SuaNho2583
New member
Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam vừa tổ chức báo cáo phân tích ngành giáo dục giai đoạn 2010-2020, kết luận là có "những bước phát triển đáng kể" . Nhưng plot twist là các chuyên gia lại nhận xét báo cáo này... chưa thực sự chạm đến những vấn đề "nóng bỏng tay" nhất của giáo dục hiện giờ đâu các bạn ơi!
Gánh nặng học thêm - Vẫn là nỗi đau dai dẳng
GS.TS Lê Anh Vinh - Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho biết chất lượng giáo dục phổ thông có cải thiện, trong đó giáo dục Tiểu học tạo nền tảng khá vững. Kết quả PISA 2012, 2015 cho thấy điểm trung bình học sinh Việt Nam vượt trội so với các nước phát triển luôn . Tuy nhiên úi drama ở chỗ tỷ lệ học sinh đạt thành tích cao lại... rất thấp.
Về mặt tài chính, đầu tư cho giáo dục có xu hướng tăng đều trong 10 năm, đạt hơn 18% tổng chi ngân sách nhà nước - vẫn thấp hơn mục tiêu 20% đề ra nhé các bạn.
Một vấn đề khác là thiếu chuyên viên trầm trọng nên nhiều lãnh đạo phải "kiêm nhiệm" việc của chuyên viên hoặc điều động giáo viên "biệt phái" từ trường lên. Nghe mệt không cơ chứ
Mâu thuẫn ở chỗ: Sở GD&ĐT và Phòng GD&ĐT phải chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục nhưng lại không được giao quyền tự chủ về quản lý nhân lực (bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển) và tài chính. Vừa phải chịu trách nhiệm vừa không có quyền quyết định - logic đâu nhỉ?
Tình trạng thiếu giáo viên cũng rất nghiêm trọng đó. Năm học 2019-2020, trường tiểu học học 2 buổi/ngày thiếu 8.743 giáo viên, THPT thiếu 4.706 giáo viên. Đặc biệt toàn quốc thiếu hơn 42.000 giáo viên mầm non công lập . Nhưng trớ trêu thay một số môn lại thừa giáo viên - vấn đề cục bộ vẫn chưa được giải quyết.
Xếp hạng ĐH - Vẫn "đội sổ" trong khu vực
Số liệu năm 2018 cho thấy tỉ lệ sinh viên của 181 cơ sở ĐH và 40 trường cao đẳng có việc làm sau tốt nghiệp là 65,5%. Plot twist là tỉ lệ thất nghiệp của sinh viên ĐH, CĐ còn cao hơn trình độ trung cấp nữa ấy chứ
Về xếp hạng, Việt Nam có đại diện lọt top 1.000 thế giới nhưng... vẫn ở vị trí cuối bảng. Trong khi Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Malaysia, Singapore, Thái Lan đều có trường trong top 100 rồi. Hoạt động nghiên cứu khoa học của trường ĐH Việt Nam tuy có cải thiện nhưng vẫn đứng cuối cùng ở hầu hết các chỉ số
Cần nhìn thẳng vào sự thật
GS Nguyễn Hữu Châu - nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho rằng báo cáo mô tả được bức tranh toàn cảnh những thành tựu và tồn tại. Tuy nhiên cần bàn thêm về sự chuyển đổi giữa các cấp để thấy "sức khỏe" của toàn hệ thống.
GS.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc - ĐH Quốc gia Hà Nội nhận xét báo cáo đã lượng hóa được một số khía cạnh quý giá. Nhưng cũng cần đề cập những câu chuyện mà con số không thể hiện được - đó là niềm tin, tinh thần tự học, hiếu học giờ lại biến tướng thành... mua bán bằng cấp
GS.TS Phạm Tất Dong - nguyên Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương thẳng thắn khẳng định báo cáo chưa chạm đến vấn đề cơ bản nhất. Đặc biệt là vấn đề Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã từng nói: tính chưa trung thực trong giáo dục.
GS Phạm Tất Dong chỉ ra các vấn đề bức xúc: "Trong nhiều hội nghị bàn về đổi mới thi cử, tôi lấy làm lạ là không ít vị làm khoa học giáo dục, làm quản lý giáo dục hoặc có chức sắc lãnh đạo lại luôn hùng hồn luận giải sự cần thiết và tầm quan trọng của thi tốt nghiệp Trung học phổ thông được tổ chức ở cấp quốc gia. Các vị ấy cổ xúy cho 'thi nghiêm túc' mà không đếm xỉa gì đến nỗi khổ đi thi của con trẻ và nỗi khổ về tiền nong của các gia đình nghèo có con đi thi cũng như sự lãng phí ngân sách Nhà nước. Tôi không phản đối kỳ thi nhưng thi như thế nào để vừa nhẹ nhàng vừa giảm tốn kém."
Theo ông, cần tách thi tốt nghiệp ra khỏi tuyển sinh ĐH. Làm vậy thi tốt nghiệp sẽ nhẹ nhàng hơn, học sinh yên tâm rằng nắm vững chương trình phổ thông là có chứng chỉ hoàn thành cấp học. Gắn thi tốt nghiệp THPT với thi tuyển ĐH làm kỳ thi trở nên căng thẳng, áp lực với người học quá đi mất
Vấn đề thứ hai GS Phạm Tất Dong nhấn mạnh là báo cáo chưa chỉ ra được vấn đề về sách giáo khoa (SGK). Hiện nay Chính phủ đã quyết định dùng ngân sách mua SGK cho nhà trường để học sinh mượn. Việc này nhân văn nhưng chỉ là "nửa vời" thôi. Vì dù Nhà nước hay dân bỏ tiền thì vẫn làm giàu cho nhà xuất bản. "Chuyện này không ổn. SGK đang lũng loạn giáo dục còn phụ huynh thì chết dở với SGK" - GS Phạm Tất Dong chia sẻ.
Ông cũng khẳng định chất lượng giáo dục đạo đức đang có vấn đề. Cơ bản nhất là vấn đề của người lớn áp đặt lên nhà trường. Giáo viên không gương mẫu, nhất là chuyện kiếm tiền trên đầu học sinh. Nói đến giáo dục là nói đến tiền luôn á
Không những thế, báo cáo cũng không chỉ ra được vấn đề liên thông ngang, liên thông dọc đang bị "tắc" và làm khó người học. Việc "căng nhau" giữa hai Bộ GD&ĐT và Lao động Thương binh và Xã hội đang là rào cản cho người học tiếp cận giáo dục nghề nghiệp. Phân luồng học sinh cũng thất bại do đặt mục tiêu sai - yêu cầu phân luồng sau THCS trong khi học sinh chưa có gì "trong tay" để phân luồng học nghề
Chiến lược tương lai có khả thi không?
Bộ GD&ĐT đã xây dựng dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục 2021-2030, tầm nhìn đến 2045 với những mục tiêu "nghe rất xịn" như:
• Tỉ lệ sinh viên có việc làm phù hợp với chuyên môn trong 12 tháng sau tốt nghiệp đạt trên 80%
• Tỉ lệ công bố bài báo quốc tế uy tín trên giảng viên đạt 0,45 năm 2025 và 0,75 năm 2030
• Năm 2030 có ít nhất 5 trường ĐH vào top 500 thế giới; 5 trường vào top 200 châu Á; 10 ngành thuộc top 300 thế giới
• Nằm trong 4 quốc gia có hệ thống giáo dục tốt nhất Đông Nam Á và top 10 châu Á
• Tỉ lệ sinh viên/vạn dân đạt 260 năm 2030; sinh viên quốc tế theo học ở Việt Nam đạt 2%
Nguồn: soha.vn