Chuyện nhà cửa của hội gen Z - Millennials giờ không còn đơn giản là "mua hay thuê" nữa đâu! Giá nhà leo thang, công việc thay đổi liên tục, và cả cách sống cũng khác xưa rồi - nên việc sở hữu một căn nhà không còn là "chân lý" duy nhất để có chỗ ổn định nữa.
Có người thuê một căn hộ suốt mấy năm trời, tự sắm đồ đạc, decor không gian sống chill phết và coi đó là "nhà" của mình luôn. Cũng có người lại hay chuyển nhà mấy năm một lần để gần chỗ làm hơn, phù hợp với từng giai đoạn cuộc đời, hoặc đơn giản là muốn trải nghiệm sống ở chỗ khác.
Vậy nên nhu cầu "có chỗ ở ổn định" và "sở hữu bất động sản" giờ không nhất thiết phải đi cùng nhau nữa nhé!
"An cư" giờ có thể hiểu đơn giản hơn: có một nơi mình sống thoải mái, vừa túi tiền và hợp với lifestyle hiện tại. Mua hay thuê chỉ là phương tiện để đạt được điều đó thôi, chứ không phải là đích đến cuối cùng đâu.
Không phải cứ mua nhà là phải mua căn đắt nhất trong khả năng
Xưa kia, khi mua nhà được coi là quyết định cho cả đời, thì việc cố gắng mua căn tốt nhất trong tầm tay nghe có vẻ hợp lý. Vay thêm tí, cố thêm tí để có diện tích rộng hơn, vị trí xịn hơn hay nhiều tiện ích hơn.
Nhưng mà căn nhà đắt hơn = tiền trả mỗi tháng cao hơn = phải cắt giảm nhiều thứ khác: khó đổi việc hơn, ít tiền cho sở thích cá nhân, hạn chế đi du lịch hay hoãn những kế hoạch khác.
Khi căn nhà được xem là một phần của cuộc sống thay vì mục tiêu lớn nhất, cách tính toán cũng thay đổi. Mọi người bắt đầu hỏi: mình thực sự muốn dành bao nhiêu tiền cho chỗ ở, và sau khi trả xong, mình còn bao nhiêu "không gian" để sống?
Một căn hộ vừa đủ, nhà nhỏ hơn hoặc nơi thuê phù hợp với thu nhập có thể trở thành lựa chọn có chủ đích, thay vì là phương án "không có cách nào khác" như xưa.
Nhà ở đâu không quan trọng bằng sống ở đó thế nào
Vị trí vẫn quan trọng khi chọn nhà, nhưng "vị trí tốt" giờ không còn một đáp án chung cho tất cả mọi người nữa.
Người phải đi làm mỗi ngày có thể ưu tiên căn nhà nhỏ hơn nhưng giảm được thời gian di chuyển. Hội work from home lại có thể chấp nhận ở xa hơn để đổi lấy không gian rộng rãi hoặc giá dễ chịu hơn. Người hay di chuyển thì coi giao thông thuận tiện quan trọng hơn việc gần trung tâm.
Điều thay đổi không phải là nơi nào tốt hơn, mà là mỗi người bắt đầu tính vị trí dựa trên chính cuộc sống của mình.
Vì thế, thay vì chỉ hỏi "khu này có phải trung tâm không?", câu hỏi thực tế hơn là: "Nếu sống ở đây, một ngày của mình sẽ diễn ra như thế nào?"
Nhưng để trả lời câu này, không thể chỉ nhìn vào bản thân căn nhà. Một nơi ở có thực sự thuận tiện hay không còn phụ thuộc vào những gì xung quanh: việc làm, trường học, giao thông, dịch vụ và cả cộng đồng. Đây cũng là lý do câu chuyện chọn nhà ngày càng gắn với chuyện phát triển của khu vực đó.
Thuê nhà lâu dài đang trở thành lựa chọn nghiêm túc đấy!
"Thuê" thường bị gắn với cảm giác ở tạm: chưa đủ tiền mua, chưa tìm được căn phù hợp, chưa ổn định nên mới thuê trước.
Nhưng nếu một người xác định thuê trong nhiều năm, họ sẽ đối xử với căn nhà hoàn toàn khác. Họ quan tâm đến chất lượng quản lý, hàng xóm, ánh sáng, tiếng ồn, chỗ để xe, khoảng cách đi lại, khả năng thay đổi nội thất hay chủ nhà có ổn không. Nói cách khác, thuê không còn = không đầu tư vào nơi mình sống nữa.
Người thuê vẫn có thể mua sofa xịn, làm căn bếp mình thích, trồng cây, sắm đồ gia dụng phù hợp và xây dựng thói quen gắn với căn nhà đó. Một nơi không trở thành nhà chỉ vì mình sở hữu nó mà!
Nếu đã định sống ở một nơi nhiều năm, những câu hỏi dành cho người thuê cũng không khác người mua quá nhiều: giá bao nhiêu là hợp lý, vị trí nào chấp nhận được, khả năng chi trả đến đâu và nơi này có đáp ứng được cuộc sống mình muốn không.
Không cần mua một căn nhà cho cả 20 năm sau nha!
Một lý do khiến việc mua nhà trở thành quyết định nặng nề là người ta thường cố hình dung quá xa: nếu sau này kết hôn thì sao, có con thì sao, bố mẹ có ở cùng không, công việc có đổi không?
Vì thế, một căn nhà được kỳ vọng phải đủ cho rất nhiều khả năng... chưa xảy ra.
Nhưng mà cuộc sống thay đổi nhanh hơn một hợp đồng mua nhà đấy! Công việc đổi, gia đình đổi, nơi muốn sống cũng đổi. Một căn nhà được chọn kỹ lưỡng cho "cuộc đời sau này" đôi khi lại không hợp với cuộc sống đang diễn ra ở hiện tại.
Cách nghĩ mới không phải là bỏ qua tương lai, mà là không bắt hiện tại phải trả quá nhiều tiền cho những điều chưa biết có xảy ra không.
Nếu hiện tại chỉ có hai người, có thể không cần mua căn nhà cho gia đình năm người. Nếu công việc còn nhiều khả năng thay đổi, có thể không cần xem một nơi ở cố định là quyết định cho cả đời.
Căn nhà có thể phù hợp với một giai đoạn. Nếu cuộc sống sang giai đoạn khác, chuyện chuyển nhà cũng không có nghĩa là lựa chọn trước đó sai đâu nha!
Mua hay thuê không còn là chuyện chứng minh mình đã "ổn định"
Có lẽ thay đổi lớn nhất nằm ở cách người trẻ nhìn ý nghĩa của một căn nhà.
Một căn nhà không nhất thiết phải chứng minh rằng mình đã trưởng thành, đã thành công hay đã "ổn định". Nó cũng không cần phải là tài sản lớn nhất mình từng mua.
Có người mua nhà vì muốn có nơi thuộc về mình. Có người thuê vì muốn giữ sự linh hoạt. Có người chọn căn nhỏ để dành tiền cho những thứ khác. Có người chấp nhận đi xa hơn để đổi lấy chi phí dễ chịu. Có người đơn giản chưa muốn quyết định sẽ sống ở đâu trong nhiều năm tới thôi.
Những lựa chọn này có thể rất khác nhau, nhưng đều bắt đầu từ cùng một câu hỏi: nơi ở này có phù hợp với cuộc sống mà mình đang thực sự sống không?
Thuê hay mua, nhà đất hay chung cư, rộng hay nhỏ, gần hay xa không còn nhất thiết là những đáp án để chứng minh một căn nhà "đúng chuẩn" nữa.
Sau cùng, căn nhà chỉ là căn nhà. Điều đáng nói hơn là bên trong căn nhà đó, mình có đang sống được cuộc sống mình muốn hay không.
Chuyên gia nói gì: Một nơi ở tốt phải có nhiều thứ hơn những tòa nhà
Theo Tiến sĩ. KTS Đào Ngọc Nghiêm - nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam, khái niệm "trung tâm" trong đô thị cũng đang thay đổi khi mô hình phát triển chuyển dần theo hướng đa cực, đa trung tâm. Thay vì mọi hoạt động đều tập trung vào một khu vực, những cực phát triển mới có thể hình thành ở nhiều nơi khác nhau.
Nhưng để một khu vực thực sự trở thành nơi người dân có thể sống lâu dài, việc xây nhà ở thôi chưa đủ. Nơi đó cần có việc làm, trường học, dịch vụ, giao thông và những điều kiện cần thiết cho đời sống hằng ngày.
Ông lấy ví dụ, một khu vực được định hướng phát triển về khoa học như Hòa Lạc cũng cần có nhà ở và dịch vụ phù hợp để giáo viên, chuyên gia, người lao động có thể sống và làm việc tại đó. Nếu chỉ xây nhà ở mà thiếu những chức năng cần thiết cho đời sống thì chưa thể tạo thành một đô thị hoàn chỉnh được.
Theo ông Nghiêm, quy hoạch cũng được tính theo các giai đoạn ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, với những định hướng phát triển khác nhau cho từng khu vực. Khi mỗi nơi có thế mạnh và hệ sinh thái riêng, người dân cũng có thêm nhiều lựa chọn về nơi sống thay vì tất cả đều phải tập trung vào một khu vực trung tâm.
Từ góc nhìn này, một căn nhà có thể hợp về giá, diện tích hay thiết kế nhưng vẫn chưa đủ để nói đó là nơi ở phù hợp. Cần nhìn rộng hơn một chút: từ căn nhà bước ra ngoài, mình có thể đi làm, đi học, mua sắm, sử dụng dịch vụ và sinh hoạt hằng ngày thuận tiện đến đâu?
Cuối cùng, câu hỏi "căn nhà này bao nhiêu tiền?" chỉ là một phần. Câu hỏi khác cũng đáng được đặt ra là: "Nếu sống ở đây, mình sẽ sống thế nào?"
Không chỉ là chuyện "trung tâm" hay "không trung tâm", có một điều khá dễ nhận ra hiện nay - một bộ phận người trẻ đang lựa chọn dịch chuyển ra khỏi các thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM để về các vùng lân cận. Theo chuyên gia Nguyễn Kim Liên với hơn 10 năm tư vấn tài chính cá nhân, việc sở hữu nhà ở các thành phố lớn hiện không còn được đặt ở vị trí ưu tiên tuyệt đối với một bộ phận người trẻ nữa. Sự thay đổi này đến từ cả điều kiện sống và cách người trẻ nhìn về tài chính, công việc và nhu cầu cá nhân.
Sự phát triển của hạ tầng và giao thông cũng mở ra nhiều lựa chọn hơn về nơi ở. Khi khoảng cách giữa các khu vực được rút ngắn, việc sống và làm việc không nhất thiết phải gắn chặt với các đô thị lớn như trước nữa.
Bên cạnh đó, hành vi tài chính của người trẻ cũng có thay đổi. Thay vì chỉ tập trung vào việc sở hữu BĐS tại Hà Nội hay TP.HCM, một bộ phận người trẻ cân nhắc nhiều hơn giữa chi phí nhà ở với những nhu cầu khác của cuộc sống, đồng thời xem xét các thị trường như Đà Nẵng, Bắc Ninh, Hưng Yên, Đồng Nai, Bình Dương... như những lựa chọn đáng cân nhắc.
Điều này cũng khiến câu hỏi "nên sống ở đâu?" trở nên rộng hơn. Không nhất thiết phải tìm căn nhà trong khu vực đắt đỏ nhất, mà có thể bắt đầu từ việc xem nơi đó có phù hợp với công việc, khả năng chi trả và cách sống của mình hay không thôi!
Nguồn: kenh14.vn