Sau bao nhiêu tháng "kéo co" căng não, cuối cùng Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ cũng thống nhất được với nhau rồi! Ngày 4-6 vừa qua, hai bên chính thức công bố kế hoạch rút Các Đơn vị Bảo vệ Nhân dân người Kurd (YPG) khỏi Manbij - một thành phố siêu chiến lược ở tỉnh Aleppo (bắc Syria).
Nghe có vẻ rối phải không? Để mình kể cho dễ hiểu nè: YPG là lực lượng chủ lực trong Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) - tức là "chiến hữu" số 1 của Mỹ trong cuộc chiến đánh IS ở Syria đó. YPG kiểm soát gần như toàn bộ vùng đông bắc Syria, sát biên giới Thổ Nhĩ Kỳ luôn. Nhưng plot twist là Thổ Nhĩ Kỳ lại coi YPG như "phiên bản Syria" của Đảng Công nhân người Kurd - nhóm đã đòi ly khai ở miền nam Thổ Nhĩ Kỳ hàng chục năm nay. Drama quá đi!
Mỹ buộc phải "thả" YPG để giữ đồng minh
Manbij trở thành điểm nóng có thể gây xung đột giữa Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ - hai đồng minh cùng phe NATO luôn nhé! Nguyên nhân là sau khi Thổ Nhĩ Kỳ đưa quân vào đánh Afrin, họ còn thề sẽ kéo sang cả Manbij - nơi Mỹ đang "vai kề vai" với YPG chống IS. Căng không chịu được!
Kế hoạch rút YPG khỏi Manbij được "chốt đơn" trong chuyến thăm của Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu đến Mỹ. Ông này gặp Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo để "bàn bạc" về Syria và quan hệ hai nước.
Tuyên bố chung sau cuộc gặp cho biết hai bên đã thống nhất "lộ trình" để đảm bảo Manbij an toàn và ổn định, nhưng không nói rõ chi tiết gì cả (hơi bí ẩn đúng không? ). Tuy nhiên từ phía Ankara, Phó Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Bekir Bozdag xác nhận hai nước đã thống nhất cả thời gian lẫn cách thức rút YPG khỏi Manbij. Các lực lượng dân quân Ả Rập thuộc SDF thì vẫn được ở lại nha.
New York Times dẫn lời hai quan chức Mỹ "giấu mặt" xác nhận có lộ trình rút YPG khỏi Manbij thật. Bộ Ngoại giao Mỹ thì im thin thít không bình luận gì về chi tiết cả. Nhưng theo ông Cavusoglu chia sẻ với báo giới Thổ Nhĩ Kỳ sau cuộc gặp với ông Pompeo thì lộ trình này sẽ được thực hiện trong vòng sáu tháng.
Theo ông Cavusoglu thì "mục tiêu của lộ trình là giải phóng Manbij khỏi mọi tổ chức khủng bố và tạo ra sự an toàn lâu dài" - mà với Thổ Nhĩ Kỳ, YPG chính là một nhánh của tổ chức khủng bố PKK. Ông này còn khẳng định luôn: Mỹ ủng hộ YPG thêm nữa là không thể chấp nhận được đâu nhé!
Ông Cavusoglu cho biết Manbij sắp tới sẽ do lực lượng Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ cùng giữ an ninh, và lộ trình này cũng sẽ được áp dụng ở các khu vực khác của Syria nữa. Hiện tại bắc Syria đông người vô cùng: có Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, YPG, quân chính phủ Syria và cả phe nổi dậy Syria (FSA) nữa chứ!
Theo ông Mehmet Akarca - cố vấn của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Erdogan - Thổ Nhĩ Kỳ sẽ lập một căn cứ ở ngoại ô Manbij và giữ vai trò giám sát, giống như Mỹ vậy. Thổ Nhĩ Kỳ cũng sẽ không làm thêm bất kỳ chiến dịch quân sự nào vào Syria nữa đâu.
Bonus: Vẫn mua được F-35 từ Mỹ nhé!
Ngoài việc "thắng" Mỹ trong chuyện YPG ở Syria, ông Cavusoglu còn cho biết kế hoạch mua 100 máy bay tiêm kích tấn công F-35 từ Mỹ vẫn còn nguyên, không bị hủy hay hoãn như nhiều người lo. Và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không nhượng bộ bất kỳ áp lực nào liên quan đến việc mua vũ khí quân sự.
Thật ra Mỹ muốn dùng thỏa thuận mua bán F-35 để "bắt" Thổ Nhĩ Kỳ từ bỏ kế hoạch mua hệ thống phòng không S-400 từ Nga. Kế hoạch mua S-400 từ Nga của Thổ Nhĩ Kỳ khiến NATO lo lắng vì hệ thống này không tương thích với các hệ thống phòng không của NATO.
Hồi tháng 4, trong phiên điều trần Thượng viện, ông Pompeo khẳng định Mỹ đang nỗ lực để "Thổ Nhĩ Kỳ không bao giờ có được S-400". Tháng trước, nhiều nghị sĩ Mỹ thuộc cả hai đảng còn soạn luôn dự luật cấm Thổ Nhĩ Kỳ mua F-35 nữa kìa.
Theo AP, diễn biến này sẽ giúp hàn gắn quan hệ Mỹ-Thổ vốn rạn nứt nhiều năm qua. Chuyện Mỹ ủng hộ YPG là một trong những nguyên nhân chính khiến quan hệ hai nước xấu đi nghiêm trọng. Suốt thời gian qua Mỹ vừa nói Thổ Nhĩ Kỳ là đồng minh quan trọng ở NATO, vừa vẫn tiếp tục ủng hộ YPG (mâu thuẫn vãi chưởng! ). Quan hệ càng tệ hơn khi Mỹ quyết định chuyển đại sứ quán tại Israel về Jerusalem.
Nguồn: soha.vn