Tại một kho xưởng rộng ở phía Bắc Brooklyn từ những năm 1930, có một startup tên Monumental Labs đang làm một chuyện "đỉnh của chóp" — họ đang hồi sinh lại nghệ thuật điêu khắc đá siêu cổ xưa của nhân loại, nhưng lần này không phải bằng tay nghệ nhân nữa nhé!
Thay vì búa đục truyền thống, giờ đây những cánh tay robot được điều khiển bởi AI sẽ lo phần lớn công việc. Nghe có vẻ hơi "tương lai" nhỉ? Mục tiêu của công ty không chỉ là giữ gìn nghệ thuật truyền thống, mà còn kết hợp với tốc độ, độ chính xác và khả năng lặp lại siêu cao của công nghệ hiện đại để mở ra hướng đi mới cho ngành xây dựng.
Nhà máy mới rộng gần 3500 mét vuông sẽ cho phép Monumental Labs sản xuất nhanh các mặt tiền trang trí, tượng điêu khắc cỡ khủng và thậm chí cả các công trình kiến trúc bằng đá, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng từ khách hàng.
Công nghệ của Monumental Labs hoạt động thế nào?
Monumental Labs vừa nhận được khoản đầu tư 8 triệu đô (tầm 200 tỷ VNĐ đó các bạn ) để xây dựng một nhà máy chế tác đá siêu hiện đại, với hơn một chục robot điêu khắc 7 trục đang chuẩn bị được lắp đặt. Những robot này xịn đến mức có thể xử lý những khối đá granite, đá vôi hoặc đá cẩm thạch nặng hàng tấn và biến chúng thành các tác phẩm nghệ thuật tinh xảo, các chi tiết trang trí cho mặt tiền công trình hoặc thậm chí là cấu kiện xây dựng.
Hệ thống phần mềm độc quyền của công ty sử dụng khả năng học tăng cường (reinforcement learning) để tự học từ từng dự án, dần dần tối ưu hóa đường cắt, lựa chọn công cụ và góc tiếp cận phù hợp với từng hình khối đá. Theo người sáng lập Micah Springut, khi hệ thống đạt đến độ "thành thục", chi phí chế tác đá có thể giảm tới 80–90% so với hiện tại. Nghe mà choáng luôn!
Ở thời điểm hiện tại, các robot chủ yếu làm phần thô trước, sau đó các nghệ nhân lành nghề sẽ hoàn thiện các chi tiết cuối cùng bằng tay để đảm bảo chất lượng nghệ thuật cao nhất. Quy trình này giúp rút ngắn thời gian sản xuất từ nhiều tháng xuống chỉ còn vài tuần thôi. Nhanh vãi!
Điều này có ý nghĩa gì?
Thực ra thì ngành xây dựng hiện đại đã dần "chia tay" với đá từ hơn một thế kỷ trước, khi bê tông trở thành vật liệu chủ đạo nhờ giá rẻ và dễ thi công. Tuy nhiên, đá vẫn có những ưu điểm không thể thay thế: độ bền vượt trội, vẻ đẹp tự nhiên, và đặc biệt là dấu ấn văn hóa trường tồn qua thời gian.
Một số kiến trúc sư và nhà phát triển đang nhìn thấy tiềm năng quay trở lại với đá như một lựa chọn bền vững cả về mặt thẩm mỹ lẫn môi trường. Nhiều ý kiến cho rằng những công trình bằng kính và thép hiện nay khó mà tồn tại quá 70 năm, trong khi các tòa nhà bằng đá như tòa nhà Quốc hội Texas có thể đứng vững qua nhiều thế kỷ. Bên cạnh đó, kết cấu của đá còn có ưu điểm về môi trường khi sở hữu lượng carbon thấp hơn bê tông và độ bền vượt trội, giúp kéo dài tuổi thọ công trình. Xanh và bền — combo hoàn hảo!
Điều đặc biệt là với công nghệ robot và AI của Monumental Labs, những rào cản truyền thống về chi phí và thời gian gia công đá đang dần được gỡ bỏ. Hệ thống AI không chỉ tối ưu hóa đường cắt và lựa chọn công cụ phù hợp dựa trên hình khối 3D, mà còn học hỏi liên tục từ từng dự án để nâng cao độ chính xác và hiệu suất qua thời gian.
Nhờ đó, thời gian chế tác có thể rút ngắn từ nhiều tháng xuống chỉ còn vài tuần, đồng thời giảm chi phí xây dựng bằng đá xuống còn 25% so với bê tông. Rẻ hơn bê tông luôn đó các bác! Ngoài ra, việc kết hợp giữa robot và bàn tay nghệ nhân cũng giúp đảm bảo chất lượng thẩm mỹ cao mà vẫn duy trì được quy mô sản xuất lớn. Hơn nữa, khả năng cắt chính xác còn giúp giảm lãng phí nguyên liệu, góp phần làm cho quy trình trở nên bền vững hơn.
Tất cả những yếu tố này đang mở ra một hướng đi hoàn toàn mới cho ngành xây dựng – nơi đá không chỉ là biểu tượng của quá khứ, mà còn là vật liệu của tương lai. Quá là tương lai!
Tương lai và những thách thức phía trước
Tham vọng của Monumental Labs không dừng lại ở điêu khắc trang trí đâu nhé. Họ muốn sản xuất đá kết cấu, những khối đá cắt sẵn giống như LEGO vậy, có thể ghép lại thành toàn bộ tường và nền nhà. Nghe mà hình dung ra mấy ngôi nhà LEGO khổng lồ bằng đá rồi!
Điều này mở ra khả năng xây dựng các công trình dân dụng hoặc chung cư nhiều tầng hoàn toàn bằng đá, thay thế bê tông luôn. Tuy nhiên, để đạt được điều đó, họ còn phải giải quyết nhiều bài toán: hoàn thiện nền móng nhà máy để chịu được sức nặng khổng lồ của đá, huấn luyện hệ thống AI đủ thông minh để đưa ra các quyết định gia công chính xác, và thuyết phục các khách hàng lớn bằng sản phẩm mẫu thực tế. Một trong những bước đầu tiên là xây dựng một tháp quan sát cao 30 feet (khoảng 9 mét) ngay trong nhà máy như một minh chứng năng lực.
Hiện tại, các dự án đầu tiên của họ bao gồm phục dựng các chi tiết đá cho Carnegie Hall, Frick Museum và chế tác các tượng điêu khắc, mặt tiền trang trí cho khách hàng tư nhân và trường đại học. Công ty đang chờ hoàn thiện nhà máy mới để tăng quy mô sản xuất lên đến 100 tác phẩm điêu khắc kích thước thật mỗi năm, và có thể tiến tới xây dựng cả các tòa nhà bằng đá trong tương lai.
Kết luận
Monumental Labs đang đặt nền móng cho một cuộc cách mạng lặng lẽ nhưng đầy tham vọng: kết hợp nghệ thuật cổ xưa với công nghệ hiện đại để thay đổi cách loài người xây dựng thành phố. Nếu thành công, họ không chỉ khôi phục lại vẻ đẹp đã mất của kiến trúc đá, mà còn đưa ngành xây dựng bước vào một kỷ nguyên mới – nơi những bức tượng, mặt tiền trang trí và cả những tòa nhà bằng đá không còn là giấc mơ xa vời, mà là sản phẩm được tạo ra hàng loạt bởi robot và AI.
Tương lai kiến trúc đá đang ở rất gần rồi đó!
Nguồn: tinhte.vn