Chào các bạn Gen Z! Với giao diện Xbox mới cùng sự lên ngôi của Windows on Arm, Microsoft đang cầm trong tay "công thức bí kíp" để hồi sinh Windows Phone đấy!
Kể từ khi giao diện Xbox Full Screen Experience (gọi tắt là XFSE cho nhanh) chính thức drop, giới công nghệ đã bắt đầu hỏi liệu nó có thể làm gì thêm nữa không. Nhìn lại quá khứ, chúng ta từng có Windows Media Center - một thứ biến PC cá nhân thành trung tâm giải trí phòng khách thay vì chỉ để ngồi làm việc. Dù đã bị "bay màu" từ 10 năm trước, nhưng tinh thần của nó giờ đang comeback mạnh mẽ đấy!
Sự thật là Xbox Full Screen Experience đang cố gắng tái hiện lại trải nghiệm đó. Windows 11 giờ ngày càng "dễ thương" hơn, cho phép bạn điều khiển chủ yếu bằng tay cầm. Đa nhiệm dễ dàng, mở app nhanh gọn, chơi game hay chill giải trí đều mượt như vừa dùng kem dưỡng vậy!
Tuy nhiên hiện tại, phần "ứng dụng" của XFSE vẫn còn khá... sơ sài. Bạn chưa thể tự do add hay custom các thứ theo ý muốn mà phải chấp nhận những gì Xbox cho là "ứng dụng". Nhưng mà hạn chế này chắc sớm được fix thôi. Trong tương lai, việc skip luôn giao diện Windows 11 desktop cổ lỗ để nhảy vào Netflix hay bất kỳ ứng dụng web nào ngay trong giao diện Xbox FSE là chuyện hoàn toàn có thể xảy ra. Nhất là khi Microsoft Store đang ngày càng đông app!
Từ nền tảng này, nếu XFSE cơ bản là một app toàn màn hình chạy trên Windows 11 full, có khả năng tắt các thành phần không cần thiết và tối ưu cho các thiết bị cầm tay như ROG Ally, thì liệu có thể áp dụng cho điện thoại không nhỉ?
Một giao diện "Start Menu Full Screen Experience" hoạt động như launcher trên smartphone, hay bảng widget của Windows 11 được nâng cấp xịn xò cho màn hình nhỏ, thậm chí là một Windows 11 Phone thực thụ - là những kịch bản hoàn toàn không phải mơ đâu!
Windows on Arm: Chìa khóa công nghệ đã sẵn sàng
Mặc dù dòng sản phẩm Copilot PC của Microsoft chưa thực sự gây bão toàn cầu, nhưng khi Intel đang gặp khó, tương lai của Windows có vẻ đang nghiêng về phía kiến trúc Arm. Microsoft đã cày cuốc không ngừng trong mấy năm qua để cải thiện lớp biên dịch cho Windows trên Arm, và giờ đang bắt đầu thấy kết quả rồi đấy!
Windows on Arm hiện giờ đã khác xa so với lúc mới ra mắt chậm chạp. Các dòng chip mới từ Qualcomm, đặc biệt là Snapdragon X Elite, đã boost sức mạnh lên hẳn. Tỷ lệ chấp nhận đang tăng, với ước tính laptop chạy chip Arm có thể chiếm tới 12% thị phần. Con số chưa khủng lắm nhưng đó là tín hiệu tích cực rồi!
Trước đây, vấn đề lớn nhất của Windows on Arm là tốn tài nguyên cho lớp biên dịch.
Nhưng với việc ngày càng nhiều ứng dụng native, trình giả lập Windows 11 Prism được cải tiến và khả năng chơi game trên Arm ngày càng ngon, Windows on Arm đã trở thành một lựa chọn cực kỳ khả thi!
Mặc dù những tiến bộ này chủ yếu xảy ra trên laptop, nhưng khoảng cách giữa laptop và smartphone về phần cứng không quá lớn đâu. Việc đưa Windows lên điện thoại sẽ không đòi hỏi khối lượng công việc khổng lồ vì các laptop chạy Windows on Arm hiện nay đã chia sẻ nhiều đặc điểm phần cứng tương tự rồi.
Giải quyết bài toán kho ứng dụng
Một trong những lý do chính khiến Windows Phone fail thảm hại ngày trước là thiếu app. Nhưng vào năm 2025, vấn đề này có vẻ không còn quá nghiêm trọng. Các ứng dụng web giờ đã mạnh mẽ lắm rồi! Thậm chí, một hệ sinh thái ít "ồn ào" hơn, ít thuật toán rác từ iOS hay Android hơn còn có thể trở thành điểm cộng. Đây có thể là một thiết bị tập trung vào các use case cụ thể: một chiếc PC nằm gọn trong túi quần thay vì một cái máy chỉ để lướt social media. Dĩ nhiên, nếu bạn vẫn cần, TikTok hay Instagram vẫn có sẵn trên Microsoft Store mà!
Microsoft từng đi trước thời đại với tính năng Continuum trên Windows 10 Mobile, giờ vẫn tồn tại dưới dạng Samsung DeX. Continuum cho phép kết nối điện thoại với màn hình, chuột và bàn phím để có trải nghiệm giống PC. Tuy nhiên, Samsung DeX vẫn dựa trên Android, và dù hoạt động ổn, nó không thể so với sức mạnh của một chiếc PC chạy Windows on Arm thực thụ.
Hãy tưởng tượng hàng ngàn game, các ứng dụng PC full như Adobe Creative Cloud, Edge, Chrome, Teams, Spotify, và cả các phần mềm pro như Blender hay Visual Studio Code nằm ngay trong túi quần bạn!
Chính hệ sinh thái ứng dụng này có thể tạo ra sự khác biệt hoàn toàn cho một chiếc điện thoại có khả năng "biến hình" thành PC khi cần!
Minh chứng từ Xbox Full Screen Experience
Giao diện Xbox Full Screen Experience đánh dấu sự hợp tác chưa từng có giữa team Xbox và Windows. Ý tưởng rất đơn giản: tạo ra một ứng dụng nằm trên nền Windows 11 full, giúp các thiết bị PC handheld trở nên thân thiện hơn khi dùng tay cầm làm thiết bị điều khiển chính.
Kết quả tuy chưa perfect nhưng đã chứng minh được hiệu quả. Trên các thiết bị này, việc giữ nút Xbox sẽ gọi ra trình chuyển đổi tác vụ giống như trên điện thoại. Điều hướng bằng joystick và các nút bấm hoạt động smooth với nhiều app, và điều khiển cảm ứng luôn sẵn sàng backup. Tính năng này được bật mặc định trên ROG Xbox Ally và sắp tới sẽ có mặt trên máy tính cũng như các thiết bị cầm tay khác!
Với XFSE, bạn luôn có thể thoát ra và load giao diện Windows Desktop đầy đủ nếu muốn. Giống như Continuum, bạn có thể gắn thiết bị cầm tay vào màn hình, kết nối chuột phím và làm các công việc văn phòng phức tạp như xử lý bảng tính hay viết lách!
Từ đây, không quá khó để hình dung một thiết bị cảm ứng kích thước phablet, chạy Windows on Arm, với một lớp giao diện "Start Menu Full Screen Experience". Nó có thể ẩn Windows Desktop, dùng Start Menu làm launcher, và tích hợp thao tác vuốt để mở bảng Widget. Nếu Microsoft có thể build XFSE chỉ trong hơn một năm cho thị trường ngách máy game cầm tay, tiềm năng sẽ lớn đến mức nào nếu có đầu tư nghiêm túc cho mobile? Tất cả những gì cần là tích hợp tính năng thoại, tinh chỉnh API và điều khiển cảm ứng, hướng dẫn dev và có sự tham gia của các đối tác phần cứng thôi!
Thực tế khắc nghiệt: Giấc mơ khó thành hiện thực
Tuy nhiên, khi quay về thực tế, kịch bản này có lẽ sẽ không bao giờ xảy ra...
Microsoft hiện tại bị các cổ đông chi phối lớn và kỷ nguyên "làm những thứ cool chỉ vì đam mê" đã kết thúc tại tập đoàn này rồi. Mọi ưu tiên giờ đều xoay quanh việc tăng giá trị cổ phiếu, và trọng tâm đang đặt vào AI.
Nhưng mà, việc vắng mặt trên mobile chính là điểm yếu chí mạng trong chiến lược AI của Microsoft đấy! Các phân tích từ năm 2023 đã chỉ ra rằng Microsoft khó thắng trong cuộc đua AI vì không có chỗ đứng trên mobile, nơi Android và iOS đang setting các tiêu chuẩn mặc định. Google Gemini đang trên đà thống trị cả hai nền tảng này, trong khi Copilot bị bỏ lại phía sau mà không có hy vọng tìm được không gian riêng trên thiết bị di động. Thậm chí, trải nghiệm AI của Samsung hiện tại còn xịn hơn ở cấp độ người dùng nữa!
Nguồn: genk.vn