, Belgorod, Voronezh, Rostov và Krasnodar của Nga.
Chính quyền Tổng thống Biden đã để thời gian trôi quá lâu mới chịu quyết định cho Ukraine xài ATACMS để tấn công tầm xa vào trong nước Nga.
Lần đầu tiên Ukraine nhận được tên lửa chính xác của phương Tây là vào mùa thu năm 2022 - những vũ khí này đã thực sự "game-changing" luôn, khiến Nga lúng túng vô cùng Cụ thể những quả tên lửa HIMARS do Mỹ sản xuất đã gây thiệt hại nặng cho hệ thống kiểm soát, chỉ huy và hậu cần của Nga. Vũ khí này cũng đóng vai trò quan trọng trong chiến thắng của Ukraine ở Kherson và Kharkov.
Nhưng đó là chuyện 2 năm trước rồi! Từ đó đến giờ, Nga đã có nhiều thời gian để "adapt", bằng cách bố trí phân tán các trung tâm hậu cần và điểm tập kết quân, đồng thời phát triển khả năng gây nhiễu và đánh chặn.
Sau một năm van xin, mãi tới cuối năm 2023, Ukraine mới nhận được lô ATACMS đầu tiên. Bệ phóng thì vẫn vậy nhưng tầm bắn đã lên tới 300km - khá là xịn sò!
Khi được sử dụng, ATACMS đã gây tổn thất lớn cho những khu vực Nga kiểm soát, với những trận tập kích khét tiếng vào các căn cứ không quân của Nga trên bán đảo Crimea (đến giờ Ukraine vẫn khẳng định Crimea là của họ chứ không phải của Nga).
Tại phương Tây đã nổ ra drama về việc có nên để Ukraine bắn ATACMS vào trong lãnh thổ Nga hay không. Việc cuộc tranh cãi này kéo dài đã cho Nga thêm thời gian để nghiên cứu và áp dụng các biện pháp đối phó. Ví dụ, tính đến tháng 8/2024, theo đánh giá của Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ, Nga đã di dời nhiều máy bay ra khỏi ít nhất 16 căn cứ không quân nằm trong tầm bắn của ATACMS.
Tình trạng dằn vặt kéo dài này là do Mỹ lo ngại về nguy cơ leo thang xung đột trực tiếp với Nga.
Cáo buộc binh sĩ Triều Tiên hiện diện tại Kursk để giúp Nga đã trở thành cái cớ để Nhà Trắng lý giải cho việc đồng ý để Ukraine triển khai ATACMS tập kích mục tiêu bên trong Kursk.
Ông Zagorodnyuk cho rằng như vậy, việc viện trợ và cấp phép mà Mỹ dành cho Ukraine đều mang tính "reactive" chứ không phải chủ động giúp Ukraine giành chiến thắng từ đầu.
Hồi tháng 9/2023, khi mọi người vẫn còn tranh cãi về việc cấp ATACMS cho Ukraine, Tổng cục trưởng Tình báo quốc phòng Ukraine - tướng Kyrillo Budanov, nói với website WarZone của Mỹ rằng "nếu chỉ có 100 quả tên lửa thì chẳng thay đổi được tình hình gì cả".
Khi được hỏi Ukraine cần bao nhiêu, tướng Budanov trả lời rằng "cần ít nhất vài trăm quả tên lửa" cơ.
Số lượng chính xác tên lửa ATACMS mà Ukraine nhận được, cũng như số còn lại trong tay Ukraine vẫn còn là bí mật quân sự. Tuy nhiên, chắc chắn là một số quan chức quốc phòng Mỹ đã phản đối gửi lượng lớn vũ khí này cho Ukraine vì kho ATACMS của chính Mỹ cũng hạn hẹp và cần phải đáp ứng nhu cầu an ninh của Mỹ ở những nơi khác, cụ thể là ở khu vực Thái Bình Dương.
Trong khi đó, Nga tuyên bố đã thành công trong việc bắn hạ tên lửa ATACMS hoặc gây nhiễu cho hệ thống dẫn đường GPS của vũ khí này.
Ông Muzyka cho rằng nếu Ukraine có trong tay hàng trăm tên lửa ATACMS thì tổn thất của Nga sẽ lớn hơn và Nga cũng gặp khó khăn hơn trong việc thích ứng với tình hình chiến trường.
Nguồn: soha.vn