VitDethuong8180
New member
Tháng 7/2022 đánh dấu cột mốc 40 năm kể từ khi chiếc MiG-29 Fulcrum của Liên Xô chính thức gia nhập đội hình Không quân Liên Xô. Và bạn biết không, chiếc máy bay "gạo cội" nhất ngoài nước Mỹ này vẫn đang được sản xuất và phục vụ tại 20 quốc gia đấy!
Xuất thân đỉnh cao từ thời Liên Xô
MiG-29 là 1 trong 4 "anh tài" thế hệ thứ tư của Liên Xô được đưa vào biên chế. Xuất hiện sau tiêm kích tấn công Su-24M (1979) và MiG-31 Foxhound (1981), nhưng trước Su-27 Flanker (1985).
Điểm đặc biệt là MiG-29 được phát triển song song với Su-27 với vai trò bổ sung cho các "anh em" hạng trung và hạng nặng. Nếu như Su-27 là "chiến thần" với hiệu suất khủng nhưng "đốt tiền" hơn, thì MiG-29 được thiết kế để triển khai gần tiền tuyến hơn, sản xuất số lượng nhiều hơn và xuất khẩu rộng rãi hơn. Hiểu đơn giản là một em đi "khẩu nghiệp", một em đi "elite" vậy!
Tuy nhiên, khi Liên Xô sụp đổ và Không quân Nga "suy yếu", họ đã ngừng mua MiG-29 cho nội địa và chỉ sản xuất để... bán ra nước ngoài thôi.
Con số "khủng" thời hoàng kim
Phần lớn MiG-29 được sản xuất vào những năm 1980, thời điểm đỉnh cao khi Không quân Liên Xô sở hữu tới 800 chiếc - nhiều hơn cả tổng số máy bay chiến đấu của Không quân Nga hiện tại cộng lại luôn! Khủng chưa nè?
Khách hàng đầu tiên ngoài Nga là Không quân Ấn Độ. Sau đó, Liên Xô còn xuất khẩu rộng rãi cho các nước trong Hiệp ước Warsaw, cùng Triều Tiên, Nam Tư, Cuba, Syria, Iran và Iraq nữa.
Khi NATO "mổ xẻ" MiG-29
Plot twist đây rồi! Khi NATO "thu" được MiG-29 từ Đông Đức (sau khi Đức thống nhất), họ đã thử nghiệm kỹ càng và phát hiện ra MiG-29 có lợi thế "bá đạo" so với F-16 và F-18. Thậm chí ở cự ly ngắn, nó còn vượt trội hơn cả F-15 hạng nặng!
Khả năng cơ động của MiG-29 được đánh giá là "vô đối" thời bấy giờ. Đặc biệt là combo tên lửa R-73 kết hợp với ống ngắm gắn mũ bảo hiểm - cho phép phi công tấn công mục tiêu ở khoảng cách xa một cách dễ dàng. Liên Xô "flex" công nghệ này trước, còn NATO phải học theo sau!
Những trận chiến thực tế
MiG-29 đã tham chiến thực sự vào những năm 1990, đáng chú ý nhất là ở Iraq, nơi nó đã "hạ gục" một máy bay chiến đấu Tornado của Anh. Tuy nhiên, vì thiếu tên lửa R-73, các MiG-29 của Iraq đã phải "struggle" khi đối đầu với F-15 của Mỹ.
Ở Đông Phi, 4 máy bay MiG-29 của Eritrea cũng bị bắn rơi bởi Su-27 của Ethiopia - chứng minh rằng dù "xịn" nhưng vẫn phải xem đối thủ là ai!
Upgrade liên tục để "theo kịp thời đại"
Sau Chiến tranh Lạnh, MiG-29 đã phát triển đáng kể nhờ nguồn vốn từ xuất khẩu. Biến thể mới nhất là MiG-29M (dành cho không quân) và MiG-29K (dành cho tàu sân bay) vẫn đang được sản xuất đến tận bây giờ.
MiG-29M đã được xuất khẩu sang Ai Cập và Algeria - những khách hàng đầu tiên tạo ra "động lực" lớn cho chương trình. Còn MiG-29K thì được hải quân Ấn Độ và Nga "rước về dinh".
Hai phiên bản này có thiết kế khung máy bay rất khác so với bản gốc, với nhiều "buff" khủng:
• Động cơ mạnh hơn
• Hệ thống điện tử hàng không và cảm biến hoàn toàn mới (có cả radar mảng quét điện tử luôn!)
• Dung tích nhiên liệu lớn hơn nhiều - khắc phục điểm yếu "tầm bay ngắn" của bản cũ
• Khả năng đa nhiệm giúp sử dụng vũ khí dẫn đường chính xác tốt hơn
Ngoài ra, nhiều khung máy bay từ thời Chiến tranh Lạnh mà Nga còn giữ lại cũng được nâng cấp thành các biến thể MiG-29SMT và MiG-29UPG cho Syria và Ấn Độ, với động cơ và điện tử hàng không lên tiêu chuẩn MiG-29M.
Tương lai còn "bay" được bao lâu?
Hiện vẫn chưa rõ MiG-29 sẽ còn được sản xuất trong bao lâu nữa. Điều này phụ thuộc nhiều vào nhu cầu xuất khẩu và liệu máy bay chiến đấu tàng hình Checkmate kế nhiệm có thành hiện thực hay không.
Dây chuyền sản xuất duy nhất tại Nhà máy Hàng không Sokol hiện cũng sản xuất MiG-35. Không quân Nga đã mua 12 chiếc MiG-35, chủ yếu để tăng "độ tin cậy" với khách hàng quốc tế thôi chứ không phải vì họ thực sự cần lắm.
Tại sao Nga lại "lạnh nhạt" với MiG-29?
Việc Không quân Nga không mặn mà với MiG-29 có nhiều lý do:
• Không có nguồn lực đầu tư hiện đại hóa thiết kế, trong khi Su-27 và các biến thể thì được "chăm sóc" kỹ hơn
• Su-27 có hiệu quả chi phí cao hơn dù đắt hơn, nhưng hiệu suất vượt trội bù lại xứng đáng
• Tầm hoạt động ngắn và bộ cảm biến nhỏ của MiG-29 không phù hợp để bảo vệ vùng trời rộng lớn của Nga như Su-27
Kết luận: Huyền thoại vẫn còn "nguyên giá trị"
Nguồn: soha.vn