Tưởng các lệnh cấm xuất khẩu công nghệ của Mỹ chặt chẽ lắm rồi, nhưng hóa ra vẫn toàn lỗ hổng để các công ty AI Trung Quốc "len lỏi" tiếp cận phần cứng xịn xò một cách... hợp pháp luôn nha!
Mặc dù Tổng thống Donald Trump tuyên bố chip Blackwell mới nhất của NVIDIA sẽ không được bán cho Trung Quốc, nhưng Wall Street Journal vừa "bóc phốt" ra một vụ cực kỳ thú vị: một startup AI Trung Quốc vẫn xài thoải mái hơn 2.300 GPU bị cấm này thông qua một chuỗi giao dịch "cao tay" phết!
INF Tech, startup có trụ sở tại Thượng Hải chuyên phát triển AI cho tài chính và y tế, đã có quyền truy cập 2.300 GPU NVIDIA Blackwell được vận hành bởi một công ty ở Jakarta, Indonesia. Nghe có vẻ sus nhưng không phải buôn lậu công nghệ hay làm gì lén lút đâu nha! Các luật sư khẳng định động thái này hoàn toàn hợp pháp, dù nhìn thì hơi mâu thuẫn với những tuyên bố cứng rắn từ cả Washington lẫn Bắc Kinh
Kịch bản "đi vòng vèo" thông minh thế nào?
Chuỗi giao dịch bắt đầu từ California, nơi NVIDIA bán chip cho Aivres, đối tác xây dựng máy chủ AI. Plot twist là một số nguồn tin cho rằng Aivres được sở hữu một phần bởi Inspur - công ty công nghệ Trung Quốc đã bị Mỹ đưa vào blacklist. Nhưng vì Aivres là công ty có trụ sở tại Mỹ, nó không bị ràng buộc bởi các hạn chế xuất khẩu áp dụng cho tập đoàn nước ngoài miễn là tuân thủ quy định. Đây chính là lỗ hổng đầu tiên đó!
Tiếp theo, công ty viễn thông Indonesia Indosat Ooredoo Hutchison mua 32 khay (rack) máy chủ NVIDIA GB200 từ Aivres. Với mỗi rack chứa 72 chip Blackwell, tổng số lên tới 2.304 GPU, trị giá khoảng 100 triệu USD luôn! Con số này tương đối nhỏ so với các gã khổng lồ AI như OpenAI, nhưng vẫn là thương vụ "khủng" đối với công ty Indonesia. Và Indosat đương nhiên không dại gì đầu tư số tiền khổng lồ này mà chưa có khách hàng cam kết rồi.
Theo Wall Street Journal, Aivres đã tìm được khách hàng cho Indosat trước, chính là INF Tech. Startup này được thành lập bởi Qi Yuan, công dân Mỹ sinh tại Trung Quốc, người cũng đứng đầu viện AI tại Đại học Phúc Đán. Thậm chí có tin đồn rằng đại học này cử đại diện tham gia đàm phán giữa INF Tech và Indosat, mặc dù trên giấy tờ, INF Tech là bên ký hợp đồng. Với hợp đồng đã ký xong xuôi, Indosat tiến hành mua hàng và các server được lắp đặt tại Jakarta vào tháng 10 năm 2025.
Về mặt pháp lý thì... sạch sẽ hẳn hoi!
Nghe có vẻ sketchy nhưng thực ra về mặt pháp lý, thương vụ này hoàn toàn "trắng" đó nha. Cả Indosat, INF Tech và Đại học Phúc Đán đều không nằm trong Danh sách Thực thể của Mỹ - tức là danh sách đen các tổ chức bị cấm tiếp cận công nghệ Mỹ. Do đó, không có giao dịch nào vi phạm luật pháp theo nghĩa đen. Tuy nhiên, điều này chắc chắn khiến nhiều người, đặc biệt những người ủng hộ việc ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận công nghệ Mỹ, phải "đau đầu" thật đấy
Chính quyền Biden đã cố ngăn chặn tình huống này qua Quy định AI Diffusion, nhưng Tổng thống Trump sau khi nhậm chức đã không thực hiện quy định này, mở ra khoảng trống để các công ty "chui rào". Trong khi đó, NVIDIA liên tục vận động cho các biện pháp kiểm soát xuất khẩu "lỏng lẻo" hơn, lập luận rằng Mỹ nên cho phép các quốc gia tiếp cận phần cứng để duy trì vị trí dẫn đầu công nghệ.
Khi Wall Street Journal yêu cầu bình luận, NVIDIA cho biết nhóm tuân thủ đã đánh giá và xác minh tất cả đối tác trước khi họ nhận hàng. Phía INF Tech cũng lên tiếng bảo vệ, khẳng định không thực hiện nghiên cứu nào có ứng dụng quân sự và hoàn toàn tuân thủ kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.
Còn Vikram Sinha, CEO của Indosat, khi được hỏi về khách hàng Trung Quốc, trả lời khéo léo rằng họ làm việc với các công ty đa quốc gia. Ông nhấn mạnh: "Bất kỳ khách hàng nào bên ngoài Indonesia đều phải trải qua cùng quy định, dù là công ty Mỹ hay Trung Quốc. Nếu vượt qua tất cả quy định, chúng tôi hỗ trợ." Đây là cách trả lời "an toàn" kiểu đẩy trách nhiệm lên vai cơ quan quản lý thay vì doanh nghiệp thôi
Bài học gì từ câu chuyện này?
Nguồn: genk.vn