Một nghiên cứu mới trên Tạp chí Nghiên cứu Y học JMIR vừa thả nhẹ một "quả bom thông tin" về mukbang - trào lưu ăn uống "xả láng" đang làm mưa làm gió trên mạng xã hội đấy!
Báo cáo từ Tạp chí Nghiên cứu Y học Internet (Journal of Medical Internet Research - JMIR) đang gây chấn động giới chuyên gia lẫn dân mạng khi bóc trần tác động thật sự của trào lưu mukbang - nghĩa là ngồi livestream cảnh "hốt" một đống thức ăn khổng lồ - lên sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của người xem nha!
Mukbang, phát sinh từ xứ kim chi Hàn Quốc (ghép từ "meokneun" - ăn và "bangsong" - phát sóng), đã viral khắp YouTube, TikTok và các nền tảng khác suốt gần cả thập kỷ rồi đó. Trong các video mukbang, người làm nội dung thường "cày" một núi đồ ăn khổng lồ trước cam, kèm theo âm thanh nhai "sột soạt" ASMR đã tai và bình luận trực tiếp cực cuốn
Ban đầu, mukbang được coi là content giải trí lạ mắt và cũng phần nào đáp ứng nhu cầu giao lưu ảo, đặc biệt lúc COVID-19 khiến bao người phải ở nhà "đóng băng" relationships. Thế nhưng, giới khoa học đã bắt đầu lo ngại về những ảnh hưởng sâu xa hơn của xu hướng này, nhất là khi lượng người xem và làm mukbang tăng chóng mặt, trong đó có cả lũ teen nữa
Báo cáo từ JMIR là nghiên cứu tổng hợp có hệ thống đầu tiên phân tích tận 53 công trình nghiên cứu từ nhiều quốc gia về ảnh hưởng của mukbang đối với cách ăn uống, sức khỏe thể chất và tâm thần. Nhóm tác giả cho hay mục tiêu của họ là vẽ nên bức tranh toàn cảnh, khách quan nhất về hiện tượng này dựa trên data khoa học chuẩn chỉ đã được công bố.
Kết quả nghiên cứu cho thấy mukbang có tác động "hai mặt dao" nha các bạn:
Về mặt "pro": Với một số người, đặc biệt là những ai sống solo hoặc đang struggle với tâm lý, việc xem mukbang có thể giúp đánh bay cảm giác cô đơn, tăng cảm giác gần gũi và có sự kết nối xã hội. Một số bạn bị chán ăn (anorexia nervosa) còn chia sẻ họ có thể lấy lại cảm giác thèm ăn nhờ xem người khác ăn uống ngon lành
Nhưng mà về mặt "con": việc cày mukbang thường xuyên có thể khiến mình ăn mất kiểm soát, tạo ra kỳ vọng sai lệch về khẩu phần ăn chuẩn là như nào, cũng như rơi vào thói quen ăn theo cảm xúc (emotional eating). Thêm nữa, khán giả - đặc biệt là gen Z - có nguy cơ "đu trend" các hành vi ăn uống thiếu khoa học, từ đó dẫn tới béo phì, rối loạn chuyển hóa và các vấn đề tâm lý như ám ảnh body image hoặc rối loạn ăn uống luôn á
Tiến sĩ Aiko Nakamura, chuyên gia tâm lý học hành vi tại Đại học Tokyo, một trong những tác giả tham gia nghiên cứu, nhận xét: "Mukbang không đơn thuần là một trào lưu giải trí mà thực sự có ảnh hưởng đáng kể đến hành vi tiêu dùng và sức khỏe cộng đồng. Chúng tôi kêu gọi cần có hướng dẫn rõ ràng về nội dung ăn uống trực tuyến, đặc biệt là đối với nhóm người dùng dễ bị tổn thương như trẻ vị thành niên và người có tiền sử rối loạn ăn uống".
Một trong những điểm "nóng" được nhấn mạnh trong báo cáo là sự thiếu kiểm soát về mặt đạo đức và nội dung trong các video mukbang. Rất nhiều creator chạy theo view bằng cách ăn uống cực đoan, "húp" đồ ăn cay nóng over mức, ăn số lượng khủng khiếp trong thời gian ngắn hoặc kết hợp với các challenge nguy hiểm. Một số trường hợp đã ghi nhận người làm mukbang gặp vấn đề tiêu hóa, thậm chí tử vong do ngộ độc hoặc tắc nghẽn đường thở nữa đó nha
Các nền tảng như YouTube, TikTok hiện vẫn chưa có quy định cụ thể về loại content này, khiến trẻ em và teen có thể tiếp cận dễ dàng. Nghiên cứu của JMIR cho rằng cần có sự tham gia của các cơ quan quản lý truyền thông, tổ chức y tế và nhà trường trong việc tuyên truyền giáo dục, giúp người dùng hiểu rõ hơn về rủi ro của các nội dung mukbang có hại.
Từ kết quả tổng quan, nhóm nghiên cứu đưa ra khuyến nghị cụ thể luôn nè:
Tăng cường giáo dục truyền thông số: Trang bị cho người dùng, đặc biệt là giới trẻ kỹ năng phân tích, nhận diện content có hại liên quan đến ăn uống trên mạng
Áp dụng cảnh báo sức khỏe: Các nền tảng phát trực tuyến nên cân nhắc hiển thị cảnh báo hoặc thông tin sức khỏe đi kèm video mukbang có nội dung cực đoan
Hợp tác liên ngành: Các nhà tâm lý, bác sĩ dinh dưỡng, chuyên gia truyền thông cần phối hợp nghiên cứu thêm và xây dựng hướng dẫn phù hợp
Cung cấp dịch vụ hỗ trợ tâm lý: Đặc biệt cho những người bị ảnh hưởng tiêu cực từ nội dung mukbang như rối loạn ăn uống hoặc lo âu xã hội
Mukbang, dù xuất phát từ nhu cầu giải trí và kết nối xã hội, đang ngày càng thể hiện tác động phức tạp đến sức khỏe cộng đồng. Nghiên cứu từ JMIR là lời "wake up call" rằng bất kỳ content nào đang trending trên mạng xã hội cũng cần được xem xét dưới góc nhìn khoa học và y tế, thay vì chỉ đánh giá qua view hay độ viral nhé!
Trong bối cảnh nội dung số ngày càng định hình hành vi đời thực, người dùng - đặc biệt là thế hệ trẻ chúng mình - rất cần được trang bị kiến thức để tiêu thụ nội dung một cách có chọn lọc và an toàn. Mukbang không xấu, nhưng khi vượt quá giới hạn, nó có thể để lại hậu quả không thể xem nhẹ đâu nhé!
Nguồn: soha.vn
Báo cáo từ Tạp chí Nghiên cứu Y học Internet (Journal of Medical Internet Research - JMIR) đang gây chấn động giới chuyên gia lẫn dân mạng khi bóc trần tác động thật sự của trào lưu mukbang - nghĩa là ngồi livestream cảnh "hốt" một đống thức ăn khổng lồ - lên sức khỏe thể chất lẫn tinh thần của người xem nha!
Mukbang, phát sinh từ xứ kim chi Hàn Quốc (ghép từ "meokneun" - ăn và "bangsong" - phát sóng), đã viral khắp YouTube, TikTok và các nền tảng khác suốt gần cả thập kỷ rồi đó. Trong các video mukbang, người làm nội dung thường "cày" một núi đồ ăn khổng lồ trước cam, kèm theo âm thanh nhai "sột soạt" ASMR đã tai và bình luận trực tiếp cực cuốn
Ban đầu, mukbang được coi là content giải trí lạ mắt và cũng phần nào đáp ứng nhu cầu giao lưu ảo, đặc biệt lúc COVID-19 khiến bao người phải ở nhà "đóng băng" relationships. Thế nhưng, giới khoa học đã bắt đầu lo ngại về những ảnh hưởng sâu xa hơn của xu hướng này, nhất là khi lượng người xem và làm mukbang tăng chóng mặt, trong đó có cả lũ teen nữa
Báo cáo từ JMIR là nghiên cứu tổng hợp có hệ thống đầu tiên phân tích tận 53 công trình nghiên cứu từ nhiều quốc gia về ảnh hưởng của mukbang đối với cách ăn uống, sức khỏe thể chất và tâm thần. Nhóm tác giả cho hay mục tiêu của họ là vẽ nên bức tranh toàn cảnh, khách quan nhất về hiện tượng này dựa trên data khoa học chuẩn chỉ đã được công bố.
Kết quả nghiên cứu cho thấy mukbang có tác động "hai mặt dao" nha các bạn:
Về mặt "pro": Với một số người, đặc biệt là những ai sống solo hoặc đang struggle với tâm lý, việc xem mukbang có thể giúp đánh bay cảm giác cô đơn, tăng cảm giác gần gũi và có sự kết nối xã hội. Một số bạn bị chán ăn (anorexia nervosa) còn chia sẻ họ có thể lấy lại cảm giác thèm ăn nhờ xem người khác ăn uống ngon lành
Nhưng mà về mặt "con": việc cày mukbang thường xuyên có thể khiến mình ăn mất kiểm soát, tạo ra kỳ vọng sai lệch về khẩu phần ăn chuẩn là như nào, cũng như rơi vào thói quen ăn theo cảm xúc (emotional eating). Thêm nữa, khán giả - đặc biệt là gen Z - có nguy cơ "đu trend" các hành vi ăn uống thiếu khoa học, từ đó dẫn tới béo phì, rối loạn chuyển hóa và các vấn đề tâm lý như ám ảnh body image hoặc rối loạn ăn uống luôn á
Tiến sĩ Aiko Nakamura, chuyên gia tâm lý học hành vi tại Đại học Tokyo, một trong những tác giả tham gia nghiên cứu, nhận xét: "Mukbang không đơn thuần là một trào lưu giải trí mà thực sự có ảnh hưởng đáng kể đến hành vi tiêu dùng và sức khỏe cộng đồng. Chúng tôi kêu gọi cần có hướng dẫn rõ ràng về nội dung ăn uống trực tuyến, đặc biệt là đối với nhóm người dùng dễ bị tổn thương như trẻ vị thành niên và người có tiền sử rối loạn ăn uống".
Một trong những điểm "nóng" được nhấn mạnh trong báo cáo là sự thiếu kiểm soát về mặt đạo đức và nội dung trong các video mukbang. Rất nhiều creator chạy theo view bằng cách ăn uống cực đoan, "húp" đồ ăn cay nóng over mức, ăn số lượng khủng khiếp trong thời gian ngắn hoặc kết hợp với các challenge nguy hiểm. Một số trường hợp đã ghi nhận người làm mukbang gặp vấn đề tiêu hóa, thậm chí tử vong do ngộ độc hoặc tắc nghẽn đường thở nữa đó nha
Các nền tảng như YouTube, TikTok hiện vẫn chưa có quy định cụ thể về loại content này, khiến trẻ em và teen có thể tiếp cận dễ dàng. Nghiên cứu của JMIR cho rằng cần có sự tham gia của các cơ quan quản lý truyền thông, tổ chức y tế và nhà trường trong việc tuyên truyền giáo dục, giúp người dùng hiểu rõ hơn về rủi ro của các nội dung mukbang có hại.
Từ kết quả tổng quan, nhóm nghiên cứu đưa ra khuyến nghị cụ thể luôn nè:
Tăng cường giáo dục truyền thông số: Trang bị cho người dùng, đặc biệt là giới trẻ kỹ năng phân tích, nhận diện content có hại liên quan đến ăn uống trên mạng
Áp dụng cảnh báo sức khỏe: Các nền tảng phát trực tuyến nên cân nhắc hiển thị cảnh báo hoặc thông tin sức khỏe đi kèm video mukbang có nội dung cực đoan
Hợp tác liên ngành: Các nhà tâm lý, bác sĩ dinh dưỡng, chuyên gia truyền thông cần phối hợp nghiên cứu thêm và xây dựng hướng dẫn phù hợp
Cung cấp dịch vụ hỗ trợ tâm lý: Đặc biệt cho những người bị ảnh hưởng tiêu cực từ nội dung mukbang như rối loạn ăn uống hoặc lo âu xã hội
Mukbang, dù xuất phát từ nhu cầu giải trí và kết nối xã hội, đang ngày càng thể hiện tác động phức tạp đến sức khỏe cộng đồng. Nghiên cứu từ JMIR là lời "wake up call" rằng bất kỳ content nào đang trending trên mạng xã hội cũng cần được xem xét dưới góc nhìn khoa học và y tế, thay vì chỉ đánh giá qua view hay độ viral nhé!
Trong bối cảnh nội dung số ngày càng định hình hành vi đời thực, người dùng - đặc biệt là thế hệ trẻ chúng mình - rất cần được trang bị kiến thức để tiêu thụ nội dung một cách có chọn lọc và an toàn. Mukbang không xấu, nhưng khi vượt quá giới hạn, nó có thể để lại hậu quả không thể xem nhẹ đâu nhé!
Nguồn: soha.vn