Có con là điều tuyệt vời nhất đời này, nhưng với Internet thì... câu chuyện hơi khác đó nha! Anh James Temperton đã viết bài trên Wired (bên Anh) chia sẻ lý do vì sao vợ chồng anh lại cố giấu thông tin về con khỏi Facebook và Google.
Thật ra thì trên mạng không có gì là bí mật được cả. Hơn nữa, Internet ghét cái thứ gọi là "bí mật" lắm luôn! Vậy nên hồi tháng 2 năm ngoái, vợ chồng anh quyết tâm thử xem có giữ được bí mật về đứa con trong bụng khỏi bọn "hacker thông tin" trên mạng không.
Lý do cũng ez hiểu thôi: Thứ nhất, họ muốn con tự quyết định việc xuất hiện trên mạng khi nó đủ lớn và sẵn sàng; Thứ hai, không muốn bị spam quảng cáo máy hút sữa hay xe nôi khắp nơi; Và quan trọng nhất - họ muốn tự kiểm soát thông tin riêng tư của mình.
Kết quả? Lý do đầu thì ổn, lý do thứ hai fail toàn tập, còn mong muốn được kiểm soát thông tin ư? Đó là ảo tưởng rồi bạn ơi!
Chà, không cần phải nói, Internet chưa bao giờ cho bạn quyền kiểm soát đó. (Yeah, anh cũng thấy trớ trêu khi viết bài về đứa con mình đang cố giữ bí mật khỏi Internet luôn.)
Với vợ chồng anh, chuyện này khó chịu vô cùng. Nhưng với người khác thì còn phiền phức hơn nữa đó! Cách đây hơn 10 năm, siêu thị Target (Mỹ) bắt đầu gửi phiếu giảm giá cho những khách hàng mà họ nghĩ đang mang bầu dựa trên thói quen mua sắm.
Plot twist gì đây? Một trong những khách hàng đó là cô gái tuổi teen đang giấu bố mẹ chuyện có bầu. Ông bố tức điên lên luôn!
Đây chỉ là một trong vô vàn case lạm dụng data gây hậu quả nặng nề. Tháng 12/2018, Gillian Brockell - biên tập viên video của The Washington Post - đã viết thư ngỏ kêu gọi các công ty công nghệ ngừng hiển thị quảng cáo váy bầu và đồ cho trẻ em.
Chị ấy đã mất con do thai chết lưu, nhưng máy móc và thuật toán không phát hiện được điều bất thường. Brockell chỉ ra rằng không ai muốn xem quảng cáo về thai sản và nuôi con cả, nhưng mình hầu như không thể tắt đi được.
Sau khi data cá nhân bị các công ty thu thập, những thông tin riêng tư nhất của mình bị rao bán, khiến cuộc sống luôn bị "rình rập" ở mọi nơi trên Internet. Tởm thật sự!
Sự thiếu kiểm soát này đáng báo động ghê! Muốn sống thoải mái như người du mục, giữ mọi bí mật khỏi Internet hay kiểm soát cách dùng data cá nhân dường như là mission impossible luôn.
Với Brockell và hàng nghìn người đã mất con, sự thiếu kiểm soát này gây thêm nỗi đau. Với những người khác, việc cố kiểm soát data cá nhân cho thấy quyền riêng tư đang bị xâm phạm nặng nề.
Từ chối tracking và targeting? Hoá ra không có option đó đâu bạn! Không có thứ gì là giao dịch đơn thuần cả. Mọi giao dịch và mọi trang web mình vào đều bị ghi lại, theo dõi và tag vào hồ sơ data, rồi bị bán cho các công ty thu thập data mà mình chưa nghe tên bao giờ.
Không ngạc nhiên gì, nhưng việc không thể bảo mật data cá nhân khỏi các nhà quảng cáo online và công ty thu thập data thực sự tệ hại!
Tất nhiên, bạn có các lựa chọn: Bỏ Google dùng DuckDuckGo - công cụ tìm kiếm bảo vệ riêng tư và không chia sẻ thông tin người dùng, dùng Tor thay Chrome, "tẩy chay" Android chọn iPhone hoặc điện thoại "cục gạch".
Ngoài ra, bạn có thể mua sắm trực tiếp tại cửa hàng và trả tiền mặt, không gửi/nhận email có đề cập đến việc mong chờ có con, kiểm soát việc dùng mạng xã hội của mọi người biết chuyện có bầu để tránh họ vô tình đăng lên.
Rõ ràng là chi phí để giữ bí mật trên Internet cao vời vợi! Mà có con vốn dĩ đã stress rồi. Nửa đêm lo lắng vì bé lâu chưa đạp, phải mở Tor lên đọc trang tư vấn của NHS (Dịch vụ y tế quốc gia Anh).
Khi đăng ký lớp học về chấn thương tâm lý sau sinh, phải lập email mới trên máy chủ riêng để tránh Google quét hộp thư tìm từ khoá. Khi người thân hỏi han trên Messenger, phải nhờ họ xoá tin nhắn ngay rồi tải Signal thay thế.
Học lại cách dùng internet là chuyện, nhưng trở thành người bị xã hội bỏ rơi lại là chuyện khác! Rồi khi em bé chào đời, vấn đề mới lại xuất hiện. Làm sao ngăn bất cứ ai trên Trái Đất này chụp ảnh con rồi lưu trên Google Photos?
Đó là con mình mà! Tại sao Google lại được "đụng" tới khuôn mặt cute của con và dùng data đó để cá nhân hoá sản phẩm của họ?
Cuối cùng, bạn có thể làm nhiều thứ hơn nữa. Internet muốn biết mọi thứ về bạn và chắc chắn nó sẽ tìm ra cách. Năm 2014, bà bầu Janet Vertesi - nhà xã hội học tại ĐH Princeton (Mỹ) - cũng thất vọng khi cố giữ quyền riêng tư.
Chị ấy cố thoát khỏi quảng cáo online trong thai kỳ, nhưng cuối cùng nhận ra mình bị nghi ngờ đang làm điều khuất tất. Việc Vertesi mua mọi thứ online bằng thẻ quà tặng có thể khiến người khác coi mình là kẻ gian. Sus quá!
Bạn có thể nghĩ: "Ai mà quan tâm chứ? Internet vốn thế mà." Nhưng đến lần thứ hai, bạn sẽ cảm thấy bất lực khi cố giữ bí mật trên mạng, giữ quyền riêng tư, không bị tag, không bị theo dõi và không trở thành công cụ kiếm tiền cho người khác.
Có con là quyền riêng tư của mỗi người. Nhưng Internet có thể biến nó thành bất cứ điều gì. Đó là con cái của chúng ta. Nhưng với search engine, mạng xã hội và công ty thu thập data thì đó là cơ hội để nhắm mục đích khác. Bạn có muốn điều đó xảy ra không?
Nguồn: soha.vn